Με αισθήματα συγκίνησης και σεβασμού βρισκόμαστε σήμερα εδώ, για να αποτίσουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους ήρωες της Κοινότητας Χούλου. Σε ανθρώπους που έζησαν σε διαφορετικές εποχές και υπό διαφορετικές συνθήκες, αλλά ενώθηκαν μέσα από το κοινό νήμα της προσφοράς, του καθήκοντος και της θυσίας προς την πατρίδα.
Η σημερινή τελετή αποτελεί μια πράξη μνήμης, μια πράξη χρέους και ευθύνης στις επερχόμενες γενιές. Διότι οι λαοί που τιμούν τους ήρωές τους διαφυλάσσουν την ιστορική τους συνείδηση, μεταφέρουν τα διδάγματα του παρελθόντος στις νεότερες γενιές και θωρακίζουν το μέλλον τους.
Στεκόμαστε σήμερα με σεβασμό απέναντι σε μια γενιά Κυπρίων που κλήθηκε να ζήσει τα πιο δύσκολα και τραγικά κεφάλαια της σύγχρονης Ιστορίας του τόπου μας.
Η δεκαετία του 1960 υπήρξε περίοδος μεγάλων δοκιμασιών για το τότε νεοσύστατο κυπριακό κράτος. Οι διακοινοτικές ταραχές του 1963 και του 1964 προκάλεσαν απώλειες, πόνο και ανασφάλεια, δοκιμάζοντας τη συνοχή της κοινωνίας και τις αντοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Την ίδια περίοδο, οι μάχες της Τηλλυρίας και οι τουρκικοί βομβαρδισμοί τον Αύγουστο του 1964 άφησαν πίσω τους νεκρούς, τραυματίες και ανυπολόγιστες καταστροφές.
Δέκα χρόνια αργότερα, η Κύπρος οδηγήθηκε στη μεγαλύτερη τραγωδία της νεότερης ιστορίας της. Η τουρκική εισβολή τον Ιούλιο του 1974 είχε οδυνηρές συνέπειες: χιλιάδες νεκρούς, αγνοούμενους και τραυματίες, βιασθείσες γυναίκες, εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους, κατεχόμενα εδάφη και οικογένειες που εξακολουθούν να βιώνουν το τραύμα εκείνης της εθνικής καταστροφής.
Σε αυτά τα γεγονότα, μικρές κοινότητες όπως η Χούλου διαδραμάτισαν τον δικό τους ρόλο. Νέοι άνθρωποι, εργαζόμενοι, οικογενειάρχες κλήθηκαν να υπηρετήσουν την πατρίδα σε ώρες κρίσιμες και δεν δίστασαν να πράξουν το καθήκον τους.
Σήμερα τιμάμε έξι άξια τέκνα της Χούλου, έξι ανθρώπους, των οποίων η ζωή και η θυσία αποτελούν πολύτιμο κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης.
Τιμάμε τον Κυριάκο Κωνσταντίνου Θεοδώρου, ο οποίος γεννήθηκε στη Χούλου το 1946. Υπηρετούσε στον Λόχο Πισσουρίου όταν βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των διακοινοτικών συγκρούσεων. Στις 2 Φεβρουαρίου 1964 έπεσε νεκρός κατά τη διάρκεια των επεισοδίων της Λοζάν στην Πάφο. Ήταν μόλις 17 ετών. Η δολοφονία του καταγράφηκε ως η πρώτη απώλεια της Κοινότητας Χούλου κατά τα ταραγμένα εκείνα χρόνια.
Τιμάμε τον Χριστόδουλο Θεοφάνη Αργυρού, ο οποίος εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Χούλου μετά τον γάμο του και ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της πατρίδας, υπηρετώντας στη Διμοιρία Υγειονομικού. Η αποστολή του ήταν να προσφέρει περίθαλψη στους τραυματίες και να σώζει ζωές. Στις 9 Αυγούστου 1964 έχασε τη ζωή του κατά τους σφοδρούς βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας από την τουρκική αεροπορία, την ώρα που προσέφερε τις υπηρεσίες του στους συνανθρώπους του.
Τιμάμε τον Μιλτιάδη Γεωργίου Μιλτιάδους, τον πρωτότοκο γιο μιας πολυμελούς οικογένειας της Χούλου. Υπηρετώντας ως δεσμοφύλακας στις Κεντρικές Φυλακές, συνελήφθη από Τούρκους στις 15 Οκτωβρίου 1964 και έκτοτε θεωρείτο αγνοούμενος. Για δεκαετίες η οικογένειά του ζούσε ανάμεσα στην ελπίδα και την αγωνία. Η ανεύρεση και ταυτοποίηση των οστών του και η ταφή του με τις πρέπουσες τιμές το 2014 υπήρξαν μια συγκλονιστική υπενθύμιση του δράματος των αγνοουμένων της πατρίδας μας.
Τιμάμε τον Ανδρέα Σπύρου Έλληνα, ο οποίος εργαζόταν ως κουρέας και υπηρετούσε ως εφεδρικός ειδικός αστυνομικός. Έχασε τη ζωή του στις 16 Ιουνίου 1974 στη Λεμεσό, θύμα της εσωτερικής διχόνοιας που δηλητηρίασε τον τόπο μας πριν από τα τραγικά γεγονότα του ίδιου καλοκαιριού. Η θυσία του υπενθυμίζει τις ολέθριες συνέπειες του φανατισμού.
Τιμάμε τον Γεώργιο Χριστοφή Ηροδότου, ο οποίος επέλεξε τη Χούλου, για να δημιουργήσει την οικογένειά του. Με την εκδήλωση του πραξικοπήματος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της αντίστασης και στις 15 Ιουλίου 1974 έπεσε, υπερασπιζόμενος τη δημοκρατική νομιμότητα και τη συνταγματική τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η θυσία του αποτελεί διαχρονικό σύμβολο προσήλωσης στις δημοκρατικές αξίες.
Τιμάμε τον Σωκράτη Χριστοδούλου Σπύρου, ο οποίος υπηρετούσε στο 356 Τάγμα Πεζικού κατά την τουρκική εισβολή. Η ημέρα της απόλυσής του από την Εθνική Φρουρά συνέπεσε με την έναρξη της εισβολής. Αντί να επιστρέψει στο σπίτι του, βρέθηκε να υπερασπίζεται την πατρίδα στα πεδία της μάχης. Τραυματίστηκε θανάσιμα στις 20 Ιουλίου 1974 και για δεκαετίες θεωρείτο αγνοούμενος. Η ταυτοποίηση των λειψάνων του και η επιστροφή του στη γενέτειρά του για ταφή αποτέλεσαν μια βαθιά συγκινητική στιγμή για ολόκληρη την Κοινότητα.
Κυρίες και κύριοι,
Οι άνθρωποι που τιμάμε σήμερα ήταν άνθρωποι απλοί. Άνθρωποι του μόχθου, άνθρωποι με οικογένειες, όνειρα, φιλοδοξίες και σχέδια για το μέλλον. Η ιστορία όμως τους κάλεσε να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και εκείνοι ανταποκρίθηκαν με αυταπάρνηση χωρίς δεύτερη σκέψη.
Οι θυσίες τους μάς υπενθυμίζουν ότι η ελευθερία, η δημοκρατία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν είναι δεδομένες. Απαιτούν διαρκή επαγρύπνηση, υπευθυνότητα, θυσίες, αλλά πάνω από όλα ενότητα.
Ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή όπου οι τελευταίοι αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων λιγοστεύουν, έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε την ιστορική αλήθεια. Να μεταφέρουμε στις νεότερες γενιές όχι μόνο τα γεγονότα, αλλά και τα διδάγματα που προκύπτουν από αυτά. Να τους διδάξουμε ότι η δημοκρατία δεν πρέπει ποτέ να θεωρείται αυτονόητη, ότι η διχόνοια οδηγεί στην καταστροφή και ότι η ενότητα αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο και την επιβίωση του τόπου μας.
Η μνήμη των ηρώων μας δεν αποτελεί μόνο χρέος προς το παρελθόν, αλλά και πυξίδα για το μέλλον. Πενήντα και πλέον χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, η πατρίδα μας εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της κατοχής και της διαίρεσης.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης από την πρώτη στιγμή της εκλογής του ξεκίνησε μια διεθνή εκστρατεία και μια προσπάθεια να επαναρχίσουν οι συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού. Να ενεργοποιηθεί ο Γενικός Γραμματέας (ΓΓ) των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ) σε μια νέα πρωτοβουλία, έτσι ώστε να σπάσει το παρατεταμένο αδιέξοδο και να επιτευχθεί η πολυπόθητη επίλυση του Κυπριακού, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ), του διεθνούς δικαίου και των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Ταυτόχρονα, ξεκίνησε μια μαραθώνια προσπάθεια, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις εμπλοκής της ΕΕ στη διαδικασία αυτή, ώστε, αφενός, να υπάρχουν κίνητρα και οφέλη στην Τουρκία για να συναινέσει να επαναρχίσουν οι συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού από εκεί που έχουν διακοπεί και να εξευρεθεί λύση και, αφετέρου, η ΕΕ να είναι παρούσα στη διαδικασία των συνομιλιών με στόχο να διασφαλιστεί πως η λύση θα είναι συμβατή με το κοινοτικό κεκτημένο και τις αρχές και αξίες της Ένωσης.
Σήμερα, μετά από τις άοκνες, ειλικρινείς και με πραγματική πολιτική βούληση προσπάθειες της πλευράς μας, πάρα τις δυσκολίες που συνάντησε και συναντά ακόμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας λόγω των τουρκικών αξιώσεων για λύση εκτός του συμφωνημένου πλαισίου, είμαστε εν μέσω μιας νέας δυναμικής προσπάθειας του ΓΓ του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών και της προσωπικής του απεσταλμένης, για να συγκληθεί νέα διευρυμένη διάσκεψη εντός του καλοκαιριού που θα οδηγήσει στην επανέναρξη των συνομιλίων για συνολική, λειτουργική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού. Ο ΓΓ έχει σχέδιο και πλάνο, για να σπάσει το αδιέξοδο και να φτάσουμε στη λύση του Κυπριακού. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να επιτύχει ο κ. António Guterres στην προσπάθειά του.
Οι στιγμές είναι κρίσιμες, καθώς οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την πορεία της εθνικής μας υπόθεσης. Διαβουλεύσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη σε διαφορά επίπεδα, τόσο από τα ΗΕ όσο και από την ΕΕ που υποβοηθά τις προσπάθειες του ΓΓ σε πλήρη συντονισμό μαζί του.
Για αυτό, κυρίες και κύριοι, τώρα είναι η ώρα της ενότητας. Της ενότητας λαού και ηγεσίας. Της ενότητας αναμεσά στην πολιτική ηγεσία. Της ενότητας για να πετύχουμε, σε πρώτο στάδιο, την επανέναρξη των συνομιλιών και ακολούθως την απελευθέρωση και επανένωση της χώρας μας με λύση, βασισμένη στις αποφάσεις και τα ψηφίσματα των ΗΕ, τις αρχές και αξίες της ΕΕ. Λύση, με την οποία θα μπορεί το κράτος να λειτουργεί ομαλά τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Λύση που θα είναι βιώσιμη και θα απαλλάσσει την Κύπρο από κατοχικά στρατεύματα και αναχρονιστικά συστήματα εγγυήσεων.
Η δικαίωση της θυσίας των ηρώων μας περνά μέσα από τη διαρκή προσπάθεια για μια ελεύθερη, ειρηνική και επανενωμένη Κύπρο, στην οποία όλοι οι νόμιμοι πολίτες της θα μπορούν να ζουν με ασφάλεια, ελευθερία και προοπτική.
Η καλύτερη τιμή που μπορούμε να αποδώσουμε στους ήρωές μας είναι να οικοδομήσουμε μια πατρίδα αντάξια της θυσίας τους.
Ας διατηρήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους.
Ας κρατήσουμε άσβεστη την παρακαταθήκη τους.
Αιωνία ας είναι η μνήμη των ηρώων της Χούλου.
Αιωνία ας είναι η μνήμη όλων των ηρώων μας.
Τιμή και δόξα σε όσους έδωσαν τη ζωή τους στους αγώνες για λευτεριά της πατρίδας μας.
(ΡΜ/ΚΑ/ΝΖ/ΓΣ)
