Τον χαιρετισμό ανέγνωσε εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας κα Κλέα Παπαέλληνα
Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση απευθύνω τον θερμό μου χαιρετισμό σε αυτή την πραγματικά ξεχωριστή και συγκινητική εκδήλωση για τη Γιορτή της Πολύτεκνης Μάνας, εδώ στην Αλάμπρα.
Η ημέρα αυτή αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή αναγνώρισης και τιμής προς τις γυναίκες που με αγάπη, αφοσίωση και αυταπάρνηση επιτελούν έναν από τους σημαντικότερους ρόλους στην κοινωνία, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον ιερό ρόλο της μάνας.
Σήμερα τιμούμε τις πολύτεκνες μητέρες της πατρίδας μας. Εκείνες που έφεραν στον κόσμο και ανέθρεψαν πέντε ή περισσότερα παιδιά. Εκείνες που είδαν τα παιδιά τους να υπηρετούν στην Εθνική Φρουρά.
Τιμούμε τις πολύτεκνες μητέρες που, με δύναμη ψυχής και γενναιοδωρία καρδιάς, μεγαλώνετε πολυμελείς οικογένειες, που αποτελούν θεμέλιο συνοχής και προόδου της πατρίδας μας.
Σε όλες αυτές τις γυναίκες, τις αληθινές ηρωίδες της ζωής, οφείλουμε βαθύ σεβασμό και ειλικρινή εκτίμηση. Και θέλω να διαβεβαιώσω ότι η Πολιτεία στέκεται δίπλα σας όχι με λόγια, αλλά με πράξεις, με πολιτικές που έχουν ουσιαστικό αντίκρισμα.
Φίλες και Φίλοι,
Βρίσκομαι λοιπόν για ακόμη μία χρονιά ανάμεσά σας, σε μια γιορτή που έχει πλέον καταστεί θεσμός, για να επαναλάβω ότι η αναγνώριση προς την πολύτεκνη μητέρα δεν εξαντλείται σε λόγια, αλλά αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις που εκφράζουν την ευγνωμοσύνη της Πολιτείας.
Από την πρώτη ημέρα ανάληψης της διακυβέρνησης αφουγκραστήκαμε τις ανησυχίες και τις εισηγήσεις σας. Πολλές από αυτές έχουν ήδη ενσωματωθεί στο Πρόγραμμα Διακυβέρνησης, το οποίο αποτελεί το κοινωνικό μας συμβόλαιο με τον κυπριακό λαό και το υλοποιούμε με συνέπεια.
Με στόχο την ουσιαστική στήριξη των πολύτεκνων οικογενειών, και συνολικά της οικογένειας και των παιδιών, προχωρήσαμε τα τελευταία τρία χρόνια στην υλοποίηση μιας σειράς συγκεκριμένων πολιτικών. Πολιτικές που ταυτόχρονα ανταποκρίνονται σε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας, το δημογραφικό.
Το ποσοστό γεννήσεων παραμένει χαμηλό και αντιλαμβάνεστε τη σοβαρότητα του ζητήματος, καθώς το δημογραφικό δεν αφορά μόνο αριθμούς, αλλά επηρεάζει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την ασφάλεια και το μέλλον της πατρίδας μας.
Φίλες και Φίλοι,
Σήμερα τιμούμε 250 πολύτεκνες μητέρες, και μαζί τους τιμούμε όλες τις γυναίκες που καθημερινά δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό για την οικογένεια και την κοινωνία. Η συμβολή σας είναι ανεκτίμητη και η Πολιτεία αναγνωρίζει έμπρακτα τον ρόλο και την προσφορά σας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κυβέρνηση συνεχίζει να ενισχύει τις πολιτικές στήριξης των πολύτεκνων οικογενειών.
Η στήριξη αυτή δεν είναι θεωρητική. Αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα μέτρα και αποτελεί μια ελάχιστη ένδειξη αναγνώρισης της μεγάλης σας προσφοράς.
Από την πρώτη μέρα ανάληψης της διακυβέρνησης του τόπου, η Κυβέρνησή μας έχει υλοποιήσει μια σειρά μέτρων για ουσιαστική στήριξη των οικογενειών:
- Αύξηση του επιδόματος τέκνου κατά 5%.
- Αφαιρέθηκαν τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια για οικογένειες με πέντε ή περισσότερα τέκνα, διασφαλίζοντας έτσι καθολική στήριξη στις οικογένειες αυτές, τόσο στο επίπεδο τέκνου όσο και στη φοιτητική χορηγία.
- Θεσπίστηκε η καταβολή του 50% του επιδόματος σε φοιτητές που προέρχονται από οικογένειες με τέσσερα ή περισσότερα τέκνα, αναγνωρίζοντας τη σημασία της εκπαίδευσης και στηρίζοντας ουσιαστικά τα παιδιά αυτά στην πορεία τους προς τη γνώση.
- Αυξήθηκε το βοήθημα τοκετού, κλιμακωτά για το πρώτο, δεύτερο, τρίτο, τέταρτο και κάθε επόμενο παιδί, με αναδρομική ισχύ από την 1η Οκτωβρίου του 2024, επηρεάζονται ετησίως περίπου 7.000 γυναίκες.
- Αυξήθηκε κλιμακωτά η γονική άδεια για το δεύτερο, τρίτο, τέταρτο και κάθε επόμενο παιδί.
- Εγκρίθηκε η πρώτη Εθνική Στρατηγική και Σχέδιο Δράσης για την Προδημοτική Εκπαίδευση και Φροντίδα, με στόχο την αύξηση της συμμετοχής παιδιών σε προσβάσιμη, οικονομικά προσιτή και υψηλής ποιότητας προδημοτική εκπαίδευση και φροντίδα, με πλάνο υλοποίησης 30 νέων δράσεων μέχρι το 2030.
- Αυξήθηκε ο αριθμός των Προαιρετικών Ολοήμερων Σχολείων. Από 222 σχολεία Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης που λειτούργησαν στη σχολική χρονιά 2022-2023, σήμερα λειτουργούν 326 ολοήμερα σχολεία, ενώ τέθηκε στόχος για άλλα 60 νέα ολοήμερα σχολεία τη σχολική χρονιά 2026-2027. Το κόστος της επένδυσης για τα ολοήμερα σχολεία ξεπερνά τα 17 εκατ. ευρώ.
- Θεσμοθετήθηκε η σταδιακή δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση από την ηλικία των τεσσάρων ετών, μια επένδυση με συνολικό κόστος που ξεπερνά τα 128 εκατ. ευρώ, με άμεσο όφελος για 2.795 παιδιά και αναμενόμενο μακροπρόθεσμο όφελος για 19.000 παιδιά.
- Εφαρμόστηκε μειωμένη τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας για οικογένειες με πέντε παιδιά και άνω, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, με στόχο τη μείωση των πάγιων εξόδων τους.
Επιπρόσθετα, από τον Ιούλιο του 2023 η Πολιτεία προχώρησε σε ουσιαστική ενίσχυση των οικογενειών με την επέκταση του Σχεδίου Επιδότησης Διδάκτρων και Σίτισης για παιδιά μέχρι 4 ετών, διευρύνοντας τα εισοδηματικά κριτήρια ώστε να καλύπτει όλους τους δικαιούχους του Επιδόματος Τέκνου. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και μετρήσιμο: 40% περισσότεροι δικαιούχοι. Σήμερα οι δικαιούχοι του Σχεδίου ανέρχονται σε 11.200, ενώ ο αριθμός των συμβεβλημένων παρόχων ανέρχεται στους 364.
Παράλληλα, τον Ιούλιο του 2024 η παρέμβαση αυτή ενισχύθηκε περαιτέρω με νέο Σχέδιο για παιδιά ηλικίας από 4 έως την ηλικία της υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης, καλύπτοντας το κενό που δημιουργήθηκε από τη σταδιακή μείωση της ηλικίας της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.
Μέσω της επιδότησης διδάκτρων και σίτισης για παιδιά προσχολικής ηλικίας μειώνεται το κόστος φροντίδας, στηρίζονται οι πολύτεκνες μητέρες και διευκολύνεται ουσιαστικά η συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.
Θα ήθελα ιδιαίτερα να αναφερθώ στην εμβληματική φορολογική μεταρρύθμιση που τέθηκε σε ισχύ από την αρχή του έτους, όπως η φροντίδα της μάνας και η στήριξη της οικογένειας δεν περιορίστηκαν σε διακηρύξεις, αλλά αποτυπώθηκαν σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Προβλέψαμε αυξημένες και προοδευτικές φοροαπαλλαγές για τα τέκνα, που αυξάνονται με κάθε παιδί, αναγνωρίζοντας τις πραγματικές ανάγκες των οικογενειών. Ταυτόχρονα, καθορίσαμε υψηλά και δίκαια εισοδηματικά όρια επιλεξιμότητας, ώστε τα μέτρα να αφορούν ουσιαστικά τη μεσαία τάξη και να μην αποκλείουν οικογένειες που εργάζονται, προσπαθούν και μεγαλώνουν τα παιδιά τους με αξιοπρέπεια. Είναι μια επιλογή κοινωνικής δικαιοσύνης, με καθαρό μήνυμα στήριξης προς κάθε μάνα.
Σε ό,τι αφορά στη δημιουργία Πολυδύναμων Κέντρων για Παιδιά και Κέντρων Φροντίδας Παιδιών, μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, βρίσκονται ήδη σε πορεία υλοποίησης δέκα σημαντικά έργα, συνολικού κόστους περίπου τεσσάρων εκατ. ευρώ. Τα έργα αυτά θα δημιουργήσουν 312 νέες θέσεις για παιδιά, ενισχύοντας ουσιαστικά τη φροντίδα και την καθημερινή υποστήριξη των οικογενειών. Παράλληλα, δίνουν πραγματική ανάσα στις μητέρες, ιδιαίτερα στις πολύτεκνες, διευκολύνοντας τη συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής και διασφαλίζοντας ένα ασφαλές, ποιοτικό περιβάλλον για την ανάπτυξη των παιδιών τους.
Συνεχίζουμε με την επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση, αυτή του συνταξιοδοτικού, στο πλαίσιο της οποίας θα αναγνωρίζονται ως περίοδοι ασφάλισης, περίοδοι φροντίδας παιδιών ακόμη και για γυναίκες που δεν έχουν εργαστεί ποτέ. Παράλληλα, με τον ίδιο τρόπο θα αναγνωρίζονται και περίοδοι άτυπης φροντίδας μελών της οικογένειας τους.
Ιδιαίτερη τιμή αποδίδεται στις μητέρες που υποστήριξαν παιδιά με αναπηρίες, παιδιά με σωματική αναπηρία, με οπτική, με ακουστική, με νοητική ή με ψυχική αναπηρία. Γιατί η μητέρα και η οικογένεια είναι ο πυρήνας της σημαντικότερης στήριξης ενός παιδιού με αναπηρία, που μαζί με την κρατική παρέμβαση και υποστήριξη, θα του δώσουν τα εφόδια και τις ευκαιρίες ώστε να αναπτυχθεί και να συμμετέχει σε ίση βάση ως πολίτης της κοινωνίας μας.
Η ψήφιση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων του περί Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρίες Νόμου του 2026 αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση που ενισχύει την κοινωνική συνοχή και την αξιοπρεπή διαβίωση. Με πρόσθετη χρηματοδότηση 106 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026-2028, η Πολιτεία αποδεικνύει έμπρακτα τη δέσμευσή της. Ο Νόμος φέρνει αυξήσεις επιδομάτων για 15.000 δικαιούχους, διευρύνει την πρόσβαση σε περίπου 10.000 νέα άτομα μέσω αποσύνδεσης από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και εισάγει νέες υπηρεσίες που ενισχύουν την απασχόληση, τη συμμετοχή και την ανεξάρτητη διαβίωση.
Η Κυβέρνηση κινήθηκε άμεσα και υπεύθυνα, για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών αναταράξεων στην περιοχή μας και την κρίση στη Μέση Ανατολή. Με πλήρη επίγνωση των πιέσεων που δέχονται τα νοικοκυριά, θέσαμε ήδη από τις αρχές Απριλίου σε εφαρμογή μια πρόσθετη δέσμη μέτρων, η οποία περιλαμβάνει τη μείωση του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης, την επιδότηση της απασχόλησης στην τουριστική βιομηχανία, καθώς και τον μηδενισμό του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) σε βασικά είδη διατροφής, όπως το κρέας και το ψάρι. Αυτές οι παρεμβάσεις, σε συνδυασμό με την περαιτέρω μείωση του ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό που ακολουθεί, αποτελούν μια έμπρακτη απάντηση στις εξωτερικές αναταράξεις. Αξιοποιούμε τη δημοσιονομική μας ανθεκτικότητα ως πραγματική ασπίδα προστασίας, διαθέτοντας συνολικά περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ, για να διασφαλίσουμε ότι η οικονομική αβεβαιότητα δεν θα πλήξει τη συνοχή της κοινωνίας μας.
Φίλες και Φίλοι,
Σε αυτά τα τρία χρόνια διακυβέρνησης αποδείξαμε έμπρακτα την αποφασιστικότητά μας να προχωρήσουμε σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις με επίκεντρο το παιδί, τη μητέρα και την οικογένεια.
Θέσαμε ισχυρά θεμέλια στην οικονομία, γεγονός που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για μια δίκαιη και αποτελεσματική κοινωνική πολιτική. Και είναι ξεκάθαρο ότι χωρίς ισχυρή οικονομία δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική στήριξη προς τους πολίτες γενικά, αλλά και ειδικότερα την οικογένεια και τους πολύτεκνους.
Οι εν λόγω πολιτικές αποτελούν επένδυση στο μέλλον της κοινωνίας μας. Η ενίσχυση της οικογένειας, και ιδιαίτερα της πολύτεκνης οικογένειας, αποτελεί, για εμάς, στρατηγική προτεραιότητα. Ως εκ τούτου, μαζί με την κρατική παρέμβαση και υποστήριξη, δημιουργούνται τα εφόδια και οι ευκαιρίες ώστε κάθε παιδί να αναπτυχθεί και να συμμετέχει ισότιμα ως πολίτης στην κοινωνία μας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση της οικογένειας παραμένει στο επίκεντρο των πολιτικών μας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου το δημογραφικό ζήτημα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις.
Με αυτή την ευκαιρία θα ήθελα επίσης να αναδείξω τη διαχρονική και πολυεπίπεδη προσφορά της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων, η οποία εδώ και δεκαετίες στηρίζει με αφοσίωση τις οικογένειες του τόπου μας. Αποτελείτε πολύτιμους συνεργάτες της Πολιτείας και σας ευχαριστούμε θερμά για τη συμβολή σας.
Αγαπητές μητέρες,
Σας ευχαριστούμε για όσα προσφέρετε. Η δύναμη, η αγάπη και η αντοχή σας αποτελούν παράδειγμα για όλους μας.
Σας τιμούμε σήμερα, και σας οφείλουμε ακόμη περισσότερα για το αύριο.
Σας ευχαριστώ.
(ΝΖ/ΓΣ)
