Στο επίκεντρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας βρέθηκε ο τρόπος διαμόρφωσης των τιμών των καυσίμων στην Κύπρο. Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών υπολογίζει πρόσθετη επιβάρυνση περίπου €23 εκατ. μέσα σε έξι μήνες, ενώ η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή απορρίπτει τις αναφορές περί αισχροκέρδειας και υποστηρίζει ότι οι σημερινές τιμές είναι δικαιολογημένες και χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Νέα συζήτηση για το κόστος των καυσίμων και τον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς αυξομειώσεις περνούν στις τιμές των πρατηρίων άνοιξε στη Βουλή, με καταναλωτές, κρατικές υπηρεσίες και βουλευτές να παρουσιάζουν διαφορετικές εκτιμήσεις για την εικόνα της αγοράς.
Κεντρικό ερώτημα στη συνεδρίαση της Επιτροπής Ενέργειας ήταν κατά πόσο οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές μεταφέρονται ταχύτερα στον καταναλωτή από ό,τι οι μειώσεις και αν οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ελέγχου επαρκούν.
€23 εκατ. επιπλέον κόστος, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Καταναλωτών
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι καταναλωτές επιβαρύνθηκαν κατά περίπου €23 εκατ. εξαιτίας των αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων κατά την περίοδο Μαρτίου – αρχών Σεπτεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Συνδέσμου, από την 1η Μαρτίου μέχρι τις 8 Σεπτεμβρίου η τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε κατά 31,6 σεντ το λίτρο, του πετρελαίου κίνησης κατά 47,7 σεντ και του πετρελαίου θέρμανσης κατά 56,2 σεντ.
Ο Σύνδεσμος ζητά εντατικότερη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνονται οι λιανικές τιμές, αλλά και περισσότερη διαφάνεια ως προς τα στοιχεία των διεθνών τιμών και του κόστους εισαγωγής.
Τα €23 εκατ. αποτελούν υπολογισμό του Συνδέσμου Καταναλωτών και όχι διαπίστωση κρατικής αρχής για ύπαρξη αισχροκέρδειας.
Η Υπηρεσία Καταναλωτή: «Οι τιμές είναι αποδεκτές»
Διαφορετική εικόνα παρουσίασε ενώπιον της Βουλής η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή.
Ο Διευθυντής της Υπηρεσίας Κωνσταντίνος Καραγιώργης ανέφερε ότι οι αυξήσεις συνδέονται με τις διεθνείς εξελίξεις και δεν αποτελούν αποκλειστικά κυπριακό φαινόμενο.
Η θέση της Υπηρεσίας είναι ότι οι σημερινές τιμές βρίσκονται εντός αποδεκτών ορίων και παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, ανέφερε ότι οι τιμές παρακολουθούνται καθημερινά με σύστημα που λαμβάνει υπόψη δεδομένα από τις διεθνείς αγορές, τις τιμές λιανικής και τις χρηματιστηριακές εξελίξεις.
Με βάση αυτή την αξιολόγηση, η Υπηρεσία δεν διαπιστώνει σήμερα ότι συντρέχει λόγος κρατικής παρέμβασης στις τιμές.
Το ερώτημα: Γιατί οι μειώσεις αργούν να φανούν στην αντλία;
Στη Βουλή τέθηκε επανειλημμένα το ζήτημα της ταχύτητας με την οποία οι μεταβολές των διεθνών τιμών περνούν στην κυπριακή αγορά.
Βουλευτές ζήτησαν να εξηγηθεί γιατί, όπως υποστηρίζουν, οι διεθνείς αυξήσεις αποτυπώνονται γρήγορα στις λιανικές τιμές, ενώ στις περιόδους υποχώρησης των διεθνών τιμών η αντίστοιχη μείωση στις αντλίες δεν είναι πάντοτε εξίσου άμεση.
Ζητήθηκαν επίσης περισσότερα στοιχεία για το κόστος εισαγωγής και μεταφοράς των καυσίμων, τα περιθώρια κέρδους και τον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες υπηρεσίες ελέγχουν τη χονδρική και τη λιανική αγορά.
Σε εξέλιξη έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού ανέφερε ότι παρακολουθεί την αγορά καυσίμων και ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ευρύτερη έρευνα σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η αρμοδιότητά της αφορά μεταξύ άλλων τη διερεύνηση πιθανών συνεννοήσεων μεταξύ επιχειρήσεων ή ενδεχόμενης κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης.
Η έρευνα είχε αρχίσει το 2024 και, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη Βουλή, η ολοκλήρωσή της αποτελεί προτεραιότητα.
Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί συμπέρασμα που να τεκμηριώνει ύπαρξη καρτέλ ή αισχροκέρδειας στην αγορά καυσίμων.
€16,5 εκατ. λιγότερα έσοδα από τον φόρο κατανάλωσης
Στη συζήτηση μπήκε και η φορολογική διάσταση.
Το Υπουργείο Οικονομικών ενημέρωσε τη Βουλή ότι η μείωση του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα είχε ως αποτέλεσμα τα σχετικά κρατικά έσοδα να είναι κατά περίπου €16,5 εκατ. χαμηλότερα το τελευταίο εξάμηνο σε σύγκριση με το προηγούμενο.
Δεν δόθηκε, ωστόσο, σαφής απάντηση για το κατά πόσο μέρος αυτής της απώλειας αντισταθμίστηκε από αυξημένα έσοδα ΦΠΑ λόγω των υψηλότερων τελικών τιμών.
Διαφορές από επαρχία σε επαρχία
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών έθεσε επίσης ζήτημα διαφορών στις μέσες τιμές μεταξύ των επαρχιών.
Σύμφωνα με την έρευνά του, η Πάφος εμφάνισε τις υψηλότερες μέσες τιμές στα τρία είδη καυσίμων κατά τα περισσότερα από τα έτη που εξετάστηκαν, ενώ η Λευκωσία τις χαμηλότερες, με εξαίρεση το 2024.
Ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι οι αποκλίσεις αυτές πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω ώστε να διαπιστωθεί από ποιους παράγοντες προκύπτουν.
Η συζήτηση συνεχίζεται στις 27 Οκτωβρίου
Το θέμα δεν έκλεισε στην πρώτη συνεδρίαση.
Η Επιτροπή Ενέργειας θα επανέλθει στις 27 Οκτωβρίου, οπότε αναμένεται να τοποθετηθούν και οι εταιρείες πετρελαιοειδών.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν ο τρόπος καθορισμού των λιανικών τιμών, το κόστος εισαγωγής και μεταφοράς, η μετακύλιση των διεθνών αυξομειώσεων και η αποτελεσματικότητα των κρατικών ελέγχων.
Μέχρι τότε παραμένουν δύο διαφορετικές αναγνώσεις της αγοράς: από τη μία οι καταναλωτικές οργανώσεις και βουλευτές που ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια και εντατικότερους ελέγχους και, από την άλλη, η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή που υποστηρίζει ότι οι υφιστάμενες τιμές δικαιολογούνται από τα δεδομένα της αγοράς.
