Κυπριακό: Συμφωνία για δύο οδοφράγματα, δύσκολη συνέχεια για τα υπόλοιπα – Αύριο στην Κύπρο ο Μητσοτάκης

9 Min Read

Σε περίοδο αυξημένης διπλωματικής κινητικότητας εισέρχεται το Κυπριακό, με τη Λευκωσία να προετοιμάζεται για την επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, ενώ παραμένει σε αναμονή του καθορισμού ημερομηνίας για τη νέα τριμερή συνάντηση υπό τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες.

Η συμφωνία της 9ης Νοεμβρίου για τη διάνοιξη δύο νέων οδοφραγμάτων δημιούργησε προσδοκίες για ουσιαστική πρόοδο. Ωστόσο, οι τεχνικές δυσκολίες στην υλοποίησή της και οι συνεχιζόμενες διαφωνίες για πρόσθετα σημεία διέλευσης καταδεικνύουν ότι η διαδικασία παραμένει σύνθετη.

Προς την άνοιξη του 2027 η διάνοιξη των δύο οδοφραγμάτων

Η συμφωνία μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, υπό την αιγίδα της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, αφορά δύο σημεία διέλευσης: Λουρουτζίνα–Λύμπια και Κάμπο–Καραβοστάσι.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών, τα δύο σημεία συμφωνήθηκε να ανοίξουν ταυτόχρονα.

Ωστόσο, η υλοποίηση δεν αναμένεται να είναι άμεση.

Σύμφωνα με ανάλυση της Cyprus Times, οι απαραίτητες τεχνικές εργασίες εκτιμάται ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις έως πέντε μήνες, τοποθετώντας ως πιθανό χρονικό ορίζοντα λειτουργίας την άνοιξη του 2027.

Η περίπτωση της Λουρουτζίνας θεωρείται τεχνικά ευκολότερη, ενώ στον Κάμπο–Καραβοστάσι απαιτούνται σημαντικότερες παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο, καθώς και μελέτες για τις υποδομές που θα εξυπηρετούν τη διέλευση.

Μάλιστα, το Cyprus Mail καταγράφει προβληματισμούς από τοπικούς φορείς για το ενδεχόμενο μεγαλύτερων καθυστερήσεων, λόγω της κατάστασης του υφιστάμενου δρόμου.

Συνεπώς, η άνοιξη του 2027 αποτελεί εκτίμηση και όχι επίσημα συμφωνημένη ημερομηνία λειτουργίας.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε τη Δευτέρα ότι ξεκινά άμεσα η διαδικασία υλοποίησης, με τη συμμετοχή του διαπραγματευτή, της αρμόδιας Τεχνικής Επιτροπής και των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.

Μια Μηλιά και Αθηένου: Το δύσκολο επόμενο βήμα

Η μεγαλύτερη πολιτική δυσκολία αφορά πλέον τα σημεία διέλευσης που δεν περιλήφθηκαν στη συμφωνία της 9ης Νοεμβρίου.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Μια Μηλιά, για την οποία η τουρκοκυπριακή πλευρά επιδιώκει συμφωνία, ενώ η Λευκωσία τη συνδέει με τη διάνοιξη της διόδου Αθηένου–Πυρόι–Αγλαντζιά.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει μια συνολική διευθέτηση που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες μετακίνησης των κατοίκων της Αθηένου και της ευρύτερης περιοχής.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες, ο Τουφάν Έρχιουρμαν εισηγείται διαφορετική χάραξη, με έξοδο προς το Γέρι αντί της Αγλαντζιάς, πρόταση που δεν γίνεται αποδεκτή από την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Παράλληλα, παραμένει ανοικτό το ζήτημα της διόδου στα Κόκκινα, το οποίο συνδέεται με τις ανάγκες των κατοίκων της Τηλλυρίας και του Κάτω Πύργου.

Η κυπριακή πλευρά εξακολουθεί να θεωρεί ότι η συγκεκριμένη διέλευση πρέπει να παραμείνει στο πλαίσιο των συζητήσεων για πρόσθετα οδοφράγματα.

Η Πύλα προσθέτει νέα δυσκολία στις συνομιλίες

Ένα ακόμη ζήτημα που επανέρχεται στις συζητήσεις είναι ο δρόμος Άρσους–Πύλας.

Σύμφωνα με πληροφορίες της Cyprus Times, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης συνδέει τη συζήτηση για πρόσθετα οδοφράγματα με το θέμα της Πύλας, επαναφέροντας αιτήματα για τη δημιουργία του συγκεκριμένου οδικού άξονα.

Το ζήτημα είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις το 2023, όταν τουρκοκυπριακές δυνάμεις επιχείρησαν να προχωρήσουν σε εργασίες εντός της νεκρής ζώνης, με αποτέλεσμα επεισόδια σε βάρος μελών της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών.

Παρά την τότε συναντίληψη για τη διαχείριση του ζητήματος, οι διαφορές ως προς την εφαρμογή της εξακολουθούν να υφίστανται.

Η σύνδεση της Πύλας με τις συζητήσεις για τα οδοφράγματα αποτελεί πρόσθετο παράγοντα δυσκολίας στην προσπάθεια επίτευξης νέων συμφωνιών.

Η τριμερής με Γκουτέρες και ο στόχος της διευρυμένης διάσκεψης

Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στη νέα συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Τουφάν Έρχιουρμαν με τον Αντόνιο Γκουτέρες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η συνάντηση ενδέχεται να πραγματοποιηθεί προς τα τέλη Νοεμβρίου ή στις αρχές Δεκεμβρίου, χωρίς να έχει ανακοινωθεί επισήμως ημερομηνία ή τόπος διεξαγωγής.

Η Λευκωσία επιδιώκει η τριμερής να μην περιοριστεί στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, αλλά να εξετάσει τη μεθοδολογία και την ουσία του Κυπριακού.

Βασικός στόχος της Κυβέρνησης παραμένει η σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης και η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017.

Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξέφρασε επίσης την πρόθεση να επιδιώξει νέα απευθείας συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη πριν από την τριμερή, μέσω των επαφών των διαπραγματευτών.

Παράλληλα, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να προωθήσουν επιπλέον πρωτοβουλίες στους τομείς της εκπαίδευσης, της πολιτιστικής κληρονομιάς, του περιβάλλοντος και της διαχείρισης κρίσεων.

Αύριο στην Κύπρο ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Μέσα σε αυτό το διπλωματικό περιβάλλον πραγματοποιείται την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κύπρο, για την 4η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας–Κύπρου.

Στις εργασίες θα συμμετάσχουν 13 υπουργοί και υφυπουργοί από την Ελλάδα και 11 από την Κυπριακή Δημοκρατία, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η Σύνοδος εντάσσεται στο θεσμοθετημένο πλαίσιο συνεργασίας των δύο χωρών, με επίσημα ανακοινωμένο αντικείμενο, μεταξύ άλλων, την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στους τομείς της διακυβέρνησης.

Ωστόσο, η χρονική συγκυρία προσδίδει ιδιαίτερο διπλωματικό ενδιαφέρον στην παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού.

Το Κυπριακό αποτελεί διαχρονικό πεδίο στενού συντονισμού μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας, ενώ οι προσπάθειες για νέα τριμερή με τον Γκουτέρες δημιουργούν πρόσθετη ανάγκη ανταλλαγής εκτιμήσεων για τα επόμενα βήματα.

Παράλληλα, η επίσκεψη πραγματοποιείται εν μέσω εξελίξεων στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ένα έργο που έχει προκαλέσει νέες αντιδράσεις από την Τουρκία.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα ότι το Κυπριακό και το Great Sea Interconnector θα αποτελέσουν αυτοτελή θέματα της ημερήσιας διάταξης της Διακυβερνητικής Συνόδου.

Το πραγματικό στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η συμφωνία για δύο νέα οδοφράγματα αποτελεί συγκεκριμένο βήμα στο πεδίο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, μετά από χρόνια χωρίς αντίστοιχη πρόοδο.

Ωστόσο, η σημασία της θα κριθεί τόσο από την ταχύτητα υλοποίησής της όσο και από το κατά πόσο θα συμβάλει στη δημιουργία συνθηκών για ουσιαστικό διάλογο.

Η διάνοιξη σημείων διέλευσης μπορεί να διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών και τις επαφές ανάμεσα στις δύο κοινότητες, δεν επιλύει όμως από μόνη της τις θεμελιώδεις διαφορές στο Κυπριακό.

Το αμέσως επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η νέα διπλωματική κινητικότητα μπορεί να οδηγήσει πέρα από τις τεχνικές συμφωνίες, προς τη συζήτηση των πολιτικών ζητημάτων που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Share This Article