Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου από τη διεκδίκηση του χρίσματος του Δημοκρατικού Συναγερμού για τις Προεδρικές του 2028 μπορεί να απέτρεψε, τουλάχιστον προσωρινά, μια τριπλή εσωκομματική σύγκρουση, δεν έφερε όμως τη νηνεμία στην Πινδάρου.
Αντίθετα, λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωσή της, οι διαφορετικές εκδοχές για όσα προηγήθηκαν, η δημόσια αντιπαράθεση γύρω από την παρουσία του Φρίξου Κουλέρμου στην κρίσιμη συνάντηση και η έναρξη ουσιαστικά της μάχης Αβέρωφ Νεοφύτου–Γιώργου Παμπορίδη κρατούν τον ΔΗΣΥ σε κατάσταση έντονης εσωστρέφειας.
Από το «θα κρίνουν τα μέλη» στην απόσυρση
Η αφετηρία της κρίσης βρίσκεται στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Όταν ο Αβέρωφ Νεοφύτου εκδήλωσε το ενδιαφέρον του για τις Προεδρικές του 2028, ο ΔΗΣΥ αντέδρασε επίσημα τονίζοντας ότι η μοναδική οδός για τη διεκδίκηση του χρίσματος είναι η καταστατική διαδικασία του κόμματος και ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν από τα μέλη.
Μία ημέρα αργότερα, η Αννίτα Δημητρίου ανακοίνωσε και η ίδια ότι θέτει τον εαυτό της στην κρίση της κομματικής βάσης. Η απόφαση ήρθε μετά από συνεδρία της Ανώτατης Ηγεσίας, στην οποία τα ηγετικά στελέχη, σύμφωνα με τις τότε πληροφορίες, την παρότρυναν να προχωρήσει.
Το Εκτελεστικό Γραφείο αποφάσισε στη συνέχεια να ανοίξει, για πρώτη φορά στην ιστορία του κόμματος, την επιλογή του υποψηφίου για την Προεδρία της Δημοκρατίας σε όλα τα μέλη και κάλεσε όσους ενδιαφέρονται να δεσμευθούν ότι θα σεβαστούν το αποτέλεσμα.
Το Πολιτικό Γραφείο καθόρισε τελικά την 26η Οκτωβρίου για την υποβολή υποψηφιοτήτων και την 28η Νοεμβρίου για την εσωκομματική ψηφοφορία.
Το δείπνο που δηλητηρίασε το κλίμα
Πριν προλάβει να ξεκινήσει κανονικά η προεκλογική διαδικασία, επανήλθε στο προσκήνιο ένα δείπνο που είχε γίνει πριν από τις Βουλευτικές Εκλογές.
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου υποστήριξε ότι, σε δείπνο σε ψαροταβέρνα της Λευκωσίας, στενός συνεργάτης της Αννίτας Δημητρίου τού είχε μεταφέρει την πρόταση να συμβάλει στην επανεκλογή της στην Προεδρία της Βουλής και ακολούθως να προχωρήσουν ενωμένοι προς τις Προεδρικές του 2028.
Η Αννίτα Δημητρίου επιβεβαίωσε ότι ήταν παρούσα στο δείπνο, αλλά απέρριψε κατηγορηματικά ότι έγινε οποιαδήποτε συμφωνία, δέσμευση ή συναλλαγή.
Το ίδιο αμφισβήτησε και ο Κρις Παναγιώτου, ο οποίος επίσης συμμετείχε στη συνάντηση.
Εδώ χρειάζεται προσοχή: η ύπαρξη του δείπνου είναι επιβεβαιωμένη, η ύπαρξη όμως πολιτικής συμφωνίας δεν είναι. Υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές των συμμετεχόντων και κανένα δημόσιο τεκμήριο που να αποδεικνύει ότι συνήφθη συγκεκριμένη συμφωνία.
Η Πέμπτη που άλλαξε τα πάντα
Στις 8 Οκτωβρίου η Αννίτα Δημητρίου κάλεσε σε χωριστές και στη συνέχεια κοινές διαβουλεύσεις τους Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργο Παμπορίδη.
Σύμφωνα με τη δική της εκδοχή, είχε ήδη προβληματιστεί έντονα για το ενδεχόμενο απόσυρσης και επιχείρησε αρχικά να βρεθεί κοινός τόπος ώστε ο ΔΗΣΥ να προχωρήσει με έναν υποψήφιο.
Η ίδια επιμένει ότι η τελική απόφαση να αποχωρήσει ήταν προσωπική και δεν της επιβλήθηκε από κανέναν.
Ο Γιώργος Παμπορίδης επιβεβαίωσε ότι το πρωί της ίδιας ημέρας η Αννίτα Δημητρίου τον είχε ενημερώσει ότι βρισκόταν κοντά στην απόφαση να αποσυρθεί και ότι ο ίδιος προσπάθησε να την μεταπείσει.
Στη συνάντηση της Πινδάρου, η Αννίτα Δημητρίου ανακοίνωσε τελικά ότι δεν θα διεκδικήσει το χρίσμα, επικαλούμενη τον κίνδυνο διάσπασης και την ανάγκη να διαφυλάξει την ενότητα του κόμματος.
Ο Αβέρωφ Νεοφύτου χαρακτήρισε στη συνέχεια την απόφασή της «σώφρονα και υπεύθυνη» και ξεκαθάρισε ότι θα συμμετάσχει πλέον στην εσωκομματική διαδικασία.
Ο Φρίξος Κουλέρμος και οι δύο εκδοχές
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο επίμαχο κομμάτι της ιστορίας.
Όταν ο Γιώργος Παμπορίδης έφθασε στην Πινδάρου, στο γραφείο της προέδρου βρίσκονταν ήδη η Αννίτα Δημητρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου και ο εκδότης της «Αλήθειας» και ιδρυτικό στέλεχος του ΔΗΣΥ Φρίξος Κουλέρμος.
Ο Παμπορίδης σχολίασε σκωπτικά ότι «ο καθένας πρέπει να παίρνει τον κηδεμόνα του στις συναντήσεις» και υποστήριξε ότι ο Κουλέρμος τού συνέστησε να αποσύρει και ο ίδιος την υποψηφιότητά του, λέγοντάς του, κατά την εκδοχή Παμπορίδη, ότι αν θέλει να έχει πολιτικό μέλλον θα πρέπει να κάνει πίσω.
Ο Κουλέρμος απάντησε έντονα.
Δήλωσε ότι δεν συνόδευσε τον Αβέρωφ Νεοφύτου, αλλά πήγε μόνος του στην Πινδάρου επειδή τον κάλεσε η ίδια η Αννίτα Δημητρίου.
Απέρριψε τα περί εκβιασμών και πιέσεων και υποστήριξε ότι παρενέβη ως ιστορικό στέλεχος που ενδιαφέρεται για την ενότητα του ΔΗΣΥ.
Αυτό αλλάζει πράγματι ένα μέρος της αρχικής εικόνας: η εντύπωση ότι ο Κουλέρμος είχε φτάσει ως συνοδός του Αβέρωφ δεν επιβεβαιώνεται από τον ίδιο.
Από την άλλη, η παρουσία του σε μια τόσο κρίσιμη κομματική διαβούλευση και η δημόσια καταγγελία Παμπορίδη ότι του ζητήθηκε να αποσυρθεί παραμένουν πολιτικά γεγονότα που εύλογα προκαλούν συζήτηση.
Δεν υπάρχει, πάντως, στοιχείο που να μας επιτρέπει να γράψουμε ως γεγονός ότι ο Κουλέρμος επέβαλε την απόσυρση της Αννίτας ή ότι λειτούργησε για λογαριασμό του Αβέρωφ.
Η ίδια η Αννίτα: «Καμία πίεση»
Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ έχει επανειλημμένα απορρίψει αυτή την εκδοχή.
Δήλωσε ότι δεν δέχθηκε πίεση, ότι δεν έχει πικρία και ότι η απόφασή της ελήφθη επειδή θεώρησε πως η εσωκομματική σύγκρουση, η «συνωμοσιολογία» και ο «κανιβαλισμός», όπως τα χαρακτήρισε, απειλούσαν την ενότητα της παράταξης.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να αποχωρήσει από την προεδρία του ΔΗΣΥ και ότι θα λειτουργήσει ως εγγυήτρια της διαδικασίας.
Αρνήθηκε επίσης να πει ποιον θεωρεί καταλληλότερο μεταξύ Αβέρωφ και Παμπορίδη, λέγοντας ότι δεν της επιτρέπεται να πάρει θέση και ότι η τελική επιλογή ανήκει στα μέλη.
Αβέρωφ–Παμπορίδης, αλλά ίσως όχι μόνο
Με τα σημερινά δεδομένα, οι δύο βασικοί διεκδικητές είναι ο Αβέρωφ Νεοφύτου και ο Γιώργος Παμπορίδης.
Ο Παμπορίδης δηλώνει ότι θα παραμείνει υποψήφιος μέχρι τέλους και έχει πλέον αρχίσει ανοικτά την προεκλογική του εκστρατεία.
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει η δημόσια στήριξη που έλαβε από τον Μιχάλη Ιωαννίδη, συντονιστή του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου του ΔΗΣΥ και στενό συνεργάτη της Αννίτας Δημητρίου.
Αυτό, πάντως, δεν πρέπει να μεταφραστεί ως έμμεση στήριξη της Αννίτας Δημητρίου στον Παμπορίδη. Η ίδια έχει δηλώσει ρητά ότι δεν θα πάρει θέση.
Παράλληλα, ο πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου έχει παραλάβει έντυπα υποψηφιότητας και επιβεβαίωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να συμμετάσχει, χωρίς να έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση.
Κομματικοί παράγοντες έχουν επίσης βολιδοσκοπήσει τον Λουκά Φουρλά, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να υπάρχει ένδειξη ότι ο ίδιος προτίθεται να διεκδικήσει το χρίσμα.
Συζητήσεις έγιναν και γύρω από το όνομα του Χάρη Γεωργιάδη, ο οποίος εμφανίζεται δυσαρεστημένος από τις εξελίξεις και δέχεται παραινέσεις για παρέμβαση, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινώσει πρόθεση υποψηφιότητας.
Το πραγματικό πρόβλημα για τον ΔΗΣΥ
Η αποχώρηση της Αννίτας Δημητρίου πέτυχε ένα πολύ συγκεκριμένο αποτέλεσμα: ο Αβέρωφ Νεοφύτου μπήκε στην εσωκομματική διαδικασία και δεσμεύθηκε να κριθεί από τη βάση του ΔΗΣΥ.
Δεν έλυσε, όμως, το πολιτικό πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί.
Οι πληγές του 2023 εξακολουθούν να εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε δημόσια αντιπαράθεση, το δείπνο πριν από τις Βουλευτικές επανέφερε ζητήματα εμπιστοσύνης, ενώ οι δημόσιες αναφορές σε «κηδεμόνες», «Δούρειους Ίππους», «κατινιές» και «υπόσκαψη» δείχνουν ότι κάτω από την επίκληση της ενότητας υπάρχουν ακόμη βαθιές αντιθέσεις.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο τίμιο συμπέρασμα:
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να υποστηριχθεί ότι υπήρξε οργανωμένο σχέδιο εξαναγκασμού της Αννίτας Δημητρίου να αποσυρθεί. Υπάρχουν, όμως, αρκετά επιβεβαιωμένα γεγονότα για να πει κανείς ότι η απόφαση ελήφθη μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης πίεσης, εσωκομματικής σύγκρουσης και φόβου διάσπασης.
Το αν η κίνηση της προέδρου του ΔΗΣΥ θα αποδειχθεί πράγματι κίνηση ενότητας ή απλώς αναβολή της σύγκρουσης θα φανεί στις 28 Νοεμβρίου, όταν για πρώτη φορά τα μέλη του κόμματος θα κληθούν να επιλέξουν απευθείας τον υποψήφιό τους για τις Προεδρικές.
Και μέχρι τότε, η Πινδάρου κάθε άλλο παρά ήσυχη δείχνει.
