Την έγκριση του αμυντικού επενδυτικού σχεδίου της Ουγγαρίας, ύψους 5,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, ολοκληρώνοντας την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων του πρώτου κύκλου του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE. Η χρηματοδότηση, ωστόσο, εκκρεμεί να εγκριθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτού προχωρήσουν οι διαδικασίες εκταμίευσης.
Ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων
Την εξέλιξη επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα άμυνας, Τόμας Ρενιέ, κατά την τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες.
Όπως εξήγησε, η Ουγγαρία ήταν το τελευταίο κράτος μέλος του οποίου το αμυντικό επενδυτικό σχέδιο παρέμενε υπό αξιολόγηση.
Με τη θετική απόφαση της Κομισιόν ολοκληρώνεται η εξέταση των σχεδίων του πρώτου κύκλου, στον οποίο συμμετείχαν 19 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μειώθηκε σημαντικά το ποσό που ζήτησε η Ουγγαρία
Το ποσό των 5,4 δισ. ευρώ είναι αισθητά μικρότερο από την αρχική ενδεικτική χρηματοδότηση των περίπου 16,2 δισ. ευρώ που είχε προβλεφθεί για την Ουγγαρία.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερ Μάγιαρ, η οποία ανέλαβε καθήκοντα τον Απρίλιο του 2026, αποφάσισε να περιορίσει το αίτημα χρηματοδότησης.
Η αναθεωρημένη πρόταση υποβλήθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης, η νέα ουγγρική κυβέρνηση επιδίωξε να επανεξετάσει τον αρχικό σχεδιασμό, μεταξύ άλλων λόγω ανησυχιών για ενδεχόμενους κινδύνους διαφθοράς σε έργα που είχαν προταθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Οι σχετικές αναφορές αποτελούν πληροφορίες των μέσων ενημέρωσης και δεν συνιστούν διαπίστωση παρατυπιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Εκκρεμεί η τελική έγκριση του δανείου
Παρά τη θετική απόφαση της Κομισιόν, τα 5,4 δισ. ευρώ δεν έχουν ακόμη διατεθεί στη Βουδαπέστη.
Το ουγγρικό σχέδιο πρέπει να εγκριθεί και από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο εκπροσωπούνται οι κυβερνήσεις των κρατών μελών.
Ακολούθως, θα πρέπει να συναφθεί η σχετική δανειακή σύμβαση και να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την αποδέσμευση των χρημάτων.
Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς το SAFE δεν αποτελεί πρόγραμμα μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων, αλλά μηχανισμό παροχής δανείων για στρατηγικές αμυντικές επενδύσεις.
Περισσότερα από 21 δισ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Κομισιόν, μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης των σχεδίων παραμένουν διαθέσιμα λίγο περισσότερα από 21 δισεκατομμύρια ευρώ από τον συνολικό χρηματοδοτικό μηχανισμό των 150 δισεκατομμυρίων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέο γύρο εκδήλωσης ενδιαφέροντος, προκειμένου τα κράτη μέλη να έχουν τη δυνατότητα να αιτηθούν πρόσθετα ή νέα δάνεια.
Η διαδικασία θα είναι ανοικτή και στα 27 κράτη μέλη, περιλαμβανομένων εκείνων που δεν συμμετείχαν στον αρχικό κύκλο.
Οι νέες αιτήσεις θα χρειαστεί επίσης να αξιολογηθούν και να λάβουν τις προβλεπόμενες εγκρίσεις.
Τι είναι το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE
Το SAFE, από τις αγγλικές λέξεις Security Action for Europe, αποτελεί χρηματοδοτικό μηχανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με συνολική δυνατότητα δανεισμού έως 150 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Δημιουργήθηκε για να επιταχύνει τις επενδύσεις των κρατών μελών σε αμυντικό εξοπλισμό και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών.
Στους τομείς που μπορούν να χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνονται τα πυρομαχικά, τα συστήματα αεράμυνας, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι δυνατότητες αντιμετώπισης drones, η στρατιωτική κινητικότητα και άλλες κρίσιμες αμυντικές υποδομές.
Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής αμυντικής ετοιμότητας με ορίζοντα το 2030.
Με τη θετική αξιολόγηση του ουγγρικού σχεδίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκληρώνει το πρώτο στάδιο κατανομής των διαθέσιμων δανείων.
Το επόμενο βήμα είναι η έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ, ενώ το ενδιαφέρον στρέφεται παράλληλα στον νέο κύκλο χρηματοδότησης και στο πώς θα αξιοποιηθούν τα περισσότερα από 21 δισ. ευρώ που παραμένουν διαθέσιμα.
