Η πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία μετά τη σαρωτική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν έχει προκαλέσει κύμα φόβου και ανασφάλειας στους επιχειρηματίες και ολιγάρχες που ευνοήθηκαν οικονομικά κατά τη διάρκεια της 16χρονης διακυβέρνησής του. Ο νέος πρωθυπουργός, Πέτερ Μάγιαρ, έχει ξεκαθαρίσει ότι στόχος του δεν είναι μόνο η αλλαγή κυβέρνησης, αλλά και η πλήρης ανατροπή του πολιτικού και οικονομικού συστήματος που οικοδομήθηκε γύρω από το Fidesz και τους στενούς συμμάχους του Όρμπαν.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται ο επιχειρηματίας, Γκιούλα Μπάλασι, ένας από τους ανθρώπους που συνδέθηκαν όσο λίγοι με το επικοινωνιακό σύστημα του προηγούμενου καθεστώτος. Οι εταιρείες του διαχειρίζονταν το τεράστιο κρατικό διαφημιστικό κονδύλι, μέσω του οποίου χρηματοδοτούνταν επιθετικές καμπάνιες κατά των μεταναστών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουκρανίας. Μόνο πέρυσι, η ουγγρική κυβέρνηση δαπάνησε 231 δισεκατομμύρια φιορίνια, δηλαδή περίπου 580 εκατομμύρια ευρώ, για επίσημες ενημερωτικές εκστρατείες.
Ο 46χρονος επιχειρηματίας έγινε πάμπλουτος κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Όρμπαν. Το ουγγρικό Forbes υπολόγισε πέρυσι την περιουσία του στα 300 εκατομμύρια ευρώ, ενώ απέκτησε πολυτελείς κατοικίες και στόλο υπεραυτοκινήτων, ανάμεσά τους Lamborghini και Ferrari.
Ωστόσο, μετά την εκλογική κατάρρευση του Όρμπαν, ο Μπάλασι εμφανίστηκε σε τηλεοπτική συνέντευξη ανακοινώνοντας ότι θα παραδώσει στο κράτος αρκετές από τις εταιρείες του, οι οποίες είχαν σχεδόν μονοπωλιακή θέση στις κρατικές καμπάνιες ενημέρωσης. Εμφανώς συγκινημένος, υποστήριξε ότι δεν προχωρά σε αυτή την κίνηση επειδή έχει κάτι να κρύψει ή επειδή έγιναν παράνομες πράξεις, αλλά επειδή οι εταιρείες του είχαν αναλάβει λειτουργίες που «έπρεπε να ανήκουν στο κράτος».
Παρά τη δημόσια τοποθέτησή του, οι Aρχές δεν πείστηκαν, όπως αναφέρουν οι Times. Ο Μπάλασι παραμένει υπό έρευνα για παράνομες μεταφορές χρημάτων και οικονομικά εγκλήματα που σχετίζονται με διαχείριση εμπιστευματικής περιουσίας, ενώ ο ίδιος αρνείται κάθε κατηγορία.
Ο Πέτερ Μάγιαρ αντέδρασε σκληρά στις κινήσεις μεταμέλειας στελεχών και επιχειρηματιών του προηγούμενου καθεστώτος. «Μπορείτε να χύνετε κροκοδείλια δάκρυα και να προσποιείστε ότι νιώθετε μεταμέλεια, αλλά δεν υπάρχει συγχώρεση για όσους λήστεψαν τον ουγγρικό λαό», έγραψε στο Facebook, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η νέα κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει σε έρευνες και απονομή ευθυνών.
Το κλίμα πανικού μεταξύ των επιχειρηματιών που συνδέθηκαν με το λεγόμενο Σύστημα Εθνικής Συνεργασίας (NER) γίνεται ολοένα και πιο έντονο. Το οικονομικό μοντέλο του Όρμπαν βασίστηκε σε ένα δίκτυο επιχειρηματιών που εξασφάλιζαν διογκωμένες κρατικές συμβάσεις για δημόσια έργα και προμήθειες, πολλές φορές μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες των φορολογικών και τελωνειακών αρχών, αρκετοί επιχειρηματίες που συνδέονταν με το παλιό καθεστώς επιχείρησαν να μεταφέρουν μεγάλα χρηματικά ποσά στο εξωτερικό μετά τις εκλογές, ωστόσο κάποιες από αυτές τις κινήσεις μπλοκαρίστηκαν λόγω υποψιών για ξέπλυμα χρήματος. Οι Aρχές δεν αποκάλυψαν ονόματα, όμως η αίσθηση ότι ξεκινά ένα μεγάλο κύμα ερευνών έχει ενισχυθεί σημαντικά στην Ουγγαρία.
Παράλληλα, πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν την ποινική διερεύνηση της περιόδου διακυβέρνησης Όρμπαν. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Median, το 65% των πολιτών θεωρεί ότι ο πρώην πρωθυπουργός πρέπει να οδηγηθεί σε δίκη για τις πράξεις του όσο βρισκόταν στην εξουσία.
Ο Πέτερ Μάρκι-Ζάι, δήμαρχος της πόλης Χοντμεζοβασαρχέι και αντίπαλος του Όρμπαν στις εκλογές του 2022, δήλωσε ότι η δίωξη όσων πλούτισαν μέσω του προηγούμενου καθεστώτος πρέπει να αποτελέσει κορυφαία προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση Μάγιαρ. «Αν η νέα κυβέρνηση δεν καταφέρει να κάνει τίποτε άλλο, τουλάχιστον πρέπει να κάνει αυτό», είπε χαρακτηριστικά. «Θα αποτελέσει σημαντικό μάθημα για όλους τους πολιτικούς», συμπλήρωσε.
Στο στόχαστρο των ερευνών βρίσκεται ήδη και ο Λόριντς Μέσαρος, παιδικός φίλος του Όρμπαν και πλουσιότερος άνθρωπος της Ουγγαρίας. Ο πρώην τεχνικός φυσικού αερίου εξελίχθηκε σε επιχειρηματικό μεγιστάνα με περιουσία που ξεπερνά τα 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι Αρχές ερευνούν καταγγελίες για εγκληματική παραβίαση εμπιστοσύνης που συνδέονται με μία από τις πολλές εταιρείες του, η οποία δραστηριοποιείται στις ενοικιάσεις αυτοκινήτων. Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η ταχύτητα με την οποία πρώην σύμμαχοι του Όρμπαν επιχειρούν να προσαρμοστούν στη νέα πολιτική πραγματικότητα είναι εντυπωσιακή. Ο Ντάνιελ Χέγκεντους, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Βερολίνο, δήλωσε ότι πολλοί από όσους επωφελήθηκαν από το σύστημα προσπαθούν πλέον «προληπτικά να πετύχουν συμβιβασμό, προσφέροντας ακόμα και μέρος της περιουσίας τους».
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Μάγιαρ επιχειρεί να δείξει ότι η νέα εποχή θα είναι διαφορετική από το παρελθόν. Όταν ξέσπασαν αντιδράσεις για τον διορισμό του παλιού φίλου του Μάρτον Μελετχέι-Μπάρνα στη θέση του υπουργού Δικαιοσύνης, λόγω της συγγενικής σχέσης του με την οικογένειά του, ο Μάγιαρ υποχώρησε άμεσα. Ο γαμπρός του απέσυρε την υποψηφιότητά του δηλώνοντας ότι «τα συμφέροντα της χώρας και της κυβέρνησης Tisza είναι πολύ σημαντικότερα από τις προσωπικές φιλοδοξίες», ενώ η αδελφή του Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει από το δικαστικό σώμα, ώστε να μην υπάρχει ούτε η εικόνα διαπλοκής εξουσιών.
Παρά τη θριαμβευτική νίκη του, ο Μάγιαρ καλείται τώρα να διαχειριστεί τις τεράστιες προσδοκίες των πολιτών που ζητούν κάθαρση, τιμωρία των ισχυρών προσώπων του προηγούμενου καθεστώτος και διάλυση του οικονομικού συστήματος που κυριάρχησε στην Ουγγαρία επί Βίκτορ Όρμπαν.
