Με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της επόμενης επταετίας στο επίκεντρο και σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των κρατών μελών, πραγματοποιείται σήμερα, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, στις Βρυξέλλες η Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στην οποία συμμετέχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Η διήμερη Σύνοδος Κορυφής, που πραγματοποιείται στις 15 και 16 Οκτωβρίου, διεξάγεται σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών και γεωπολιτικών προκλήσεων για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τους 27 ηγέτες να καλούνται να γεφυρώσουν τις διαφορές τους για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028–2034.
Πρόταση €1,62 τρισ. και αντιδράσεις
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται αναθεωρημένη πρόταση της ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ύψους περίπου €1,62 τρισ., μειωμένη κατά περίπου 8% σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά τη μείωση, το προτεινόμενο ποσό παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τον προϋπολογισμό της προηγούμενης επταετίας.
Οι διαφωνίες επικεντρώνονται τόσο στο συνολικό ύψος των δαπανών όσο και στην κατανομή τους μεταξύ παραδοσιακών ευρωπαϊκών πολιτικών, όπως η γεωργία και η συνοχή, και νέων προτεραιοτήτων, όπως η άμυνα, η ασφάλεια και η ανταγωνιστικότητα.
Χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ολλανδία και η Σουηδία, εκφράζουν επιφυλάξεις για το δημοσιονομικό κόστος, ενώ άλλα κράτη μέλη επιδιώκουν τη διατήρηση ισχυρής χρηματοδότησης για την περιφερειακή ανάπτυξη και τον αγροτικό τομέα.
Η κυπριακή διάσταση των διαπραγματεύσεων
Για την Κύπρο, οι διαπραγματεύσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα καθοριστεί το χρηματοδοτικό πλαίσιο για πολιτικές και προγράμματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, την αγροτική ανάπτυξη, την περιφερειακή συνοχή, τις υποδομές και την οικονομική ανταγωνιστικότητα.
Στις 3 Οκτωβρίου 2026, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συμμετείχε σε κοινή πρωτοβουλία 17 κρατών μελών, με στόχο τη διασφάλιση επαρκών πόρων για τις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες, χωρίς να αποδυναμωθούν η Πολιτική Συνοχής και η Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Η κυπριακή πλευρά έχει συνδέσει τη διατήρηση αυτών των χρηματοδοτήσεων με την ισόρροπη ανάπτυξη, τη στήριξη της υπαίθρου και την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κύπρος, κατά την εξάμηνη Προεδρία της στο Συμβούλιο της ΕΕ, από την 1η Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουνίου 2026, είχε συμβάλει στην προώθηση των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ασκεί από την 1η Ιουλίου και μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 η Ιρλανδία, η οποία έχει αναλάβει την προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών μεταξύ των κρατών μελών.
Ενέργεια, Ουκρανία και Μέση Ανατολή στην ατζέντα
Πέρα από το δημοσιονομικό πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξετάζει την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, με στόχο την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η συνέχιση της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία, η αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ, το μεταναστευτικό, η διεύρυνση και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί και στη θαλάσσια ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ζητήματα που συνδέονται άμεσα με το διεθνές εμπόριο και τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Στόχος η συμφωνία μέχρι το τέλος του 2026
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει επισημάνει την ανάγκη επίτευξης συμφωνίας για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό μέχρι το τέλος του 2026, ώστε να διασφαλιστεί ο έγκαιρος προγραμματισμός των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για την περίοδο που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2028.
Ωστόσο, οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών καθιστούν δύσκολη την επίτευξη τελικής συμφωνίας κατά τη διήμερη Σύνοδο.
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες αποτελούν σημαντικό στάδιο της διαπραγματευτικής διαδικασίας, με το τελικό αποτέλεσμα να επηρεάζει τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές προτεραιότητες για την περίοδο 2028–2034.
