Χωρίς ξεκάθαρο νικητή ολοκληρώνεται η καταμέτρηση των βουλευτικών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατηρεί την πρωτιά μέσω του Λικούντ, αλλά να μην εξασφαλίζει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, ενώ οι καταγγελίες για εκλογικές παρατυπίες προσθέτουν νέα ένταση στο ήδη περίπλοκο μετεκλογικό σκηνικό.
Σύμφωνα με τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου, με καταμετρημένο περίπου το 96,1% των ψήφων, ο δεξιός και θρησκευτικός συνασπισμός του Νετανιάχου εκτιμάται ότι εξασφαλίζει 54 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ.
Ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης, με βασικό πρόσωπο τον πρώην αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, συγκεντρώνει 48 έδρες, ενώ τα δύο αραβικά κόμματα εκτιμάται ότι εξασφαλίζουν συνολικά 18.
Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες.
Τα αποτελέσματα παραμένουν προσωρινά, καθώς συνεχίζεται η επεξεργασία και επαλήθευση των ψήφων.
Πρώτο το Λικούντ – Επτά έδρες μακριά από την πλειοψηφία
Το κόμμα Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη, με εκτιμώμενες 27 έδρες.
Το Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ ακολουθεί με 21 έδρες, ενώ το κόμμα Together του πρώην πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπένετ αναμένεται να καταλάβει 12.
Η Κοινή Αραβική Λίστα υπολογίζεται στις 11 έδρες, οι Δημοκράτες στις οκτώ και το Ra’am του Μανσούρ Αμπάς στις επτά.
Στον κυβερνητικό συνασπισμό του Νετανιάχου περιλαμβάνονται, πέραν του Λικούντ, τα κόμματα Εβραϊκή Δύναμη, Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά, Σας και Θρησκευτικός Σιωνισμός.
Παρότι το Λικούντ αναδεικνύεται πρώτο κόμμα, οι σύμμαχοί του δεν συγκεντρώνουν τις 61 έδρες που θα επέτρεπαν στον Νετανιάχου να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς πρόσθετες πολιτικές συμφωνίες.
Η πρωτιά ενός κόμματος δεν οδηγεί αυτομάτως στην ανάληψη της πρωθυπουργίας, καθώς το ισραηλινό εκλογικό σύστημα απαιτεί κοινοβουλευτικές συνεργασίες.
Η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων αλλάζει τις ισορροπίες
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των εκλογών είναι η αυξημένη συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ.
Η Κοινή Αραβική Λίστα και το Ra’am παρουσιάζουν σημαντική ενίσχυση σε σχέση με την προηγούμενη Κνεσέτ, στην οποία κατείχαν συνολικά δέκα έδρες.
Με βάση την τρέχουσα εκτίμηση των 18 εδρών, η αριθμητική της επόμενης Βουλής δημιουργεί μια ιδιόμορφη κατάσταση.
Η αντιπολίτευση του Άιζενκοτ και τα δύο αραβικά κόμματα συγκεντρώνουν μαζί 66 έδρες, αριθμό που ξεπερνά το απαιτούμενο όριο για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ωστόσο, οι πολιτικές τους διαφορές είναι σημαντικές και δεν υπάρχει συμφωνία για συγκρότηση κοινού κυβερνητικού συνασπισμού.
Οι ηγέτες ορισμένων κομμάτων της αντιπολίτευσης έχουν εκφράσει επιφυλάξεις ή αντίθεση απέναντι στη συμμετοχή αραβικών κομμάτων σε κυβερνητικό σχήμα.
Αυτό σημαίνει ότι η θεωρητική πλειοψηφία κατά του Νετανιάχου δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη κυβερνητική πλειοψηφία.
Τα σενάρια σχηματισμού κυβέρνησης
Η ισραηλινή πολιτική σκηνή βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια δύσκολη διαδικασία διαπραγματεύσεων.
Ένα ενδεχόμενο είναι η προσπάθεια του Νετανιάχου να προσελκύσει πρόσθετη κοινοβουλευτική στήριξη και να διατηρήσει την πρωθυπουργία.
Ένα δεύτερο ενδεχόμενο είναι η δημιουργία κυβέρνησης από δυνάμεις της αντιπολίτευσης, με συμμετοχή ή εξωτερική στήριξη αραβικών κομμάτων.
Το Ra’am του Μανσούρ Αμπάς έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο συμμετοχής σε κυβερνητικό συνασπισμό, εφόσον υπάρξουν οι απαραίτητες πολιτικές προϋποθέσεις.
Από την πλευρά της, η Κοινή Αραβική Λίστα έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να στηρίξει μια εναλλακτική κυβέρνηση από τη Βουλή, χωρίς απαραίτητα να συμμετάσχει σε αυτήν.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η πιθανότητα κυβέρνησης ευρύτερης συνεργασίας, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ πολιτικών δυνάμεων που μέχρι σήμερα εμφανίζονται αντίπαλες.
Εάν όλες οι προσπάθειες αποτύχουν, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί ξανά σε εκλογές.
Προς το παρόν, κανένα από τα σενάρια αυτά δεν έχει επιβεβαιωθεί ως συμφωνημένη λύση.
Καταγγελίες για νοθεία και έρευνα για ξένη παρέμβαση
Την πολιτική αβεβαιότητα επιτείνουν οι καταγγελίες του Λικούντ για παρατυπίες κατά την εκλογική διαδικασία.
Το κόμμα του Νετανιάχου υποστήριξε ότι σημειώθηκαν περιστατικά εκλογικής απάτης που σχετίζονται με την κινητοποίηση ψηφοφόρων υπέρ αραβικών κομμάτων.
Οι ισχυρισμοί προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια στοιχεία που να τεκμηριώνουν γενικευμένη νοθεία ικανή να επηρεάσει συνολικά το εκλογικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής, δικαστής Νόαμ Σόλμπεργκ, ζήτησε από την υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας Shin Bet να διερευνήσει καταγγελίες για ενδεχόμενη παράνομη ξένη χρηματοδότηση και παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία.
Οι συγκεκριμένες υποψίες βρίσκονται υπό διερεύνηση, χωρίς να έχει αποδειχθεί ότι συνδέονται με τους ισχυρισμούς του Λικούντ για γενικευμένη εκλογική απάτη.
Η ισραηλινή Αστυνομία έχει επισημάνει ότι δεν διαθέτει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν καταγγελίες περί συστηματικής νοθείας.
Παρέμβαση Χέρτσογκ: Να μη στοχοποιείται η αραβική κοινότητα
Ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, ζήτησε πλήρη διερεύνηση των καταγγελιών, υπογραμμίζοντας ότι η ακεραιότητα των εκλογών αποτελεί θεμελιώδη δημοκρατική αρχή.
Ταυτόχρονα, προειδοποίησε ότι η διερεύνηση πιθανών παρανομιών δεν πρέπει να οδηγήσει στη συλλογική στοχοποίηση των Αράβων πολιτών του Ισραήλ που άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα.
Ο Χέρτσογκ κάλεσε επίσης τους πολιτικούς αρχηγούς να προσέλθουν στις μετεκλογικές διαβουλεύσεις με διάθεση συνεργασίας, προκειμένου να αποφευχθεί ένας νέος κύκλος εκλογών.
Πότε θα ξεκαθαρίσει η κατάσταση
Η καταμέτρηση συνεχίζεται, με ιδιαίτερη σημασία να αποδίδεται στις ψήφους που κατατέθηκαν μέσω ειδικών διαδικασιών από στρατιωτικούς, διπλωμάτες, ασθενείς και άλλες κατηγορίες εκλογέων.
Η εκλογική επιτροπή αναμένεται να ολοκληρώσει τη διαδικασία και να επικυρώσει τα τελικά αποτελέσματα στις αρχές Νοεμβρίου.
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος Χέρτσογκ θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων και θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον βουλευτή που εκτιμά ότι έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες να εξασφαλίσει πλειοψηφία.
Ο πρώτος εντολοδόχος διαθέτει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης έως 14 επιπλέον ημερών.
Εφόσον η προσπάθεια δεν αποδώσει, προβλέπονται περαιτέρω διαδικασίες ανάθεσης εντολής πριν από το ενδεχόμενο νέων εκλογών.
Μέχρι τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει επικεφαλής της απερχόμενης κυβέρνησης.
Η επόμενη κυβέρνηση και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Το αποτέλεσμα των ισραηλινών εκλογών παρακολουθείται στενά και από τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς οι πολιτικές επιλογές της επόμενης κυβέρνησης θα επηρεάσουν τις περιφερειακές σχέσεις και τις προοπτικές ειρηνευτικού διαλόγου.
Οι εκλογές διεξήχθησαν σε ένα περιβάλλον βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης, με σημαντικά ζητήματα την ασφάλεια, τον πόλεμο στη Γάζα, την ευθύνη για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τις διαφωνίες για τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων.
Η πολιτική αβεβαιότητα έχει σημασία και για τις επαφές που επιδιώκει η παλαιστινιακή ηγεσία.
Από τη Λευκωσία, όπου πραγματοποιεί επίσκεψη, ο Πρόεδρος της Παλαιστίνης Μαχμούντ Αμπάς δήλωσε την Πέμπτη ότι η παλαιστινιακή πλευρά είναι έτοιμη να συζητήσει την ειρήνη με τη νέα ισραηλινή κυβέρνηση όταν αυτή σχηματιστεί.
Ωστόσο, οποιαδήποτε επανέναρξη του διαλόγου θα εξαρτηθεί τόσο από τη σύνθεση της νέας ισραηλινής κυβέρνησης όσο και από τις θέσεις και αποφάσεις των εμπλεκόμενων πλευρών.
Πρώτος χωρίς πλειοψηφία, αντιπολίτευση χωρίς συμφωνία
Το βασικό συμπέρασμα της μέχρι τώρα καταμέτρησης είναι ότι οι εκλογές δεν έχουν διαμορφώσει σαφή κυβερνητική πλειοψηφία.
Ο Νετανιάχου διατηρεί την πρωτιά με το Λικούντ, αλλά οι σημερινοί του σύμμαχοι δεν επαρκούν για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Η αντιπολίτευση, από την άλλη, διαθέτει τη δυνατότητα επίτευξης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας μόνο εφόσον ξεπεράσει σημαντικές πολιτικές διαφορές και εξασφαλίσει τη στήριξη αραβικών κομμάτων.
Η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα καθορίσει αν το Ισραήλ θα αποκτήσει νέα κυβέρνηση τις επόμενες εβδομάδες ή θα βρεθεί αντιμέτωπο με ακόμη μια περίοδο παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας.
