Σας ευχαριστώ όλους θερμά για την παρουσία σας σήμερα εδώ.
Η 2α Ιουλίου 2026 αποτελεί στο εξής ένα ιστορικό ορόσημο για την Κυπριακή Δημοκρατία, και κυρίως για τα άτομα με αναπηρίες και τις οικογένειές τους. Γιατί το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την έναρξη εφαρμογής του περί της Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρίες Νόμου του 2026, που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των περασμένο Απρίλιο. Ενός Νόμου, που αποτελεί μια σημαντική κοινωνική μεταρρύθμιση, γιατί εκσυγχρονίζει ουσιαστικά τον τρόπο, με τον οποίο η Πολιτεία προσεγγίζει την αναπηρία.
Η νέα αυτή νομοθεσία δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη νομοθετική πρωτοβουλία. Αποτελεί μια νέα κοινωνική συμφωνία που θέτει ακόμα περισσότερο στο επίκεντρο τον άνθρωπο, την αξιοπρέπειά του, την ποιότητα ζωής του, την εξασφάλιση των δικαιωμάτων του.
Η μεταρρύθμιση αυτή εναρμονίζεται βέβαια πλήρως με τη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, την Ευρωπαϊκή Στρατηγική και την Εθνική Στρατηγική για την Αναπηρία, όπως και το Πρόγραμμα Διακυβέρνησης.
Με την έναρξη σταδιακής εφαρμογής του Νόμου και την πρώτη φάση υλοποίησής του, διασφαλίζονται οι ήδη υφιστάμενες παροχές για όλους τους δικαιούχους, αυξάνεται το ύψος όλων των μηνιαίων επιδομάτων αναπηρίας του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, κατά σημαντικό ποσοστό και εξασφαλίζεται και σταδιακή διεύρυνση των δικαιούχων κατά 5.000 πρόσωπα στην επόμενη τριετία. Το συνολικό επιπρόσθετο κόστος για την τριετία 2026-2028 θα ανέλθει περίπου στα €106 εκατ. Πιο αναλυτικά, το ποσό αυτό αφορά τη διάθεση πρόσθετων €26 εκατ. το 2026, €35 εκατ. το 2027 και €45 εκατ. το 2028. Το συνολικό επιπρόσθετο κόστος για την τριετία 2026-2028 έχει ήδη εγκριθεί και περιλαμβάνεται στον Κρατικό Προϋπολογισμό. Η διεύρυνση σε νέους δικαιούχους θα συνεχίζεται σταδιακά και στα επόμενα χρόνια μετά την παρούσα τριετία, στο πλαίσιο των μέγιστων διαθέσιμων πόρων του Κράτους, στοχεύοντας στην υποστήριξη συνολικά 12.000 νέων δικαιούχων επιπρόσθετα των σημερινών 15.000.
Ο νέος Νόμος συνολικά εισάγει νέες πρόνοιες που ενισχύουν στην πράξη την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη. Καθορίζει απευθείας πρόσβαση σε έντεκα κοινωνικές παροχές ανεξάρτητης διαβίωσης και οκτώ υπηρεσίες ανεξάρτητης διαβίωσης σε είδος, όπου η πρόσβαση γίνεται μέσω Αδειούχων Παρόχων.
Αναλυτικότερα, οι 11 κοινωνικές παροχές ανεξάρτητης διαβίωσης αφορούν:
1.Επίδομα Προσωπικής Βοήθειας και Κατ’ Οίκον Φροντίδας
2.Επίδομα Διακίνησης
3.Επίδομα Υποστηρικτικών Αναλωσίμων
4.Επίδομα Συμμετοχής σε Κέντρο Ημέρας
5.Επιχορήγηση Αγοράς Αυτοκινήτου
6.Επιχορήγηση Αγοράς Τροχοκαθίσματος
7.Επιχορήγηση Αγοράς Τεχνικών Μέσων και Βοηθημάτων Υποστηρικτικής Τεχνολογίας
8.Επιχορήγηση Διακοπών
9.Δανεισμό Τροχοκαθισμάτων, Τεχνικών Μέσων και Βοηθημάτων Υποστηρικτικής Τεχνολογίας
10.Έκδοση Δελτίου Στάθμευσης
11.Έκδοση Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας
Επιπλέον, οι οκτώ υπηρεσίες ανεξάρτητης διαβίωσης σε είδος αφορούν:
1.Σύμβουλο Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων
2.Εκπαιδευτή
3.Επαγγελματία Εργασιακής Ενσωμάτωσης
4.Προσωπικό Βοηθό Εργασίας
5.Διερμηνέα Νοηματικής Γλώσσας
6.Κοινωνικό Συνοδό/Βοηθό
7.Πάροχο Υπηρεσιών σε Κατοικία Υποστήριξης Ανεξάρτητης Διαβίωσης
8.Σύμβουλο Έγκαιρης Οικογενειακής Στήριξης
Έτσι, ενισχύεται η ανεξάρτητη διαβίωση μέσω σύγχρονων υπηρεσιών μέσα στην κοινότητα, μακριά από τον κίνδυνο κοινωνικής απομόνωσης και αποκλεισμού, παρέχεται εξατομικευμένη υποστήριξη, αναγνωρίζεται το δικαίωμα του κάθε ατόμου να επιλέγει και να αποφασίζει ο ίδιος για τους τρόπους ανεξάρτητης διαβίωσης και κοινωνικής υποστήριξής του, προωθείται η πλήρης συμμετοχή στην κοινωνία και διασφαλίζεται ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες θα παρέχονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες του κάθε ατόμου και όχι μέσα από γενικευμένες προσεγγίσεις. Υλοποιείται η υποχρέωση της Πολιτείας να στηρίζει και να ενδυναμώνει κάθε άτομο με αναπηρία, για να απολαμβάνει τις αξίες της ισότητας, της αξιοπρέπειας, της αυτονομίας.
Έχουμε επίγνωση και επιθυμούμε να μεταδώσουμε το μήνυμα και στους πολίτες ότι η εφαρμογή μιας τόσο σημαντικής νομοθεσίας δεν ολοκληρώνεται με την ψήφιση ή τη δημοσίευσή της. Αντίθετα, τώρα ξεκινά. Απαιτεί σκληρή δουλειά από τους Λειτουργούς του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και αλλαγές σε πληροφοριακά συστήματα, διαδικασίες, έντυπα, επιχειρησιακούς μηχανισμούς. Απαιτεί και συνεχή ενημέρωση των πολιτών και υποσχόμαστε ότι θα δουλέψουμε σκληρά και προς αυτήν την κατεύθυνση, ώστε να ενημερώνουμε τους πολίτες, αναλυτικά, σε προσβάσιμες μορφές επικοινωνίας, ώστε να μη χρειάζεται να ανησυχούν και να ρωτούν με αβεβαιότητα. Οι ανακοινώσεις του Υφυπουργείου θα είναι συνεχείς, ώστε κάθε πράξη που μπαίνει σε εφαρμογή σταδιακά να είναι ανοικτή και με πλήρη διαφάνεια. Η προσπάθειά μας είναι η όσο το δυνατόν αυτοματοποιημένη εφαρμογή των αλλαγών για τις αυξήσεις των υφιστάμενων επιδομάτων, μέσω των πληροφοριακών μας συστημάτων και της τεχνολογίας, ώστε να μην απαιτηθεί για τους υφιστάμενους λήπτες επιδομάτων να συμπληρώσουν αιτήσεις ή να προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια. Όσο για τους νέους δικαιούχους, επίσης θα ανακοινώνουμε την έναρξη παραλαβής αιτήσεων και τα χρονοδιαγράμματα.
Η επιτυχία εφαρμογής της νέας νομοθεσίας βεβαίως θα κριθεί, όχι από τους επιτυχείς νέους επιχειρησιακούς μας μηχανισμούς, αλλά από την ποιότητα στις ζωές των πολιτών με αναπηρίες που θα βελτιώσει, από τις επιλογές τους και τις ευκαιρίες κοινωνικής συμμετοχής που θα αυξήσει, από την πραγματική ενδυνάμωση και στήριξη που θα απολαύσουν στην καθημερινότητά τους. Σας διαβεβαιώνω ότι το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, σε στενή συνεργασία με τους οργανωμένους φορείς των ατόμων με αναπηρίες και των οικογενειών τους, θα εργαστεί συστηματικά και μεθοδικά, ώστε η κάθε πρόνοια του νόμου να μετατραπεί σε απτά αποτελέσματα για τους πολίτες. Θα εργαζόμαστε όχι μόνο για την εφαρμογή της νομοθεσίας, αλλά και για παρακολούθηση αυτής, έτσι ώστε να διορθώνουμε τυχόν αδυναμίες παρουσιαστούν, όπως είναι φυσικό σε τέτοιου μεγέθους μεταρρυθμίσεις. Το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες ως αρμόδια Αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 28 του Νόμου, θα καταρτίζει και θα δημοσιοποιεί έκθεση πεπραγμένων με αναλυτικά στατιστικά στοιχεία της εφαρμογής του Νόμου για κάθε ημερολογιακό έτος. Όλοι οι φορείς και όλοι οι πολίτες θα ενημερώνονται για την πρόοδο στην υλοποίηση.
Τελικός μας στόχος είναι όπως τα άτομα με αναπηρίες συμμετέχουν ισότιμα, με ίσες ευκαιρίες στην κοινωνία μας. Να αντιμετωπίσουμε κάθε εμπόδιο και την όποια πρόκληση, αφού η εξασφάλιση της ποιότητας ζωής και αξιοπρέπειας του κάθε ανθρώπου αποτελεί ευθύνη μας, αποτελεί δέσμευσή μας και όραμά μας.
Σας ευχαριστώ.
(ΝΖ/ΜΣ)
