Σημαντικό έλλειμμα στη συμμετοχή των νέων στην τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση καταγράφει η Κύπρος, με το ποσοστό να περιορίζεται στο 17,9%, έναντι 52,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα στοιχεία ανέδειξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, σε χαιρετισμό του κατά την έναρξη του 9ου Εθνικού Διαγωνισμού Δεξιοτήτων SkillsCyprus 2026, επισημαίνοντας την ανάγκη αναβάθμισης των επαγγελματικών δεξιοτήτων και καλύτερης σύνδεσης της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Ο χαιρετισμός του Προέδρου αναγνώστηκε την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου από τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνο Μουσιούττα, στην Κρατική Έκθεση Λευκωσίας, όπου πραγματοποιείται ο τριήμερος διαγωνισμός.
Στο επίκεντρο της κυβερνητικής τοποθέτησης βρέθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της τεχνικής εκπαίδευσης, καθώς και η αυξανόμενη σημασία των ψηφιακών, πράσινων και επαγγελματικών δεξιοτήτων.
Η Κύπρος απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Σύμφωνα με την έκθεση Education and Training Monitor 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2023 μόλις το 17,9% των μαθητών της μέσης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Κύπρο παρακολουθούσε προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Την ίδια χρονιά, ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανερχόταν στο 52,4%.
Η διαφορά φτάνει τις 34,5 ποσοστιαίες μονάδες και αποτυπώνει τη σημαντική απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει την Κύπρο από τις ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές πρακτικές.
Τα συγκεκριμένα ποσοστά αφορούν το 2023 και περιλαμβάνονται στην ευρωπαϊκή έκθεση του 2025. Δεν αποτελούν νέα μέτρηση για το 2026.
Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναγνώρισε ότι η Κύπρος συνεχίζει να παρουσιάζει περιορισμένη συμμετοχή στην τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση, την ώρα που αρκετοί τομείς της οικονομίας αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού.
Μόνο τέσσερις στους δέκα αποκτούν πρακτική εμπειρία
Η ευρωπαϊκή έκθεση αναδεικνύει και ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα.
Το 2023, μόλις το 39,2% των πρόσφατων αποφοίτων επαγγελματικής εκπαίδευσης ηλικίας 20 έως 34 ετών στην Κύπρο είχε αποκτήσει εμπειρία μάθησης σε πραγματικό χώρο εργασίας κατά τη διάρκεια των σπουδών του.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 65,2%.
Η περιορισμένη επαφή με τις πραγματικές συνθήκες εργασίας αποτελεί, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έναν από τους παράγοντες που δυσχεραίνουν τη μετάβαση από την εκπαίδευση στην απασχόληση.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον αριθμό των μαθητών που επιλέγουν τεχνική κατάρτιση, αλλά και την ποιότητα και την πρακτική εφαρμογή των γνώσεων που αποκτούν.
Χριστοδουλίδης: Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά όλες τις τεχνικές δεξιότητες
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης και στις αλλαγές που αναμένονται στην αγορά εργασίας.
Όπως σημείωσε, επαγγελματικές δραστηριότητες που απαιτούν πρακτική εργασία, κρίση, προσαρμοστικότητα και επίλυση προβλημάτων δεν μπορούν εύκολα να αυτοματοποιηθούν πλήρως.
Κατά τον Πρόεδρο, η τεχνολογική πρόοδος θα μεταβάλει τον τρόπο εκτέλεσης πολλών εργασιών, αλλά ταυτόχρονα θα αυξήσει τη ζήτηση για εργαζομένους που διαθέτουν σύγχρονες τεχνικές γνώσεις και μπορούν να αξιοποιούν νέα εργαλεία.
Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε τους νέους να εξετάσουν την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση ως μια ουσιαστική επιλογή επαγγελματικής σταδιοδρομίας.
Η σημασία του Τεχνικού Γυμνασίου
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε επίσης στη λειτουργία του θεσμού του Τεχνικού Γυμνασίου, τον οποίο παρουσίασε ως σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, η επέκταση του θεσμού αντανακλά την ανάγκη δημιουργίας περισσότερων εκπαιδευτικών επιλογών για μαθητές που ενδιαφέρονται για τεχνικούς και επαγγελματικούς κλάδους.
Η κυβέρνηση επιδιώκει, όπως ανέφερε, να ενισχύσει τη σύνδεση ανάμεσα στην εκπαίδευση, την παραγωγικότητα και τις ανάγκες της κυπριακής οικονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης καλέσει την Κύπρο να αυξήσει τη δυναμικότητα και την ελκυστικότητα των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Περισσότεροι από 200 νέοι διαγωνίζονται σε 18 ειδικότητες
Η έναρξη του SkillsCyprus 2026 πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή περισσότερων από 200 νέων σε 18 επαγγελματικές και τεχνικές ειδικότητες.
Ο διαγωνισμός διοργανώνεται από το Κέντρο Παραγωγικότητας Κύπρου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και θα διαρκέσει έως το Σάββατο 31 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Διευθυντή του Κέντρου Παραγωγικότητας, Νίκο Φιλίππου, οι ειδικότητες αυξήθηκαν από 12 στη διοργάνωση του 2024 σε 18 φέτος.
Στόχος είναι να αναδειχθούν οι επαγγελματικές ικανότητες των συμμετεχόντων μέσα από πρακτικές δοκιμασίες και να ενισχυθεί η αναγνώριση των τεχνικών επαγγελμάτων.
Ο θεσμός πραγματοποιείται από το 2010 και βασίζεται στο ευρωπαϊκό πρότυπο διαγωνισμών δεξιοτήτων του WorldSkills Europe.
Ευκαιρία συμμετοχής στο EuroSkills 2027
Οι νέοι που θα διακριθούν θα έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν σε πρόγραμμα προετοιμασίας, με προοπτική επιλογής στην εθνική ομάδα που θα εκπροσωπήσει την Κύπρο στο EuroSkills 2027.
Ο ευρωπαϊκός διαγωνισμός θα διεξαχθεί στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας, από τις 22 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2027.
Η επιτυχία στον εθνικό διαγωνισμό δεν συνεπάγεται αυτομάτως συμμετοχή στο ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά αποτελεί σημαντικό στάδιο της διαδικασίας επιλογής και προετοιμασίας.
Στον εθνικό διαγωνισμό προβλέπονται επίσης χρηματικά έπαθλα, με 1.000 ευρώ για την πρώτη θέση, 750 ευρώ για τη δεύτερη και 500 ευρώ για την τρίτη, καθώς και πρόσθετες ευκαιρίες κατάρτισης.
Δωρεάν είσοδος και διαδραστικές δραστηριότητες
Το SkillsCyprus 2026 είναι ανοικτό στο κοινό, με δωρεάν είσοδο στην Κρατική Έκθεση Λευκωσίας.
Οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν τους διαγωνιζομένους, να γνωρίσουν διαφορετικές επαγγελματικές ειδικότητες και να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες πρακτικής δοκιμής δεξιοτήτων.
Στον χώρο έχουν δημιουργηθεί περίπου 20 σημεία Try-a-Skill, όπου μαθητές, φοιτητές και άλλοι επισκέπτες μπορούν να δοκιμάσουν τις ικανότητές τους σε επιλεγμένα επαγγελματικά αντικείμενα.
Η διοργάνωση περιλαμβάνει επίσης παρουσιάσεις επαγγελματιών, ενημερωτικές δραστηριότητες και δράσεις γνωριμίας με τις τεχνολογίες και τις απαιτήσεις σύγχρονων επαγγελμάτων.
Από τη διοργάνωση στην ουσιαστική αναβάθμιση της εκπαίδευσης
Η μεγάλη απόσταση της Κύπρου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα εκπαιδευτικής και οικονομικής πολιτικής.
Η ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης δεν εξαρτάται μόνο από τη διοργάνωση διαγωνισμών, αλλά και από τη διαθεσιμότητα ποιοτικών προγραμμάτων, την πρακτική άσκηση, τον επαγγελματικό προσανατολισμό και τη συνεργασία εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με επιχειρήσεις.
Ο SkillsCyprus προσφέρει μια ευκαιρία δημόσιας προβολής των τεχνικών επαγγελμάτων.
Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει κατά πόσο η προβολή αυτή θα συνοδευτεί από μετρήσιμη αύξηση της συμμετοχής των μαθητών και ουσιαστική βελτίωση των επαγγελματικών τους προοπτικών.
Η εξέλιξη αυτών των δεικτών θα αποτελέσει και βασικό κριτήριο αξιολόγησης των πολιτικών που εφαρμόζονται για την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση στην Κύπρο.
