Στην πρώτη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων υπό τη νέα της σύνθεση συμμετείχε σήμερα Τρίτη, 22 Ιουνίου 2026, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνος Ιωάννου. Στη συνεδρία, ο κ. Υπουργός είχε την ευκαιρία να συγχαρεί τα μέλη της Επιτροπής για την εκλογή τους στο αξίωμα του βουλευτή και να προβεί σε σύντομη ανασκόπηση των πολιτικών που προωθήθηκαν μέχρι στιγμής σε ό,τι αφορά στην προσφυγική στεγαστική πολιτική, με τη συνεργασία και τη βοήθεια της Επιτροπής Προσφύγων.
Συγκεκριμένα, ο Υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε στα μέτρα που λήφθηκαν, με στόχο την ενίσχυση των πολιτικών στα θέματα προσφύγων, και τα οποία, μεταξύ άλλων, αφορούν:
- στη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών,
- στα στεγαστικά σχέδια της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων (ΥΜΑΠΕ),
- στην αναβάθμιση των κυβερνητικών οικισμών στέγασης εκτοπισθέντων και
- στη βελτίωση της καθημερινότητας των προσφύγων.
Διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών
Σε σχέση με τη μεταρρύθμιση του τρόπου παραχώρησης και διαχείρισης των τουρκοκυπριακών περιουσιών, ο κ. Ιωάννου αναφέρθηκε σε μια σειρά αλλαγών, με κορωνίδα την τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου, η οποία στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του τρόπου διάθεσης των τουρκοκυπριακών περιουσιών. Μέσα από τις αλλαγές:
- θεσπίζεται ένα αντικειμενικό σύστημα με σαφή και αντικειμενικά κριτήρια επιλεξιμότητας και μοριοδότησης,
- καταργείται η διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε Υπουργού Εσωτερικών, ως ο Κηδεμόνας των τουρκοκυπριακών περιουσιών,
- διασφαλίζεται η ισονομία, η διαφάνεια και η αξιοκρατία ανάμεσα στον προσφυγικό κόσμο,
- ενισχύεται ο έλεγχος και
- αυξάνονται τα έσοδα στο Ταμείο του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, προς όφελος άλλων έργων που αφορούν στη στέγαση των προσφύγων.
Όπως ανέφερε ο κ. Υπουργός, από την εφαρμογή του νέου συστήματος, πραγματοποιήθηκαν ήδη τέσσερις δημοσιεύσεις τουρκοκυπριακών περιουσιών που αφορούν 37 κατοικίες, 71 επαγγελματικά υποστατικά και ανοικτούς χώρους και 177 γεωργικούς κλήρους.
Σε σχέση με τα αποτελέσματα των ελέγχων, ο Υπουργός Εσωτερικών επεσήμανε ότι ολοκληρώθηκαν οι έλεγχοι των συμβάσεων μίσθωσης επαγγελματικών υποστατικών και τουρκοκυπριακών περιουσιών που παραχωρούνται σε Τοπικές Αρχές, ενώ διενεργείται αυτή την περίοδο έλεγχος στις συμφάσεις που αφορούν τουρκοκυπριακές κατοικίες. Από τους μέχρι στιγμής ελέγχους, η Υπηρεσία έχει προχωρήσει στην ανάκτηση 79 υποστατικών, και έχει οδηγήσει ενώπιον του δικαστηρίου 130 περιπτώσεις.
Στεγαστική πολιτική ΥΜΑΠΕ
Αναφορικά με τη στεγαστική πολιτική που εφαρμόζει η ΥΜΑΠΕ, ο κ. Υπουργός υπογράμμισε την ουσιαστική αναθεώρηση των στεγαστικών σχεδίων της Υπηρεσίας, με στόχο, όπως επεσήμανε, να ανταποκρίνονται καλύτερα στις σύγχρονες ανάγκες των δικαιούχων και να διορθωθούν στρεβλώσεις που απέκλειαν δυνητικούς δικαιούχους.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Εσωτερικών, η αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων και η θέσπιση περιθωρίου υπέρβασης μέχρι 10% είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των δικαιούχων, τη μείωση των παραπόνων κατά 90% και τον περιορισμό του χρόνου εξέτασης των αιτήσεων από 12 σε λιγότερους από έξι μήνες.
Αναφερόμενος στην απόδοση των σχεδίων, ο κ. Ιωάννου υπογράμμισε ότι το 2025, οπότε και εφαρμόστηκαν τα αναθεωρημένα κριτήρια, εγκρίθηκαν 2.197 αιτήσεις και παραχωρήθηκε ποσό €56,4 εκατ.
Επίσης, ο κ. Ιωάννου αναφέρθηκε στην εφαρμογή της απόφασης για παραχώρηση πρόσθετης χορηγίας σε ποσοστό 20% σε δικαιούχους πρόσφυγες των Στεγαστικών Σχεδίων Αναζωογόνησης Ορεινών, Ακριτικών και Μειονεκτικών Περιοχών και Περιοχών της Υπαίθρου.
Παράλληλα, βρίσκεται υπό επεξεργασία μελέτη για εκσυγχρονισμό της διαδικασίας επιδότησης ενοικίου για πρόσφυγες, με στόχο, όπως είπε ο Υπουργός Εσωτερικών, την κατάργηση ανισοτήτων που παρατηρούνται σήμερα, αλλά και την αναθεώρηση των εισοδηματικών ορίων, ώστε, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του Κράτους, να ενισχύσουμε περαιτέρω τη συγκεκριμένη ομάδα πολιτών.
Αντιμετώπιση προβλημάτων στους κυβερνητικούς οικισμούς στέγασης εκτοπισθέντων
Μεγάλη σημασία αποδίδεται στην αντιμετώπιση των χρονιζόντων προβλημάτων στους κυβερνητικούς οικισμούς στέγασης προσφύγων, δήλωσε ο κ. Ιωάννου, υπογραμμίζοντας ότι μια από τις πρώτες πολιτικές πράξεις της Κυβέρνησης ήταν η εφαρμογή του Σχεδίου «κτίΖΩ», ώστε να δοθεί οριστική λύση στα προβλήματα ακαταλληλότητας και επικινδυνότητας των πολυκατοικιών και να διασφαλιστούν συνθήκες ασφαλούς και αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους κατοίκους σε αυτές.
Σύμφωνα με τον κ. Υπουργό, το Σχέδιο είναι σε πλήρη εξέλιξη και συγκεκριμένα:
- δύο πολυκατοικίες στους οικισμούς Αποστόλου Ανδρέα στα Λατσιά και Κόκκινες στον Στρόβολο παραδίδονται εντός Ιουλίου,
- τέσσερις πολυκατοικίες σε Λευκωσία και Λεμεσό είναι σε στάδιο ανέγερσης,
- εντός του φθινοπώρου αρχίζει η κατασκευή δύο πολυκατοικιών σε Λεμεσό και Λάρνακα,
- επισπεύσθηκε η έναρξη της δεύτερης και της τρίτης φάσης του Σχεδίου, που προβλέπουν την παραχώρηση €300.000 για την επιδιόρθωση των πολυκατοικιών και άλλες €90.000 για την τοποθέτηση ανελκυστήρα εκεί και όπου δεν υπάρχει. Μέχρι στιγμής υπάρχει ενδιαφέρον από 26 πολυκατοικίες της δεύτερης φάσης και 30 της τρίτης φάσης.
Την ίδια ώρα και με στόχο την επίλυση του θέματος έκδοσης τίτλων ιδιοκτησίας και πιστοποιητικών μίσθωσης, δόθηκαν συγκεκριμένες οδηγίες προς τα αρμόδια Τμήματα και την τελευταία διετία έχουν εκδοθεί 485 τίτλοι ιδιοκτησίας και 247 πιστοποιητικά μίσθωσης που ήταν σε εκκρεμότητα για πολλά χρόνια. Επίσης, με Υπουργική Απόφαση, 838 δικαιούχοι πρόσφυγες αποκτούν τη δυνατότητα έκδοσης τίτλου ιδιοκτησίας και πιστοποιητικών μίσθωσης παρά την ύπαρξη πολεοδομικών παρεμβάσεων ή αυθαιρεσιών στα υποστατικά τους, με ειδική σημείωση στα πιστοποιητικά που εκδίδονται, ώστε να μπορούν να τα αξιοποιήσουν για σκοπούς κληρονομικότητας.
Επεξεργασία νέου στεγαστικού σχεδίου προσιτού ενοικίου – Περαιτέρω στήριξη του προσφυγικού κόσμου
Αναγνωρίζοντας ότι οι στεγαστικές ανάγκες των προσφύγων, όπως και στις υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες, είναι μεγάλες, και σε ευθυγράμμιση με την ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική του Κράτους που εστιάζει στην προσιτή κατοικία, το Υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο επεξεργασίας επιπρόσθετου στεγαστικού σχεδίου προσιτού ενοικίου που θα απευθύνεται στον προσφυγικό κόσμο. Η φιλοσοφία του σχεδίου εδράζεται στην αξιοποίηση κενών κρατικών οικοπέδων σε συνοικισμούς για την ανέγερση πολυκατοικιών και τη διάθεσή τους σε δικαιούχους πρόσφυγες σε προσιτό ενοίκιο.
Ο κ. Ιωάννου διευκρίνισε ότι οι τεχνικές λεπτομέρειες και η πρακτική εφαρμογή του σχεδίου θα ανακοινωθεί εν ευθέτω χρόνω, μόλις οριστικοποιηθούν οι πρόνοιές του. Τόνισε, ωστόσο, πως ο στόχος αυτού του σχεδίου είναι να στηριχθούν οι πρόσφυγες και να ενισχυθεί η δυνατότητα πρόσβασής τους σε προσιτή κατοικία.
(ΜΚυ/ΚΑ/ΓΣ)
