Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ συνεχίζει τις επαφές της στην Κύπρο, αναζητώντας περιθώρια σύγκλισης μεταξύ των δύο πλευρών. Ανοιχτό το ενδεχόμενο άτυπης διευρυμένης διάσκεψης πριν από το τέλος του 2026.
Νέος κύκλος διπλωματικών επαφών πραγματοποιείται σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, στο Κυπριακό, με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, να συναντάται στις 11:00 το πρωί με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης κινητικότητας, καθώς τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόοδο, ενόψει της τριμερούς συνάντησης που έχει προγραμματιστεί για τις 9 Νοεμβρίου.
Στόχος της Ολγκίν είναι να αποκτήσει ολοκληρωμένη εικόνα για τις θέσεις των δύο πλευρών και να αξιολογήσει κατά πόσο οι πρόσφατες απευθείας επαφές μεταξύ των ηγετών μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Τι θα συζητήσει με τον Έρχιουρμαν
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΡΙΚ, η προσωπική απεσταλμένη του Αντόνιο Γκουτέρες επιθυμεί να ενημερωθεί από τον Τουφάν Έρχιουρμαν για το περιεχόμενο των πρόσφατων συναντήσεών του με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η Ολγκίν είχε ήδη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, κατά την οποία ενημερώθηκε για τις θέσεις και τις εκτιμήσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς.
Η σημερινή επαφή αναμένεται να της επιτρέψει να συγκρίνει τις προσεγγίσεις των δύο ηγετών και να διαπιστώσει σε ποια ζητήματα μπορεί να υπάρξει περαιτέρω συνεννόηση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, καθώς και στη μεθοδολογία που θα μπορούσε να ακολουθηθεί σε μια ενδεχόμενη νέα διαπραγματευτική διαδικασία.
Το ζήτημα της Αμμοχώστου και η επαφή με τον Δήμο Μόρφου
Σύμφωνα με το ΡΙΚ, το θέμα της Αμμοχώστου δεν αναμένεται να τεθεί στη σημερινή συνάντηση με τον Έρχιουρμαν, καθώς ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έχει ήδη εκφράσει αρνητική θέση.
Ωστόσο, αναμένεται να συζητηθεί με άμεσα ενδιαφερόμενους κατά το τέλος της εβδομάδας.
Παράλληλα, στο πρόγραμμα της προσωπικής απεσταλμένης περιλαμβάνεται συνάντηση με αντιπροσωπεία του κατεχόμενου Δήμου Μόρφου.
Η επαφή αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των διαβουλεύσεων της Ολγκίν με πρόσωπα και φορείς που επηρεάζονται από τη συνεχιζόμενη διαίρεση της Κύπρου.
Η αισιοδοξία μετά τη συνάντηση στο Προεδρικό
Μετά τη συνάντησή της με τον Νίκο Χριστοδουλίδη στις 30 Οκτωβρίου, η Μαρία Άνχελα Ολγκίν εξέφρασε αισιοδοξία για την προοπτική σύγκλησης νέας άτυπης διευρυμένης διάσκεψης για το Κυπριακό πριν από το τέλος του 2026.
Η απεσταλμένη του ΟΗΕ αναφέρθηκε στην ανάγκη προόδου σε τρεις βασικούς τομείς: τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία των συνομιλιών και τα ουσιαστικά ζητήματα του Κυπριακού.
Παράλληλα, χαρακτήρισε θετικό το γεγονός ότι οι δύο ηγέτες πραγματοποιούν απευθείας συναντήσεις.
Η ίδια έχει επισημάνει ότι η εντολή που έχει λάβει από τον Αντόνιο Γκουτέρες είναι να εξαντλήσει τα περιθώρια προόδου μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του Γενικού Γραμματέα, στις 31 Δεκεμβρίου.
Ωστόσο, η αισιοδοξία της δεν ισοδυναμεί με συμφωνία για σύγκληση διάσκεψης ούτε με ανακοίνωση επανέναρξης των επίσημων συνομιλιών.
Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στο τραπέζι
Οι πρόσφατες συναντήσεις Χριστοδουλίδη–Έρχιουρμαν έχουν αναδείξει εκ νέου τη σημασία των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Μεταξύ των θεμάτων που έχουν απασχολήσει τον διάλογο βρίσκονται ζητήματα περιβάλλοντος, πολιτισμού και πρακτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες και διαφωνίες γύρω από άλλες προτάσεις, περιλαμβανομένων ζητημάτων που αφορούν τα οδοφράγματα.
Η επίτευξη απτών αποτελεσμάτων σε επιμέρους ζητήματα θεωρείται από τα Ηνωμένα Έθνη σημαντικό βήμα για τη δημιουργία ευνοϊκότερου κλίματος.
Πάντως, οι διαφορές ως προς το πλαίσιο της συνολικής λύσης παραμένουν και δεν έχουν αρθεί από τις πρόσφατες επαφές.
Στις 9 Νοεμβρίου η κρίσιμη τριμερής
Το επόμενο προγραμματισμένο ορόσημο είναι η τριμερής συνάντηση της 9ης Νοεμβρίου, με τη συμμετοχή του Προέδρου Χριστοδουλίδη, του Τουφάν Έρχιουρμαν και της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.
Η συνάντηση αναμένεται να αποτελέσει ευκαιρία για αποτίμηση των προηγούμενων επαφών και εξέταση των δυνατοτήτων για περαιτέρω βήματα.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Από την πλευρά του, ο Έρχιουρμαν έχει διατυπώσει τις δικές του θέσεις και προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Η προσπάθεια της Ολγκίν επικεντρώνεται στην αναζήτηση κοινού εδάφους που θα μπορούσε να επιτρέψει τη συνέχιση της διπλωματικής πρωτοβουλίας.
Ο χρόνος πιέζει ενόψει της διαδοχής Γκουτέρες
Η νέα κινητικότητα εξελίσσεται καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση της δεύτερης θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών.
Το γεγονός αυτό προσδίδει ιδιαίτερο χρονικό βάρος στις προσπάθειες που πραγματοποιούνται μέσα στον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
Η προοπτική άτυπης διευρυμένης διάσκεψης παραμένει στο τραπέζι, αλλά οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα των επόμενων επαφών και τη στάση των εμπλεκόμενων πλευρών.
Προς το παρόν, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη σημερινή συνάντηση Ολγκίν–Έρχιουρμαν και στα μηνύματα που ενδεχομένως θα προκύψουν, μία εβδομάδα πριν από την προγραμματισμένη τριμερή.
