[ad_1]
Χριστίνα Νικολάου: «Η ενεργειακή κρίση πλησιάζει την καθημερινότητα των πολιτών»
Η εφαρμογή του ΣΕΔΕ 2 (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών), που προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ το 2027 ή αργότερα, φέρνει την ενεργειακή κρίση πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών, αναφέρει στη «Χαραυγή» η επικεφαλής του Τομέα Ενέργειας και Περιβάλλοντος του ΑΚΕΛ, Χριστίνα Νικολάου.
Όπως υπογραμμίζει, σε αντίθεση με το αρχικό ΣΕΔΕ, που αφορούσε κυρίως τη βαριά βιομηχανία, η νέα επέκταση του μηχανισμού περιλαμβάνει πλέον τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και την ελαφριά βιομηχανία. Το αποτέλεσμα; Οι αυξημένες τιμές των καυσίμων και της ενέργειας μετακυλίονται απευθείας στους πολίτες, με δυσανάλογες συνέπειες για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
«Η φορολόγηση των καυσίμων μέσω του ΣΕΔΕ 2 θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους μετακίνησης, σε μια περίοδο που οι τιμές ενέργειας παραμένουν ήδη σε υψηλά επίπεδα. Η Κύπρος, με έλλειψη αξιόπιστου, προσβάσιμου και πράσινου δικτύου δημοσίων συγκοινωνιών, καθιστά τους πολίτες εξαρτημένους από το ιδιωτικό όχημα και το πετρέλαιο. Η επιβολή φορολογίας χωρίς να έχουν διασφαλιστεί εναλλακτικές μετακίνησης συνιστά κατάφωρη κοινωνική αδικία και αποκαλύπτει την απουσία ουσιαστικού ενεργειακού και συγκοινωνιακού σχεδιασμού», εξηγεί η κα Νικολάου.
Το «αγκάθι» των κτιρίων και των μεταφορών
Τα κτίρια στην Κύπρο, οικιακά και επαγγελματικά, είναι κατά κανόνα παλαιά, ενεργοβόρα και ανεπαρκώς μονωμένα, καταναλώνοντας υπερβολικά ποσοστά ενέργειας για θέρμανση και ψύξη. Σε συνθήκες παρατεταμένων καυσώνων και ενεργειακής ακρίβειας, αυτή η κατάσταση οδηγεί όχι απλώς σε υψηλούς λογαριασμούς, αλλά σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας, με πολίτες που δεν μπορούν να θερμανθούν τον χειμώνα ή να δροσιστούν το καλοκαίρι.
Μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να γίνει χωρίς ριζική ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας, σημειώνει η Χριστίνα Νικολάου και τονίζει πως δεν είναι πλέον πολυτέλεια, αλλά ζήτημα κοινωνικής επιβίωσης και κλιματικής ανθεκτικότητας.
Επιπρόσθετα, λέει ότι την ώρα που άλλες χώρες προετοιμάζουν μηχανισμούς στήριξης για τη μετάβαση, η κυβέρνηση στην Κύπρο δεν προχωρά σε καμία σοβαρή επένδυση στους τομείς των μεταφορών και των κτιρίων.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση προωθεί την επιβολή νέων «πράσινων» φορολογιών στα καύσιμα, το νερό και τη διαχείριση αποβλήτων, μεταφέροντας και πάλι το βάρος στους πολίτες, χωρίς να έχουν προηγηθεί τα αναγκαία μέτρα στήριξης.
Παρόλο που το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα προβλέπει €174 εκατομμύρια για την Κύπρο την περίοδο 2026–2032, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός για την αξιοποίησή του. Είναι, επομένως, αδιανόητο να προχωρήσει η εφαρμογή του ΣΕΔΕ 2 χωρίς πρώτα να έχει κατατεθεί ένα πλήρες, δεσμευτικό και κοινωνικά δίκαιο Εθνικό Σχέδιο, με σαφή μέτρα στήριξης για τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
Δίκαιη μετάβαση
Στο μεταξύ, η κα Νικολάου κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην πράσινη μετάβαση, υποδεικνύοντας πως η δίκαιη μετάβαση δεν μπορεί να ξεκινά με φόρους –πρέπει να ξεκινά με προστασία, προετοιμασία και πραγματικές εναλλακτικές για τους πολίτες.
Το ΑΚΕΛ επισημαίνει την ανάγκη άμεσων και στοχευμένων παρεμβάσεων, ώστε να μη μετατραπεί η πράσινη μετάβαση σε ταξικά άδικη επιβάρυνση:
-Εθνικό σχέδιο μαζικής ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, με προτεραιότητα στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, στα σχολεία, στα δημόσια κτίρια και στις μικρές επιχειρήσεις.
-Αξιοποίηση όλων των ευρωπαϊκών κονδυλίων για στήριξη ενεργειακής εξοικονόμησης.
-Μονιμοποίηση του μειωμένου ΦΠΑ στο ρεύμα, ως αναγκαίο κοινωνικό και ενεργειακό μέτρο.
-Κατάργηση της διπλής φορολογίας στα καύσιμα και δίκαιη φορολόγηση των υπερκερδών στον τομέα της ενέργειας.
-Σύγχρονες δημόσιες μεταφορές και βιώσιμες λύσεις μετακίνησης, δίνοντας στους πολίτες πραγματικές επιλογές και όχι μόνο νέα βάρη.
«Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να γίνει στην πλάτη των ευάλωτων. Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης προϋποθέτει αλλαγές, αλλά όχι με τρόπο που αφήνει πίσω τους πολλούς. Η κλιματική δράση οφείλει να είναι δίκαιη, προνοητική και ανθρώπινη», καταλήγει η επικεφαλής του Τομέα Ενέργειας και Περιβάλλοντος του ΑΚΕΛ
Μάριος Παππουτής: Η Κύπρος πληρώνει το τίμημα των γερασμένων ενεργειακών υποδομών
Τα πρόστιμα και τα ευρωπαϊκά «χαστούκια» κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας τείνουν να γίνουν καθημερινότητα, αφού για άλλη μια φορά η κυβέρνηση «δυσκολεύεται» να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος, και κυρίως τους κινδύνους από τα γερασμένα δίκτυα παραγωγής.
Συνομιλήσαμε με τον πρόεδρο της Συντεχνίας Επιστημονικού Προσωπικού της ΑΗΚ και Μηχανικό Δικτύων της Υπηρεσίας, Μάριο Παππουτή, οποίος ανέφερε αρχικά πως ως κράτος χρησιμοποιούμε το σύστημα ηλεκτρισμού με έναν ανορθόδοξο και αντιοικονομικό τρόπο, καθώς έχουμε μονάδες συμβατικές οι οποίες δεν είναι κατασκευασμένες για να ανάβουν και να σβήνουν κάθε μέρα, αφού είναι μονάδες βάσης και το μόνο που πετυχαίνουμε είναι να αυξάνουμε τους ρύπους, το κόστος ηλεκτρισμού και να δημιουργούμε επιπρόσθετο κόστος για τη συντήρηση και λειτουργία των μονάδων.
Όλα αυτά, εξηγεί, έχουν ως αποτέλεσμα να αυξάνονται οι ρύποι, παρόλο που οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αυξημένες κάποιες ώρες της ημέρας.
«Οι ρύποι αλλά και οι τιμές δεν μειώνονται στην Κύπρο και όλα αυτά επιβαρύνουν τους καταναλωτές και το περιβάλλον, εξού και τα πρόστιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ από τα λεφτά των πολιτών αγοράζουμε ως κράτος δικαιώματα ρύπων από την ΕΕ, η οποία μετά τα επιστρέφει πίσω στο κράτος για να προωθήσει την πράσινη ανάπτυξη. Αυτά τα λεφτά από τους ρύπους θα μπορούσαν κάλλιστα να επενδυθούν προς αντικατάσταση των παλιών και ενεργοβόρων μονάδων της Δεκέλειας, να γίνουν υποδομές στο νησί για να οδηγηθούμε στην πράσινη ανάπτυξη, να επενδυθούν προς εξυπηρέτηση όλων των καταναλωτών, ακόμα και εκείνων που δεν έχουν βάλει φωτοβολταϊκά», υπογραμμίζει ο κ. Παππουτής.
Πλήρως αποτυχημένες οι πολιτικές που αφορούν τη Δεκέλεια
Ενώ το κράτος ήρθε αργοπορημένα και αποφάσισε ότι η Δεκέλεια χρειάζεται ως δεύτερο σημείο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, δεν έδωσε τα εχέγγυα στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου για αντικατάσταση των μονάδων, υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Επιστημονικού Προσωπικού της ΑΗΚ, και εξηγεί:
«Η Δεκέλεια (με μονάδες πέραν των 43 ετών) την περασμένη Τρίτη, όταν η θερμοκρασία ανέβηκε στους 40 βαθμούς Κελσίου, για 5 ώρες ήταν σε οριακό επίπεδο, ενώ από την άλλη ο Διαχειριστής μεταφοράς δεν καθορίζει τον γεωγραφικό χώρο που χρειάζεται για την παραγωγή, κάτι που οδηγεί ξανά στη Μονάδα του Βασιλικού. Δεν συμφέρει σε κανέναν να πάει να βάλει συμβατική μονάδα στη Δεκέλεια, διότι όλες οι μελέτες που εκπονήσαμε ως κράτος για την επάρκεια βασίστηκαν στο ότι θα έρθει το καλώδιο για την ηλεκτρική διασύνδεση, βασίζονταν στο φυσικό αέριο μόνο στο Βασιλικό, και σε προσδοκίες ότι κάποιος ιδιώτης με παράνομες εγκαταστάσεις θα σώσει τον τόπο. Ήδη ξεφύγαμε και έχουμε καθυστερήσει πάρα πολύ και είναι πλέον αργά, καθώς πρέπει άμεσα να γίνουν υποδομές».
Το ίδιο μοτίβο, εξηγεί ο κ. Παππουτής, έχουμε και με το νερό – υδατικό και με τις αφαλατώσεις. «Αντί το κράτος να κάνει υποδομές έτσι ώστε να λυθεί μόνιμα το μέγα αυτό πρόβλημα, στηριζόμαστε σε κινητές μονάδες αφαλάτωσης οι οποίες θα παραγάγουν 10 χιλιάδες τόνους νερό φέτος το καλοκαίρι επιβαρύνοντας το δίκτυο, διότι πρόκειται για πολύ ενεργοβόρο σύστημα αφαλάτωσης.
Καταληκτικά, ο Μάριος Παππουτής υπογραμμίζει πως χωρίς κρατικές υποδομές δε νοείται κράτος. «Ακόμα και σε μετάβαση 100% σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, πρέπει να έχουμε αντίστοιχες συμβατικές μονάδες. Ο άμεσος κίνδυνος είναι σαφής: υπάρχουν πάρα πολύ παλιές μονάδες, είμαστε σε οριακά επίπεδα και υποχρεωνόμαστε κάποιες φορές να τις θέτουμε όλες σε λειτουργία, 43 χρονών μονάδες».
[ad_2]
