Με ιδιαίτερη ικανοποίηση βρίσκομαι σήμερα μαζί σας και απευθύνω χαιρετισμό στην εκδήλωση του Κυπριακού Οργανισμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΚΟΔΑ), ενός φορέα που διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην προώθηση της ορθής διαχείρισης των αποβλήτων στον τόπο μας. Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει έμπρακτα τη σημασία της υπεύθυνης διαχείρισης των Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις, ενός τομέα που συνδέεται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος, την ποιότητα ζωής των πολιτών και τη μετάβαση σε ένα πιο σύγχρονο και κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης.
Η διαχείριση των Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΚΚ) αποτελεί βασική προτεραιότητα για το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, και ειδικότερα για το Τμήμα Περιβάλλοντος, το οποίο έχει την ευθύνη εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας, αδειοδότησης και ελέγχου των δραστηριοτήτων που συνδέονται με τον τομέα. Στόχος μας η ορθή διαχείριση των αποβλήτων, ο περιορισμός της ανεξέλεγκτης απόρριψης και η επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων ανακύκλωσης, με βασικό ορόσημο την ανάκτηση τουλάχιστον του 70% των παραγόμενων αποβλήτων.
Αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας και την ανάγκη περιορισμού της ανεξέλεγκτης απόρριψης αποβλήτων στο περιβάλλον, το Υπουργείο προχώρησε τα τελευταία χρόνια σε εκτεταμένο διάλογο με τις αρμόδιες Αρχές και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με σκοπό τη διαμόρφωση μιας πιο αποτελεσματικής πολιτικής διαχείρισης των ΑΚΚ.
Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν η αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου και η υιοθέτηση των νέων περί Αποβλήτων (Διαχείριση Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις) Κανονισμών του 2023, οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στις 13 Απριλίου 2023 και τέθηκαν άμεσα σε εφαρμογή.
Οι νέοι κανονισμοί εισάγουν σημαντικές αλλαγές που ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία σε όλα τα στάδια διαχείρισης των αποβλήτων. Μεταξύ άλλων, καθιερώνεται η υποχρέωση των παραγωγών ΑΚΚ να διατηρούν συμφωνία με αδειοδοτημένη μονάδα διαχείρισης ΑΚΚ, για παραλαβή και πλήρη διαχείριση των αποβλήτων τους, διασφαλίζοντας ότι τα απόβλητα οδηγούνται σε νόμιμες εγκαταστάσεις επεξεργασίας και αξιοποίησης. Παράλληλα, αποσαφηνίζονται οι ευθύνες των ιδιοκτητών έργων, των εργολάβων, των επιβλεπόντων μηχανικών και των μελετητών, ενώ ενισχύεται ο ρόλος των ατομικών και συλλογικών συστημάτων διαχείρισης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην πρόληψη και την ανακύκλωση, μέσα από μέτρα όπως η χωριστή συλλογή συγκεκριμένων ρευμάτων αποβλήτων στα εργοτάξια και η επιλεκτική αποξήλωση υλικών σε έργα κατεδάφισης μεγάλης κλίμακας (>300 m3), ώστε να αυξηθούν τα ποσοστά επαναχρησιμοποίησης και ανάκτησης υλικών.
Την ίδια ώρα, η πολιτική μας δεν περιορίζεται στη ρύθμιση. Επεκτείνεται και στη δημιουργία πραγματικών προϋποθέσεων για την αξιοποίηση των ανακυκλωμένων υλικών στην πράξη με τη βελτίωση του νομικού πλαισίου. Γι’ αυτό και το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε στη σύσταση Τεχνικής Επιτροπής, με στόχο την προώθηση της χρήσης ανακυκλωμένων υλικών που προέρχονται από την επεξεργασία ΑΚΚ, στο πλαίσιο της μετάβασης προς την κυκλική οικονομία. Η Επιτροπή, με τη συμμετοχή αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, εργάζεται για την ενσωμάτωση ανακυκλωμένων υλικών στις τεχνικές προδιαγραφές δημοσίων έργων, ενισχύοντας τη ζήτηση για δευτερογενείς πρώτες ύλες και συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη του κατασκευαστικού τομέα.
Μέσα από τις δράσεις της επιτροπής έχει δρομολογηθεί η τροποποίηση των τεχνικών προδιαγραφών του Τμήματος Δημοσίων Έργων για προώθηση της χρήσης ανακυκλωμένων υλικών σε κατασκευές δημοσίων έργων και αναμένεται η οριστικοποίηση και προώθησή τους στον Κλάδο Προσφορών του εν λόγω Τμήματος, ώστε να μπορεί να συμπεριληφθεί στα νέα έργα που θα προκηρυχθούν. Η υιοθέτηση των τεχνικών προδιαγραφών αυτών προνοεί την κατά προτεραιότητα χρήση ανακυκλωμένων υλικών που προκύπτουν από την επεξεργασία ΑΚΚ σε εργασίες επιχωματώσεων και άλλες συναφείς εργασίες για συγκεκριμένες κατηγορίες έργων.
Ταυτόχρονα, το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει στηρίξει έμπρακτα την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών διαχείρισης ΑΚΚ. Είναι χαρακτηριστικό ότι από δύο μόνο μονάδες που λειτουργούσαν πριν από το 2016, σήμερα λειτουργούν έντεκα αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις, ενώ αναμένονται και νέες επενδύσεις στον τομέα. Αυτό δείχνει ότι όταν υπάρχει σταθερό πλαίσιο, συνεργασία και σαφής κατεύθυνση, ο τομέας μπορεί να αναπτυχθεί με τρόπο οργανωμένο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο
Κύριες και κύριοι,
Θα ήθελα στο σημείο αυτό να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες προς τον Κυπριακό Οργανισμό Διαχείρισης Αποβλήτων για τη διαχρονική συνεργασία και τη σημαντική συμβολή του στη διαμόρφωση πολιτικών και πρακτικών που ενισχύουν την αποτελεσματική διαχείριση των ΑΚΚ. Οι εισηγήσεις και η τεχνογνωσία σας αποτέλεσαν πολύτιμο εργαλείο κατά την προετοιμασία των νέων κανονισμών και των σχετικών δράσεων του Υπουργείου.
Εξίσου σημαντική είναι η συμβολή σας στην ενημέρωση και καθοδήγηση των μελών σας σχετικά με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία. Μέσα από αυτόν τον ρόλο συμβάλλετε καθοριστικά στην ορθή εφαρμογή των κανονισμών και στην επίτευξη των περιβαλλοντικών μας στόχων.
Είμαι βέβαιη ότι, με την εμπειρία, την εξειδίκευση και τη συνεχή επαφή που διατηρείτε με τους επαγγελματίες του κλάδου, θα συνεχίσετε να διαδραματίζετε πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση της υπεύθυνης διαχείρισης των ΑΚΚ. Η συμβολή σας ενισχύει τις προσπάθειες της Πολιτείας για προστασία του περιβάλλοντος, προώθηση της κυκλικής οικονομίας και οικοδόμηση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος.
Καθώς οι Κανονισμοί του 2023 βρίσκονται ακόμη σε σχετικά αρχικό στάδιο εφαρμογής, είναι σημαντικό να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για την πλήρη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Το Τμήμα Περιβάλλοντος του Υπουργείου μας συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή τους και προωθεί στοχευμένες δράσεις που θα ενισχύσουν περαιτέρω την παρακολούθηση και τον έλεγχο ολόκληρης της αλυσίδας διαχείρισης των ΑΚΚ.
Κλείνοντας, θα ήθελα να υπογραμμίσω πως η υπεύθυνη διαχείριση των αποβλήτων δεν είναι μόνο περιβαλλοντική υποχρέωση. Είναι δείκτης σοβαρότητας, οργάνωσης και σύγχρονης αντίληψης για την ανάπτυξη. Και σε αυτήν την προσπάθεια, η συνεργασία της Πολιτείας με τους οργανωμένους φορείς του τομέα είναι καθοριστική. Γι’ αυτό και σας ευχαριστώ ξανά για τη συνεργασία και την προσφορά σας και εύχομαι κάθε επιτυχία στο σημαντικό έργο που επιτελείτε.
Καλή συνέχεια στις εργασίες της εκδήλωσης.
(ΕΦυς/ΜΣ/ΑΣ)
