Είναι με αισθήματα συγκίνησης που συμμετέχω και φέτος, μαζί με τον Υπουργό Εσωτερικών, την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω, τον Υφυπουργό Μετανάστευσης, μαζί με όλους εσάς, στην καθιερωμένη αντικατοχική εκδήλωση του Δήμου Μόρφου, για να στείλουμε προς κάθε κατεύθυνση το ηχηρό μήνυμα ότι δεν συμβιβαζόμαστε με την κατοχή και δεν αποστρατευόμαστε από τη μεγάλη προσπάθεια, για να απελευθερώσουμε και επανενώσουμε της πατρίδας μας.
Πενήντα δύο χρόνια είναι πολλά. Είναι μια ολόκληρη ζωή. Ειδικά για τους μεγάλους σε ηλικία πρόσφυγες, που έφυγαν με τον ανεκπλήρωτο τον πόθο της επιστροφή,ς και για τους συγγενείς των αγνοουμένων μας που έκλεισαν για πάντα τα μάτια τους χωρίς να μάθουν για την τύχη των αγαπημένων τους. Την ίδια στιγμή, όμως, το άδικο που βίωσαν αυτοί οι άνθρωποι, η δύναμη και η καρτερικότητά τους, χαλυβδώνει τη βούλησή μας να συνεχίσουμε και να εντατικοποιήσουμε ακόμη περισσότερο την προσπάθεια, για να απαλλαγούμε από τα δεσμά της κατοχής, με τα οποία, θέλω να το επαναλάβω, ποτέ δεν θα συμφιλιωθούμε.
Και, ακριβώς, η σημερινή 46η αντικατοχική εκδήλωση, με σύνθημα «Ώρα Μόρφου, ώρα επιστροφής», συντηρεί τη μνήμη και λειτουργεί σαν πυξίδα προσανατολισμού, και αυτό είναι το σημαντικότερο, μας δείχνει τον μοναδικό δρόμο του χρέους να εργαστούμε για μια κοινή πατρίδα για όλους τους νόμιμους κατοίκους της, Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Μαρωνίτες, Αρμένιους και Λατίνους, χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς διακρίσεις και χωρίς εξαιρέσεις.
Χαίρομαι γιατί και φέτος είναι μαζί μας αντιπροσωπίες από το εξωτερικό, Φίλοι της Κύπρου, Φίλοι της Μόρφου, συνοδοιπόροι και συμπαραστάτες στην αναμέτρηση με τη λήθη και τον μνημοκτόνο χρόνο.
Χαιρετίζω επίσης την παρουσία αντιπροσωπιών από όλες τις πολιτικές δυνάμεις και τα οργανωμένα σύνολα από κάθε γωνιά της πατρίδας μας, μια απόδειξη ότι η Μόρφου, όπως και όλες οι κατεχόμενες πόλεις και τα χωριά μας, είναι η κοινή μας έγνοια, αυτό που πραγματικά μας ενώνει, έξω και πάνω από τις όποιες διαφορετικές επιλογές ή προσεγγίσεις.
Θέλω επίσης να σημειώσω την παρουσία της νέας γενιάς, του πιο δημιουργικού και του πιο υποσχόμενου κομματιού της κοινωνίας μας, που είναι οι συνεχιστές του όμορφου αγώνα που διεξάγει ο λαός μας απέναντι στην αδικία και την παρανομία.
Η μαζική παρουσία όλων σας είναι εξαιρετικά σημαντική γιατί, πέραν όλων των άλλων, μας οπλίζει με πολιτικά και διπλωματικά επιχειρήματα, για να αντιμετωπίσουμε την προπαγάνδα κάποιων και κυρίως της Τουρκίας που ψευδώς ισχυρίζονται, γιατί δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ότι οι Ελληνοκύπριοι έχουμε βολευτεί με την παρούσα κατάσταση πραγμάτων και δήθεν δεν θέλουμε λύση.
Γι’ αυτό θέλω για μια ακόμη φορά να σας επαινέσω για την αντικατοχική σας δράση, που κρατά άσβεστη τη φλόγα του αγώνα μας και συντηρεί την ελπίδα. Την «ελπίδα που ακονιέται στην πίστη», όπως πολύ εύστοχα επιμένει ο ποιητής.
Μίλησε ο Δήμαρχος Μόρφου για μια διεθνή κινητικότητα μετά από πολλά χρόνια και έχει απόλυτο δίκαιο. Μια διεθνής κινητικότητα που δεν προκλήθηκε στο κενό. Από την πρώτη μέρα που ο λαός μού ανέθεσε τη βαριά ευθύνη διαχείρισης του Κυπριακού μαζί με το τιμητικό καθήκον διακυβέρνησης της χώρας, καταβάλλω τεράστια προσπάθεια, για να διαρρήξουμε το αδιέξοδο και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, που θα μας οδηγήσουν σε επίλυση του Κυπριακού, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου και του διαπραγματευτικού κεκτημένου, και έχει σημασία για τη Μόρφου, πάντα με σεβασμό στις Αρχές, τις Αξίες και το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
Θέλω απόψε ενώπιόν σας, να επαναλάβω με απόλυτη ειλικρίνεια και στέλνοντας το μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση, ότι είμαι πανέτοιμος, ακόμη και αύριο, να παρακαθίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, είμαι έτοιμος, ακόμη και αύριο, να ξεκινήσει ο διάλογος.
Επαναλαμβάνω, ότι παρά τα προβλήματα και τις δυσκολίες, ακούσαμε όλοι το τι ανέφερε ο Τούρκος Πρόεδρος στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ) περί λύσης δύο κρατών, παραμένω απόλυτα προσηλωμένος στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Υπάρχουν κάποια δεδομένα που είναι σημαντικά, όπως η ολοκλήρωση της καταγραφής των συγκλίσεων, η επαναβεβαίωση του πλαισίου λύσης από τα ΗΕ, η ισχυρή βούληση του απερχόμενου Γενικού Γραμματέα (ΓΓ) να εξαντλήσει κάθε διαπραγματευτική δυνατότητα, η ξεκάθαρη θέση και του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, από όπου λαμβάνει όρους εντολής ο ΓΓ των ΗΕ και ο νυν και ο νέος ΓΓ που θα εκλεχθεί, η στήριξη των θεσμών, των κρατών της ΕΕ, όπως εκδηλώθηκε μέσα και από τον διορισμό του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στη βάση της πολύ σημαντικής θέσης ότι το Κυπριακό είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα, αλλά και η στήριξη στρατηγικών μας εταίρων, είναι δεδομένα που μας επιτρέπουν να αισιοδοξούμε ότι η λύση του Κυπριακού είναι εφικτή. Και αν δεν πίστευα ότι η λύση του Κυπριακού είναι εφικτή δεν θα ασχολούμουν καθημερινά με αυτό το θέμα. Είναι πολλές οι προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε καθημερινά, εσωτερικές και εξωτερικές, αλλά το Κυπριακό είναι το θέμα εκείνο που με απασχολεί περισσότερο.
Τονίζω, για μια ακόμη φορά, ότι δεν πρόκειται να διολισθήσω σε ενέργειες για τη δημιουργία πρόσκαιρης κινητικότητας ή για δημιουργία φρούδων ελπίδων. Παραμένω πρωτίστως ρεαλιστής, γνωρίζω πάρα πολύ καλά τα όρια της πλευράς μας και είμαι έτοιμος, και το δηλώνω δημόσια, για υποχωρήσεις σε κάποια σημεία που υπηρετούν τον στόχο μιας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού. Οτιδήποτε, όμως, εκφεύγει αυτού του πλαισίου αυτού, της λειτουργικής και βιώσιμης λύσης, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Οδηγός και πυξίδα μου είναι ο όρος εντολής που έλαβα από τον κυπριακό λαό, να εργαστώ για λύση που θα μετεξελίξει την Κυπριακή Δημοκρατία σε ένα σύγχρονο κράτος, κυρίαρχο σε όλη του την επικράτεια, χωρίς κατοχικό στρατό και χωρίς εγγυητές με επεμβατικά δικαιώματα, στο οποίο όλοι οι νόμιμοι πολίτες του θα έχουν τα ίδια ακριβώς δικαιώματα όπως έχουν οι Ευρωπαίοι πολίτες.
Και θέλω να τονίσω ότι το διαπραγματευτικό κεκτημένο, το οποίο επικαλούμαστε και στο οποίο επιμένουμε και είναι μέρος των συγκλίσεων που έχουν ολοκληρωθεί από πλευράς ΗΕ, περιλαμβάνει και την επιστροφή της πόλης της Μόρφου. Τα ΗΕ ήταν ξεκάθαρα όσον αφορά αυτή τη διάσταση. Είναι κάτι, το οποίο υπέδειξε ο ίδιος ο ΓΓ των ΗΕ, μια θέση, την οποία στηρίζουμε με σθένος και δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε.
Προσβλέπω στις συναντήσεις που θα έχω το επόμενο διάστημα τόσο με τον ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας όσο και με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ, προσβλέπω στις συναντήσεις του εκτελεστικού αντιπροέδρου, ειδικού αντιπροσώπου της ΕΕ με την Τουρκική Κυβέρνηση με την ακλόνητη πεποίθηση ότι αν υπάρξει η παραμικρή πολιτική βούληση από όλες τις πλευρές, τότε θα έχουμε εξελίξεις προς την επιθυμητή κατεύθυνση.
Εμείς έχουμε καταθέσει πολύ συγκεκριμένες θέσεις σε ανταπόκριση του αιτήματος του ΓΓ που αφορούν στη μεθοδολογία των διαπραγματεύσεων, αφορούν στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και που αφορούν, φυσικά, στην ουσία του Κυπριακού, και αναφέρομαι σε νέες ιδέες, όχι ιδέες που απλά γνωρίζουμε ότι η θέση της άλλης πλευράς είναι αρνητικά, αλλά ιδέες που μπορούν να βοηθήσουν να υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις, ιδέες για τις οποίες έχω ενημερώσει διεξοδικά και την πολιτική ηγεσία.
Και θέλω και απόψε, ενώπιον των εκπροσώπων όλων των πολιτικών δυνάμεων, να διαβεβαιώσω ότι θα συνεχίσω να επενδύω στη συνεργασία μαζί τους, ανεξαρτήτως κομματικής ή ιδεολογικής προέλευσης και θα κάνω τα πάντα, για να αξιοποιήσουμε και την τελευταία χαραμάδα ελπίδας για τη δικαίωση του λαού μας.
Η Μόρφου, η Κερύνεια, η Αμμόχωστος, η Καρπασία, όλες οι κατεχόμενες πόλεις και τα χωριά μας, είναι τα τοπόσημα που μας ενώνουν, είναι η αρχή και το τέλος της κοινής μας προσπάθειας, για να απαλλαγούμε από την κατοχή, με σοβαρότητα, επιμονή, με διεκδικητικό ρεαλισμό, προσήλωση και μεθοδικότητα.
Γιορτάσαμε πρόσφατα την επέτειο της 1ης Οκτωβρίου. Στα 66 χρόνια της ζωής της, η Κυπριακή Δημοκρατία δέχθηκε από την Τουρκία δύο καίρια κτυπήματα. Το πρώτο το 1963, με την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων από τις δομές του Κράτους. Και το δεύτερο, ασφαλώς, με την παράνομη εισβολή το 1974 και τη συνεχιζόμενη για 52 χρόνια κατοχή του 37% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παρά τον διοικητικό και εδαφικό ακρωτηριασμό που υπέστη από αυτά τα δύο εγκλήματα, γιατί για εγκλήματα πρόκειται, η Κυπριακή Δημοκρατία, το μόνο διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος που εκπροσωπεί τον κυπριακό λαό, πορεύεται στη διεθνή κοινότητα με αξιοπρέπεια και αξιοπιστία. Και είναι αυτή η αξιοπρέπεια και η αξιοπιστία που συνέβαλαν, ανάμεσα σε άλλα, για να υπάρξει αυτή η διεθνής κινητικότητα.
Θέλω, για μια ακόμη φορά, να εξάρω την τιτάνια προσπάθεια του λαού μας που μέσα από τις ενέργειες και την καθημερινότητα του οδήγησε στην επιβίωση και ανασύνταξη του κυπριακού κράτους, το οποίο όχι μόνο άντεξε, αλλά κατάφερε να έχει ζηλευτές επιδόσεις σε όλους τους τομείς. Και, ναι, έχουμε κάθε λόγο, χωρίς να υποβαθμίζουμε τα προβλήματα και τις προκλήσεις, να νιώθουμε περήφανοι για τα επιτεύγματα του λαού μας και για την αξιοπρέπεια, με την οποία πορεύτηκε κάτω από αντίξοες συνθήκες, με θέληση, με σθένος και με καρτερικότητα για την επανένωση της πατρίδας μας.
Από τον ακριτικό Αστρομερίτη, με φόντο τη θαλασσοφίλητη Μόρφου, ανανεώνουμε την υπόσχεση μας, όχι ως δήλωση και ως ωραία λόγια, αλλά μέσα από πράξεις, ότι θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας μέχρι να μπορούμε να κυκλοφορήσουμε ελεύθεροι, σε όλη την επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από το ένα άκρο μέχρι το άλλο.
Για μένα είναι ξεκάθαρο ότι, οτιδήποτε άλλο, και σίγουρα η παρούσα απαράδεκτη κατάσταση πραγμάτων, δεν δικαιώνει τη θυσία όλων εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους, για να είμαστε εμείς εδώ.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ
(ΡΜ/ΑΣ/NZ)
