Στα €83,8 εκατομμύρια ανέρχεται ο προτεινόμενος προϋπολογισμός του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας για το 2027, καταγράφοντας μείωση 42,4% σε σύγκριση με το 2026. Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί νέα σχέδια ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, χρηματοδότηση €100 εκατομμυρίων για τη στήριξη ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών και την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης των εναπομεινασών εργασιών στο τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό.
Τις προτεραιότητες και τον προγραμματισμό του Υπουργείου παρουσίασε τη Δευτέρα (19/10) ο αρμόδιος Υπουργός, Μιχάλης Δαμιανός, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού.
Όπως ανέφερε, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι διακυμάνσεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθιστώντας αναγκαία την προώθηση ενεργειακών υποδομών και μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας.
Μειωμένες οι αναπτυξιακές δαπάνες
Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός του Υπουργείου για το 2027 ανέρχεται συγκεκριμένα σε €83.813.842, έναντι €145.384.991 για το 2026.
Οι τακτικές δαπάνες περιορίζονται από €51,2 εκατομμύρια σε €47,9 εκατομμύρια, ενώ σημαντικότερη είναι η μείωση των αναπτυξιακών δαπανών, από €94,2 εκατομμύρια σε €35,9 εκατομμύρια.
Η μεγαλύτερη μείωση εντοπίζεται, επομένως, στο αναπτυξιακό σκέλος του προϋπολογισμού.
€100 εκατομμύρια για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη των νοικοκυριών που δυσκολεύονται να καλύψουν το ενεργειακό τους κόστος.
Σύμφωνα με τον Μιχάλη Δαμιανό, έχουν εξασφαλιστεί πόροι ύψους €100 εκατομμυρίων για την περίοδο 2026–2032, εκ των οποίων το 75% προέρχεται από το ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα και το υπόλοιπο 25% από κρατικούς πόρους.
Η χρηματοδότηση προορίζεται για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και τη μείωση των δαπανών ηλεκτρισμού των δικαιούχων.
Παράλληλα, προωθούνται η λειτουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Ενεργειακής Φτώχειας, η δημιουργία Τοπικών Ενεργειακών Κόμβων και η ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος για τον εντοπισμό των δικαιούχων.
Νέο σχέδιο χορηγιών ειδικά για ευάλωτα και ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά βρίσκεται υπό επεξεργασία, με προγραμματισμό εφαρμογής προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027.
Από την Τρίτη οι αιτήσεις για το «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω»
Σημαντική εξέλιξη για τους πολίτες αποτελεί η έναρξη υποβολής αιτήσεων για το νέο σχέδιο «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες 2026», συνολικού προϋπολογισμού €20 εκατομμυρίων.
Οι αιτήσεις ανοίγουν την Τρίτη 20 Οκτωβρίου, στις 9 το πρωί, και θα γίνονται δεκτές μέχρι τις 30 Δεκεμβρίου ή μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
Το σχέδιο καλύπτει παρεμβάσεις όπως θερμομόνωση, αντικατάσταση κουφωμάτων, συστήματα θέρμανσης και ψύξης υψηλής απόδοσης, φωτοβολταϊκά και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Η υποβολή αιτήσεων πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του Συστήματος Σχεδίων Χορηγιών του Υπουργείου.
Βασιλικό: Στόχος η ανάθεση της νέας σύμβασης πριν από το καλοκαίρι του 2027
Στο μέτωπο των ενεργειακών υποδομών, ο Υπουργός χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του τερματικού εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό ως τη σημαντικότερη προτεραιότητα.
Όπως ανέφερε, οκτώ εταιρείες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον στο πλαίσιο της νέας διαγωνιστικής διαδικασίας της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου.
Στόχος της ΕΤΥΦΑ είναι η κατακύρωση της σύμβασης πριν από το καλοκαίρι του 2027, ώστε να προχωρήσουν οι κατασκευαστικές εργασίες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του έργου.
Ο Μιχάλης Δαμιανός τόνισε ότι απαιτείται συστηματική παρακολούθηση της διαδικασίας και προσεκτική διαχείριση, με γνώμονα την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.
Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αφορά την ανάθεση της σύμβασης και όχι την ολοκλήρωση ή έναρξη λειτουργίας του τερματικού.
Εξελίξεις στα κυπριακά κοιτάσματα φυσικού αερίου
Αναφερόμενος στην αξιοποίηση των υδρογονανθράκων της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, ο Υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στα κοιτάσματα «Αφροδίτη», «Κρόνος», «Γλαύκος» και «Πήγασος».
Όπως σημείωσε, οι ανακαλύψεις «Γλαύκος» και «Πήγασος» στο Τεμάχιο 10 κηρύχθηκαν εμπορεύσιμες τον Μάρτιο του 2026.
Οι εταιρείες ExxonMobil και QatarEnergy εξετάζουν τις επιλογές ανάπτυξης των δύο κοιτασμάτων, με στόχο να υποβάλουν Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής στις αρχές του 2027.
Παράλληλα, η κοινοπραξία έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για νέες ερευνητικές δραστηριότητες στα Τεμάχια 4 και 10Α, με τις σχετικές διαπραγματεύσεις να έχουν ήδη αρχίσει.
Αύξηση 22% στις εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών
Σημαντική αύξηση καταγράφεται και στη χρήση φωτοβολταϊκών συστημάτων.
Μέχρι το τέλος Ιουλίου 2026, περισσότερα από 105.200 νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις είχαν εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά μέσω του συστήματος net-metering, έναντι περίπου 86.300 την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 22%.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που αξιοποιούν φωτοβολταϊκά μέσω net-billing αυξήθηκαν από 1.778 σε 2.577, καταγράφοντας αύξηση περίπου 45%.
Στον προγραμματισμό του 2027 περιλαμβάνεται επίσης νέο σχέδιο χορηγιών για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε επιχειρήσεις, με στόχο τη μείωση των περικοπών παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
Νέα σχέδια για επιχειρήσεις και ψηφιακές υπηρεσίες
Στον τομέα της επιχειρηματικότητας, το Υπουργείο σχεδιάζει νέα προκήρυξη για την ψηφιακή αναβάθμιση επιχειρήσεων και εκσυγχρονισμένο σχέδιο στήριξης της νεανικής επιχειρηματικότητας.
Παράλληλα, προωθούνται η δημιουργία Κυπριακού Εμπορικού Κέντρου στη Μουμπάι της Ινδίας, η ενίσχυση των εξαγωγών και η αναβάθμιση των βιομηχανικών υποδομών.
Για το 2027 προβλέπεται επίσης η λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας μίας στάσης για την αδειοδότηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και νέου ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης του Μητρώου Εταιρειών.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνεται και ο εκσυγχρονισμός του e-kalathi, μαζί με την ενίσχυση των ελέγχων για την προστασία των καταναλωτών.
Στοίχημα η υλοποίηση των σχεδιασμών
Ο Μιχάλης Δαμιανός υπογράμμισε ότι η έγκριση του προϋπολογισμού αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα, καθώς η ουσιαστική πρόκληση είναι η έγκαιρη υλοποίηση των έργων και η καταβολή των προβλεπόμενων χορηγιών.
Οι σημαντικότερες εκκρεμότητες για το 2027 επικεντρώνονται στην πρόοδο των μεγάλων ενεργειακών υποδομών, στη διεύρυνση της αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην αποτελεσματικότητα των μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Η εξέλιξη των έργων και η πραγματική αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων θα αποτελέσουν βασικά κριτήρια αξιολόγησης της ενεργειακής πολιτικής κατά την επόμενη χρονιά.
