Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση: Αυξήσεις έως 60%, αλλαγές στο 12% και «όχι» εργοδοτών για τα Ταμεία Προνοίας

8 Min Read

Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, με την Κυβέρνηση να επιδιώκει την εφαρμογή του νέου συστήματος από την 1η Ιανουαρίου 2027, την ώρα που παραμένουν ανοιχτά σημαντικά ζητήματα και καταγράφονται έντονες διαφωνίες για τα Ταμεία Προνοίας.

Η μεταρρύθμιση προβλέπει επανασχεδιασμό του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, αυξήσεις που σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις θα κυμαίνονται από 5% έως 60%, ελάφρυνση της αναλογιστικής μείωσης για πρόωρη αφυπηρέτηση και διεύρυνση της ασφαλιστικής προστασίας.

Ωστόσο, η νέα πρόταση του Υπουργείου Εργασίας για τα Ταμεία Προνοίας συναντά την κατηγορηματική αντίδραση των εργοδοτικών οργανώσεων, οι οποίες απορρίπτουν την προοπτική υποχρεωτικής συμμετοχής των επιχειρήσεων.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τις συντάξεις

Ο πρώτος πυλώνας της μεταρρύθμισης αφορά το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και εισάγει νέα μέθοδο υπολογισμού της βασικής σύνταξης, η οποία θα συνδέεται περισσότερο με τα χρόνια ασφάλισης.

Παράλληλα, η συμπληρωματική σύνταξη θα εξακολουθήσει να συνδέεται με τις ασφαλιστέες αποδοχές και τις εισφορές κάθε εργαζομένου.

Σύμφωνα με τον Υπουργό Εργασίας, Μαρίνο Μουσιούττα, από τη μεταρρύθμιση αναμένεται να ωφεληθούν περίπου 123.000 υφιστάμενοι συνταξιούχοι.

Οι κυβερνητικές εκτιμήσεις προβλέπουν ότι περισσότεροι από 50.000 συνταξιούχοι θα δουν αύξηση άνω των €100 μηνιαίως, ενώ για περισσότερους από 10.000 η αύξηση ενδέχεται να ξεπεράσει τα €200.

Για συντάξεις έως €600 προβλέπεται ελάχιστη εγγυημένη αύξηση €30 τον μήνα.

Αυξήσεις σε τρία χρόνια και μεταβατική περίοδος 15 ετών

Οι αυξήσεις προβλέπεται να εφαρμοστούν σταδιακά, σε βάθος τριετίας.

Συγκεκριμένα, τον πρώτο χρόνο θα παραχωρείται το 30% της συνολικής αύξησης που δικαιούται ο συνταξιούχος, τον δεύτερο ακόμη 30% και τον τρίτο το υπόλοιπο 40%.

Παράλληλα, η μεταβατική περίοδος επεκτείνεται από πέντε σε δεκαπέντε χρόνια, σύμφωνα με τις αλλαγές που ανακοίνωσε ο Υπουργός τον Οκτώβριο.

Κατά την περίοδο αυτή θα πραγματοποιείται σύγκριση της σύνταξης που προκύπτει με το υφιστάμενο και το νέο σύστημα, με στόχο να προστατεύονται οι δικαιούχοι από ενδεχόμενη μείωση.

Τι αλλάζει στο πέναλτι του 12%

Σημαντική αλλαγή αφορά την αναλογιστική μείωση που επιβάλλεται σε όσους επιλέγουν να αφυπηρετήσουν στο 63ο έτος.

Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει περιορισμό της μείωσης από 12% σε 7,5%, αποκλειστικά για το βασικό μέρος της σύνταξης και όχι για τη συμπληρωματική.

Η ρύθμιση αφορά και υφιστάμενους συνταξιούχους που είχαν αφυπηρετήσει πρόωρα, καθώς και μελλοντικούς δικαιούχους, με βάση τις μεταβατικές προβλέψεις του νέου συστήματος.

Το γενικό όριο αφυπηρέτησης παραμένει στα 65 έτη, ενώ προωθούνται κίνητρα για εθελοντική συνέχιση της εργασίας έως τα 67.

Πάντως, ο Υπουργός Εργασίας έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής αναπροσαρμογής του ορίου αφυπηρέτησης, ανάλογα με τα αποτελέσματα επόμενης αναλογιστικής αξιολόγησης.

Νέα ασφαλιστική προστασία για γονείς, φροντιστές και νέους εργαζομένους

Η μεταρρύθμιση επιχειρεί επίσης να καλύψει κενά που δημιουργούνται στην ασφαλιστική ιστορία προσώπων τα οποία παραμένουν εκτός αγοράς εργασίας για κοινωνικούς ή οικογενειακούς λόγους.

Στο προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνεται η αναγνώριση περιόδων φροντίδας παιδιών, η ασφαλιστική κάλυψη άτυπων φροντιστών, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για άτομα με αναπηρία, φοιτητές και νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας.

Στόχος είναι οι περίοδοι αυτές να μην οδηγούν αυτομάτως σε απώλεια σημαντικών συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Η νέα κυβερνητική πρόταση για τα Ταμεία Προνοίας

Το μεγαλύτερο σημείο διαφωνίας εντοπίζεται στον δεύτερο πυλώνα της μεταρρύθμισης, που αφορά τα επαγγελματικά Ταμεία Προνοίας.

Κατά τη συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, ο Μαρίνος Μουσιούττας παρουσίασε προκαταρκτική πρόταση για αρχικά εθελοντική συμμετοχή των επιχειρήσεων, με την παροχή κινήτρων.

Η εθελοντική περίοδος θα διαρκεί τρία έως τέσσερα χρόνια.

Εάν δεν επιτευχθεί ο προκαθορισμένος στόχος συμμετοχής, τα Ταμεία Προνοίας θα καθίστανται υποχρεωτικά, χωρίς τα πρόσθετα ωφελήματα που θα παραχωρούνται σε όσους ενταχθούν εθελοντικά.

Σύμφωνα με το Economy Today, η πρόταση συνδέεται με στόχο κάλυψης του 60% των εργαζομένων.

Η Κυβέρνηση προκρίνει επίσης τη μηνιαία καταβολή των ωφελημάτων των Ταμείων Προνοίας, ώστε να αποτελούν συμπληρωματικό εισόδημα κατά τη συνταξιοδότηση, αντί της εφάπαξ καταβολής.

Παράλληλα, το Υπουργείο εκφράζει αντίθεση στη χρησιμοποίηση των αποθεματικών των Ταμείων για σκοπούς δανεισμού.

Κατηγορηματικό «όχι» από ΟΕΒ και ΚΕΒΕ

Οι εργοδοτικές οργανώσεις απορρίπτουν την κυβερνητική πρόταση, επιμένοντας ότι η συμμετοχή στα Ταμεία Προνοίας πρέπει να παραμείνει αποκλειστικά εθελοντική.

Ο γενικός γραμματέας του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης, δήλωσε στο Economy Today ότι η οργάνωση απορρίπτει την πρόταση στην παρούσα μορφή της και ζητά ουσιαστικά κίνητρα για τη διεύρυνση του θεσμού.

Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου, ο οποίος υποστήριξε ότι η προοπτική υποχρεωτικής συμμετοχής μετά την παρέλευση της μεταβατικής περιόδου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Οι δύο οργανώσεις ζητούν να γνωστοποιηθούν τα οικονομικά και φορολογικά κίνητρα που εξετάζει η Κυβέρνηση, ώστε να αξιολογήσουν τη δυνατότητα επέκτασης των Ταμείων Προνοίας σε εθελοντική βάση.

Διαφοροποιήσεις καταγράφονται και για τον τρόπο καταβολής των ωφελημάτων, με την εργοδοτική πλευρά να υποστηρίζει τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ μηνιαίας σύνταξης, εφάπαξ ποσού ή συνδυασμού των δύο.

Αντίθετα, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις τάσσονται υπέρ της υποχρεωτικής εφαρμογής, με στόχο την ευρύτερη κάλυψη των εργαζομένων.

Πότε θα εφαρμοστεί η μεταρρύθμιση

Παρά τον αρχικό σχεδιασμό για εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, το νομοσχέδιο του πρώτου πυλώνα εξακολουθεί να βρίσκεται υπό νομοτεχνικό έλεγχο από τη Νομική Υπηρεσία.

Ακολούθως θα πρέπει να εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο και να ψηφιστεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Για τα Ταμεία Προνοίας, οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται, χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Κυβέρνησης, εργοδοτών και συντεχνιών.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς το τελικό περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του δεύτερου πυλώνα.

Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προωθούνται στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της Κύπρου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημογραφικές προβλέψεις καταδεικνύουν σημαντική γήρανση του πληθυσμού και αυξανόμενη πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα.

Share This Article