Αυτεπάγγελτη έρευνα για τις αποκαλύψεις διεθνούς δημοσιογραφικής έρευνας σχετικά με τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων δισεκατομμυρίων δολαρίων του Ρώσου επιχειρηματία Ρομάν Αμπράμοβιτς μέσω κυπριακών εταιρειών ξεκίνησε η Αστυνομία. Οι αρμόδιες αρχές επιβεβαιώνουν ότι τα ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα δεν έχουν παραγραφεί, παρά το γεγονός ότι τα υπό εξέταση περιστατικά ανάγονται στην περίοδο 2003-2006.
Η εξέλιξη γνωστοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών, η οποία εξέτασε τις αποκαλύψεις του BBC Panorama και του διεθνούς δημοσιογραφικού δικτύου OCCRP για τον ρόλο κυπριακών εταιρειών στη διαχείριση της περιουσίας του Ρώσου επιχειρηματία.
Ο Βοηθός Διευθυντής του Τμήματος Καταπολέμησης Εγκλήματος του Αρχηγείου Αστυνομίας, Ανδρέας Αναστασιάδης, ανέφερε ότι έχει αρχίσει η συλλογή στοιχείων, τα οποία θα αξιολογηθούν σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές.
Όπως εξήγησε, η διερεύνηση παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες λόγω της παρέλευσης περίπου δύο δεκαετιών από τα γεγονότα και εκτιμάται ότι θα απαιτήσει περίπου έξι μήνες.
Οι αποκαλύψεις για τη Deloitte και τις υπεράκτιες εταιρείες
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται διεθνής δημοσιογραφική έρευνα, που δημοσιεύθηκε στις 12 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την οποία η Deloitte Κύπρου φέρεται να συνέβαλε στη δημιουργία ή έγκριση εγγράφων με αναδρομικές ημερομηνίες, επιτρέποντας τη μεταφορά περιουσιακών στοιχείων εταιρειών συμφερόντων Αμπράμοβιτς στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους.
Η έρευνα βασίζεται σε διαρρεύσαντα ηλεκτρονικά μηνύματα, οικονομικές καταστάσεις και εταιρικά έγγραφα, τα οποία εξετάστηκαν από δημοσιογράφους του BBC, του OCCRP και άλλων συνεργαζόμενων οργανισμών.
Σε μία από τις περιπτώσεις, η κυπριακή εταιρεία Amiscan Investments εμφανιζόταν αρχικά να διαθέτει περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 672 εκατομμυρίων δολαρίων, μεταξύ των οποίων πολυτελείς θαλαμηγοί, ιδιωτικά αεροσκάφη και ακίνητα.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, έγγραφα που καταρτίστηκαν το 2006 παρουσίαζαν τη μεταφορά συμμετοχών σε εταιρεία των Βρετανικών Παρθένων Νήσων ως συναλλαγή που είχε πραγματοποιηθεί το 2003.
Με την έγκριση των οικονομικών καταστάσεων, τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία έπαψαν να εμφανίζονται στα βιβλία της κυπριακής εταιρείας.
Η διεθνής έρευνα εξετάζει επίσης περιπτώσεις εταιρειών που συνδέονταν με περιουσιακά στοιχεία αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, εγείροντας ερωτήματα για πιθανή αποφυγή φορολογικών υποχρεώσεων και περιορισμό της δημοσιοποίησης οικονομικών πληροφοριών.
Τι απαντούν Deloitte και Αμπράμοβιτς
Η Deloitte Κύπρου έχει δηλώσει ότι λειτουργεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, αποφεύγοντας να σχολιάσει τις συγκεκριμένες καταγγελίες, επικαλούμενη μεταξύ άλλων την παλαιότητα των εγγράφων και την αδυναμία πρόσβασης σε αλληλογραφία προηγούμενων δεκαετιών.
Από την πλευρά τους, οι δικηγόροι του Ρομάν Αμπράμοβιτς απορρίπτουν τους ισχυρισμούς περί φοροδιαφυγής και παράνομης απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων.
Υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως ο ίδιος γνώριζε, ενέκρινε ή έδωσε οδηγίες για οποιαδήποτε παραποίηση εγγράφων, επισημαίνοντας ότι βασιζόταν στις υπηρεσίες επαγγελματιών συμβούλων.
Στο μικροσκόπιο και οι εποπτικές αρχές
Κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών εξετάστηκε και η επάρκεια των μηχανισμών εποπτείας του ελεγκτικού επαγγέλματος και του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η Αρχή Δημόσιας Εποπτείας Ελεγκτικού Επαγγέλματος ανέφερε ότι έχει έρθει σε επικοινωνία με την εταιρεία που κατονομάζεται στις αποκαλύψεις, ενώ εκπρόσωποι των εποπτικών φορέων υποστήριξαν ότι το πλαίσιο ελέγχου έχει ενισχυθεί σημαντικά από το 2017.
Ο Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου αναγνώρισε, ωστόσο, ότι παρά τις βελτιώσεις δεν μπορεί να αποκλειστεί η επανάληψη αντίστοιχων φαινομένων.
Από την πλευρά της, η ΜΟΚΑΣ ανέφερε ότι δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής αναφορά για τη συγκεκριμένη υπόθεση, διευκρινίζοντας ότι μπορεί να συνδράμει την Αστυνομία εφόσον της ζητηθεί.
Παράλληλα, η Κεντρική Τράπεζα εξετάζει κατά πόσο από τα δημοσιεύματα προκύπτουν ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της, περιλαμβανομένης πιθανής εμπλοκής κυπριακών τραπεζών.
Στο επίκεντρο οι ευθύνες και η αποτελεσματικότητα των ελέγχων
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών, Δημήτρης Δημητρίου, υπογράμμισε την ανάγκη ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου και όχι απλής επίκλησης του γεγονότος ότι οι καταγγελίες αφορούν μια παλαιότερη περίοδο.
Η βουλεύτρια Ειρήνη Χαραλαμπίδου έθεσε, από την πλευρά της, το ερώτημα κατά πόσο οι εποπτικοί μηχανισμοί που λειτουργούν σήμερα μπορούν να αποτρέψουν την επανάληψη παρόμοιων πρακτικών.
Η νέα αστυνομική διερεύνηση αναμένεται να επικεντρωθεί στη συλλογή και αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο προκύπτουν ενδείξεις διάπραξης ποινικών αδικημάτων.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί η άσκηση ποινικών διώξεων στο πλαίσιο της συγκεκριμένης έρευνας.
