Ένα λεκτικό λάθος του Αλέξη Τσίπρα για τον Great Sea Interconnector ήταν αρκετό για να προκαλέσει σχόλια και να κάνει τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο πρώην Πρωθυπουργός της Ελλάδας, μιλώντας σε συνέδριο της εφημερίδας «Το Βήμα» και αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές διαφορές γύρω από την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, χαρακτήρισε τον Great Sea Interconnector «καλώδιο τηλεπικοινωνίας».
Μόνο που ο GSI δεν είναι τηλεπικοινωνιακό έργο. Είναι υποθαλάσσιο καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης, το οποίο σχεδιάζεται να συνδέσει αρχικά την Κρήτη με την Κύπρο και, σε επόμενο στάδιο, με το Ισραήλ.
Τι προσπαθούσε να εξηγήσει
Το λάθος έγινε την ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρούσε να εξηγήσει τη νομική διαφορά ανάμεσα στην πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου και ενός αγωγού φυσικού αερίου.
Η ουσία της παρέμβασής του ήταν ότι, κατά την άποψή του, η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να προχωρήσει στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου χωρίς να απαιτείται τουρκική άδεια και επέκρινε τη στάση της Άγκυρας, αλλά και την απουσία σαφέστερης αμερικανικής τοποθέτησης για το ζήτημα.
Εκεί, όμως, αντί να αναφερθεί σε «ηλεκτρικό καλώδιο», έκανε λόγο για «τηλεπικοινωνιακό καλώδιο».
Το απόσπασμα αναπαράχθηκε γρήγορα στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα.
Η διόρθωση μία ημέρα αργότερα
Στην επόμενη δημόσια τοποθέτησή του ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποίησε πλέον τη σωστή ορολογία, μιλώντας για «καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης».
Εξήγησε μάλιστα τι ακριβώς εννοούσε στην προηγούμενη παρέμβασή του: ότι ένα ηλεκτρικό υποθαλάσσιο καλώδιο αντιμετωπίζεται, σε ό,τι αφορά το Δίκαιο της Θάλασσας, με αντίστοιχη λογική με ένα τηλεπικοινωνιακό καλώδιο και όχι με έναν αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου.
Σε αυτό το σημείο υπάρχει πράγματι νομική βάση στην επιχειρηματολογία του.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει δικαίωμα τοποθέτησης υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών στην υφαλοκρηπίδα. Ωστόσο, ειδικά για τους αγωγούς, η χάραξη της πορείας τους υπόκειται στη συναίνεση του παράκτιου κράτους. Η ίδια ρητή πρόβλεψη δεν υπάρχει για τη χάραξη υποθαλάσσιων καλωδίων.
Άρα το πρόβλημα στην πρώτη δήλωση του Τσίπρα ήταν η ονομασία του ίδιου του έργου και όχι κατ’ ανάγκην το νομικό επιχείρημα που προσπαθούσε να αναπτύξει.
Τι είναι πραγματικά ο Great Sea Interconnector
Ο Great Sea Interconnector είναι ένα από τα μεγαλύτερα σχεδιαζόμενα υποθαλάσσια έργα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας διεθνώς.
Η συνολική διασύνδεση προβλέπεται να έχει μήκος 1.208 χιλιόμετρα, μεταφορική ισχύ 1.000 MW και εκτιμώμενο προϋπολογισμό περίπου €1,9 δισ.
Το τμήμα Ελλάδας–Κύπρου έχει εξασφαλίσει σημαντική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ βασικός στόχος του έργου είναι να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, η οποία παραμένει το μοναδικό κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο.
Πίσω από το σαρδάμ, μια σοβαρή γεωπολιτική διαφωνία
Το λεκτικό λάθος μπορεί να έδωσε την πιο ανάλαφρη πλευρά της ιστορίας, όμως το ζήτημα στο οποίο αναφερόταν ο πρώην Πρωθυπουργός είναι ιδιαίτερα σοβαρό.
Η πόντιση του GSI έχει μετατραπεί σε σημείο ελληνοτουρκικής τριβής, καθώς Αθήνα και Άγκυρα διαφωνούν για το καθεστώς των θαλάσσιων περιοχών από τις οποίες σχεδιάζεται να περάσει το έργο και για το κατά πόσο απαιτείται προηγούμενη συνεννόηση με την Τουρκία.
Έτσι, πίσω από το «τηλεπικοινωνιακό καλώδιο» που έγινε viral βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: το δικαίωμα πόντισης του GSI, οι τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το κατά πόσο Αθήνα και Λευκωσία θα μπορέσουν να προχωρήσουν απρόσκοπτα στην υλοποίηση ενός έργου κρίσιμου για την ενεργειακή σύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη.
