Σοβαρή αναστάτωση στις αερομεταφορές των Ηνωμένων Πολιτειών προκάλεσε εκτεταμένη τεχνική βλάβη στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, οδηγώντας στην προσωρινή απαγόρευση απογειώσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) επέβαλε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου καθολική αναστολή των απογειώσεων, η οποία διήρκεσε περίπου τέσσερις ώρες και είκοσι λεπτά, προκαλώντας χιλιάδες ακυρώσεις και καθυστερήσεις πτήσεων.
Η απαγόρευση άρθηκε στις 03:15 τα ξημερώματα του Σαββάτου, ώρα Κύπρου, όμως οι αμερικανικές αρχές προειδοποίησαν ότι η πλήρης ομαλοποίηση των αεροπορικών δρομολογίων θα απαιτήσει χρόνο.
Εκατοντάδες αεροσκάφη επέστρεψαν ή κατευθύνθηκαν σε άλλα αεροδρόμια
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης αεροπορικών δεδομένων Cirium, τουλάχιστον 827 πτήσεις εκτράπηκαν από τον αρχικό τους προγραμματισμό.
Από αυτές, 670 αεροσκάφη επέστρεψαν στα αεροδρόμια από τα οποία είχαν απογειωθεί, ενώ 157 κατευθύνθηκαν σε διαφορετικά αεροδρόμια.
Την ώρα που τέθηκε σε ισχύ το μέτρο, περισσότερα από 3.500 αεροσκάφη βρίσκονταν στον αμερικανικό εναέριο χώρο.
Τα αεροσκάφη που ήταν ήδη εν πτήσει μπορούσαν να συνεχίσουν προς ασφαλή προσγείωση, ενώ προβλέφθηκαν ειδικές εξαιρέσεις για ορισμένες κρίσιμες μεταφορές.
Η διακοπή επηρέασε τόσο εσωτερικές όσο και διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις, με πολλές εταιρείες να αναπροσαρμόζουν τα δρομολόγιά τους.
Παλαιός τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός πίσω από τη βλάβη
Ο Αμερικανός Υπουργός Μεταφορών, Σον Ντάφι, εξήγησε ότι παρατηρήθηκε αστάθεια στις επικοινωνίες και στα δεδομένα των ραντάρ των υπηρεσιών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Όπως ανέφερε, παλαιοί μεταγωγείς και δρομολογητές υπερφορτώθηκαν με δεδομένα, με αποτέλεσμα να προκληθούν δυσλειτουργίες σε κρίσιμα συστήματα.
Τα προβλήματα επηρέασαν το δίκτυο των περιφερειακών κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, που είναι υπεύθυνα για την ασφαλή καθοδήγηση των αεροσκαφών μεταξύ των αεροδρομίων.
Οι τεχνικές ομάδες προχώρησαν σε διορθωτικές παρεμβάσεις και επανεκκίνηση των συστημάτων, επιτρέποντας τη σταδιακή επαναφορά των απογειώσεων.
Αποκλείεται η σύνδεση με το νέο σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης
Αρχικά είχε τεθεί υπό εξέταση το ενδεχόμενο η δυσλειτουργία να σχετίζεται με τη σταδιακή εγκατάσταση νέων τεχνολογικών συστημάτων.
Ωστόσο, ο Υπουργός Μεταφορών διευκρίνισε ότι το νέο σύστημα SMART, το οποίο αξιοποιεί τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης για την ανάλυση της εναέριας κυκλοφορίας, δεν συνδέεται με τις υποδομές που παρουσίασαν τη βλάβη.
Παράλληλα, ο Υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας, Μάρκγουεϊν Μάλιν, ανέφερε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή άλλης κακόβουλης ενέργειας.
Η τεχνική διερεύνηση συνεχίζεται.
Προβλήματα και στις διεθνείς πτήσεις
Η απαγόρευση απογειώσεων στις ΗΠΑ προκάλεσε επιπτώσεις και στις διεθνείς αερομεταφορές.
Αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν ή περιόρισαν πτήσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ευρωπαϊκά αεροδρόμια κλήθηκαν να διαχειριστούν αλλαγές στον προγραμματισμό δρομολογίων.
Η Air Canada ανακοίνωσε ακυρώσεις στις συνδέσεις με αμερικανικά αεροδρόμια, ενώ η JetBlue ανέστειλε μεγάλο μέρος των προγραμματισμένων εσωτερικών αναχωρήσεών της.
Παράλληλα, επηρεάστηκαν πτήσεις μεταφοράς εμπορευμάτων και ταχυδρομικών αποστολών.
Ανησυχία για την ασφάλεια και τις υποδομές
Το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο την κατάσταση των αμερικανικών συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Ο Σον Ντάφι αναγνώρισε ότι μεγάλο μέρος των υποδομών βασίζεται σε τεχνολογία προηγούμενων δεκαετιών και ζήτησε πρόσθετη χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό τους.
Προειδοποίησε επίσης ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμφάνιση αντίστοιχων δυσλειτουργιών στο μέλλον.
Πρόκειται για τη δεύτερη καθολική αναστολή απογειώσεων στις ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Η προηγούμενη είχε σημειωθεί τον Ιανουάριο του 2023, εξαιτίας βλάβης σε σύστημα ενημέρωσης των πιλότων.
Παρότι η απαγόρευση έχει αρθεί και οι πτήσεις επαναλαμβάνονται, οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συσσωρευμένες καθυστερήσεις, τις ακυρώσεις και τις μετακινήσεις πληρωμάτων και αεροσκαφών, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να συνεχιστούν και μέσα στο Σαββατοκύριακο.
