Στην αναστολή εφαρμογής ενός εκτεταμένου πακέτου νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας προχώρησε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υπογράφοντας εκτελεστικό διάταγμα την Παρασκευή (16/10). Η απόφαση ελήφθη μόλις δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη ισχύος των μέτρων, τα οποία είχαν εγκριθεί από το Κογκρέσο με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών, αξιοποιώντας ειδική πρόνοια της νομοθεσίας που του επιτρέπει να αναστέλλει την εφαρμογή των κυρώσεων.
Όπως αναφέρεται στο διάταγμα που δημοσιοποίησε ο Λευκός Οίκος, ο Τραμπ έχει ήδη ενημερώσει εγγράφως το Κογκρέσο για την απόφασή του, υποβάλλοντας σχετική αιτιολόγηση.
Τι προέβλεπαν οι νέες κυρώσεις
Το νομοθετικό πακέτο, γνωστό ως «Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026», είχε υπογραφεί από τον ίδιο τον Τραμπ στις 18 Σεπτεμβρίου.
Προέβλεπε σειρά οικονομικών και εμπορικών μέτρων, με στόχο τον περιορισμό των εσόδων που αξιοποιεί η Ρωσία για τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονταν αυξημένοι δασμοί έως και 500% σε προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από τη Ρωσία, καθώς και δασμοί έως 100% σε προϊόντα χωρών που συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το πακέτο προέβλεπε επίσης κυρώσεις σε ρωσικές τράπεζες, αξιωματούχους και επιχειρήσεις, καθώς και μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου.
Η αναστολή δεν σημαίνει κατάργηση όλων των κυρώσεων
Σύμφωνα με το εκτελεστικό διάταγμα, η αναστολή θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι ο Αμερικανός πρόεδρος ή οι αρμόδιοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του να αποφασίσουν ότι απαιτείται νέα ενέργεια.
Η απόφαση δεν επηρεάζει τις αμερικανικές κυρώσεις που βρίσκονταν ήδη σε ισχύ πριν από την ψήφιση του συγκεκριμένου νόμου.
Πρόκειται, επομένως, για πάγωμα των πρόσθετων μέτρων και όχι για συνολική άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Ανησυχίες για τις τιμές της ενέργειας
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς οι υψηλές τιμές πετρελαίου και καυσίμων επιβαρύνουν την αμερικανική οικονομία.
Σύμφωνα με το Reuters, αναλυτές εκτιμούσαν ότι η εφαρμογή των νέων δασμών θα μπορούσε να προκαλέσει πρόσθετες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η εξέλιξη ακολουθεί επίσης την πρόσφατη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ για προμήθεια ρωσικού ντίζελ με στόχο τη συγκράτηση των διεθνών τιμών καυσίμων.
Πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον
Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο, κυρίως από Δημοκρατικούς βουλευτές και γερουσιαστές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η αναστολή αποδυναμώνει την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ντον Μπέγιερ κατηγόρησε τον Αμερικανό πρόεδρο ότι υποχωρεί απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ αμφισβήτησε κατά πόσο η απόφαση εξυπηρετεί την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Η νέα αμερικανική στάση καταγράφεται ενώ συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία και οι προσπάθειες για εξεύρεση διπλωματικής διεξόδου παραμένουν χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, η απόφαση της Ουάσιγκτον δεν συνεπάγεται οποιαδήποτε αυτόματη μεταβολή στο καθεστώς κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διέπεται από ξεχωριστές αποφάσεις και διαδικασίες.
