ΑΚΕΛ και ΑΛΜΑ αναζητούν κοινό βηματισμό, το ΔΗΚΟ εμφανίζει διαφορετικές προσεγγίσεις, ο ΔΗΣΥ ετοιμάζεται για εσωκομματική αναμέτρηση και το ΕΛΑΜ αφήνει ανοιχτή την πόρτα στον Νίκο Χριστοδουλίδη. Παρότι οι προεδρικές εκλογές του 2028 απέχουν περίπου 15 μήνες, το πολιτικό παρασκήνιο στην Κύπρο βρίσκεται ήδη σε έντονη κινητικότητα.
Με συναντήσεις, δημόσιες τοποθετήσεις, βολιδοσκοπήσεις και συζητήσεις γύρω από πιθανές υποψηφιότητες, τα κυπριακά κόμματα επιχειρούν να χαράξουν τη στρατηγική τους για την επόμενη προεδρική αναμέτρηση.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον στα πρόσωπα που ενδέχεται να διεκδικήσουν την Προεδρία της Δημοκρατίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πολιτικές συνεργασίες και, κυρίως, οι προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες διαφορετικές δυνάμεις θα μπορούσαν να στηρίξουν έναν κοινό υποψήφιο.
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών αναδεικνύουν διαφορετικούς σχεδιασμούς, αλλά και δυσκολίες συνεννόησης που σχετίζονται με το Κυπριακό, τη συμμετοχή στην υφιστάμενη κυβέρνηση και τις πολιτικές θέσεις των κομμάτων.
ΑΚΕΛ: Πρώτα οι συμμαχίες, μετά το πρόσωπο
Το ΑΚΕΛ βρίσκεται στο επίκεντρο των επαφών για τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου μετώπου με στόχο την αλλαγή διακυβέρνησης το 2028.
Η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος έχει εγκρίνει πολιτικό πλαίσιο επτά βασικών αξόνων, με προτεραιότητες το Κυπριακό, την κοινωνική πολιτική, την οικονομία, την ενίσχυση των θεσμών και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Ο γενικός γραμματέας Στέφανος Στεφάνου έχει ξεκινήσει κύκλο επαφών με πολιτικές δυνάμεις, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση την επίτευξη προγραμματικών συγκλίσεων πριν από την επιλογή κοινού υποψηφίου.
Οι πρώτες συναντήσεις με το ΑΛΜΑ και οι προοπτικές διαλόγου με το Volt και την ΕΔΕΚ εντάσσονται σε αυτή τη στρατηγική.
Πάντως, το Κυπριακό παραμένει ένα από τα ζητήματα στα οποία ενδέχεται να αναδειχθούν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ πιθανών εταίρων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την προσέγγιση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Ο Οδυσσέας, οι επαφές με την Αριστερά και το εναλλακτικό σχέδιο
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και γύρω από το Κίνημα ΑΛΜΑ του πρώην Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη.
Μετά τις συναντήσεις που πραγματοποίησε την Τρίτη 17 Νοεμβρίου με τον Στέφανο Στεφάνου και τους συμπροέδρους του Volt, ο επικεφαλής του ΑΛΜΑ εμφανίστηκε θετικός ως προς τη δυνατότητα πολιτικής συνεργασίας.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Πολίτη», ανέφερε ότι διαπιστώνονται συγκλίσεις σε σημαντικά ζητήματα, κυρίως στις θεσμικές αλλαγές και στην ανάγκη διαφορετικής διακυβέρνησης.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι στις συναντήσεις δεν συζητήθηκαν ονόματα υποψηφίων.
Η πρώτη επιλογή του ΑΛΜΑ είναι η αναζήτηση κοινής υποψηφιότητας μέσα από ευρύτερη συνεργασία. Εάν αυτό δεν καταστεί εφικτό, το κίνημα θα εξετάσει την αυτόνομη κάθοδο, χωρίς να έχει ακόμη αποφασιστεί ποιο πρόσωπο θα μπορούσε να ηγηθεί μιας τέτοιας προσπάθειας.
Νέες επαφές με ΑΚΕΛ και Volt αναμένονται μεταξύ 10 και 15 Δεκεμβρίου, χρονικό σημείο που ενδέχεται να επιτρέψει πιο ουσιαστική συζήτηση για τις επόμενες κινήσεις.
Η Ειρήνη Χαραλαμπίδου και τα ονόματα που βρίσκονται στη συζήτηση
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις της Ειρήνης Χαραλαμπίδου, η οποία αποκάλυψε ότι ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης την έχει παροτρύνει να εξετάσει το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς της για την Προεδρία.
Η ίδια, πάντως, υποστήριξε ότι θεωρεί καταλληλότερο για μια τέτοια διεκδίκηση τον επικεφαλής του ΑΛΜΑ.
Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, από την πλευρά του, διευκρίνισε ότι η Ειρήνη Χαραλαμπίδου δεν αποτελεί μέλος του ΑΛΜΑ και δεν συμμετέχει στα συλλογικά του όργανα, παρότι η άποψή της έχει ιδιαίτερη σημασία για το κίνημα.
Στη δημόσια συζήτηση γύρω από μια πιθανή κοινή υποψηφιότητα της αντιπολίτευσης ακούγονται επίσης τα ονόματα του Ανδρέα Μαυρογιάννη και του Τάσου Γιασεμίδη.
Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο οποίος είχε υποστηριχθεί από το ΑΚΕΛ στις προεδρικές εκλογές του 2023, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας υποψηφιότητας, ακόμη και χωρίς την επίσημη στήριξη του κόμματος, ενώ αναμένεται να λάβει τις αποφάσεις του μέχρι το τέλος του 2026.
Το όνομα του Τάσου Γιασεμίδη έχει επίσης εμφανιστεί σε δημοσιογραφικά σενάρια ως πιθανή επιλογή ευρύτερης συνεργασίας, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί επίσημη διαβούλευση μαζί του.
Σε κάθε περίπτωση, καμία από τις συγκεκριμένες συζητήσεις δεν συνιστά οριστική επιλογή υποψηφίου από το ΑΚΕΛ ή τους πιθανούς συμμάχους του.
ΔΗΚΟ: Τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις και ο «κρυφός» υποψήφιος του Κουλία
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία του πολιτικού παρασκηνίου είναι το Δημοκρατικό Κόμμα.
Παρά τη συμμετοχή του ΔΗΚΟ στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, στελέχη του έχουν αρχίσει να εκφράζουν διαφορετικές απόψεις για την πορεία προς τις προεδρικές εκλογές.
Ο βουλευτής Ζαχαρίας Κουλίας επανέφερε δημόσια την προοπτική συνεργασίας με το ΑΚΕΛ, αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί ότι έχει υπόψη του συγκεκριμένο πρόσωπο που θα μπορούσε να αποτελέσει κοινή επιλογή.
«Τον έχουμε και τον υποψήφιο, μη βιάζεστε να τον πούμε», δήλωσε στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» του Sigma, χωρίς να αποκαλύψει το όνομα.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ηγεσία του ΔΗΚΟ είναι ενημερωμένη για τις απόψεις του.
Από την πλευρά του ΑΚΕΛ, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Γιώργος Λουκαΐδης αντιμετώπισε θετικά την προοπτική συζήτησης, θέτοντας όμως μια σαφή προϋπόθεση: για να υπάρξει συνεργασία με στόχο την αλλαγή διακυβέρνησης, το ΔΗΚΟ θα πρέπει πρώτα να αποχωρήσει από την κυβέρνηση.
Την ίδια στιγμή, ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης έχει περιγράψει τρεις επιλογές προς εξέταση: αυτόνομη κάθοδο, ανανέωση της συνεργασίας με τον Νίκο Χριστοδουλίδη ή συνεργασία με τον ΔΗΣΥ.
Για την τρίτη επιλογή εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις, επικαλούμενος την απόφαση του ΔΗΣΥ να προχωρήσει μονομερώς στην ανάδειξη δικού του υποψηφίου.
Υπέρ μιας αυτοτελούς πολιτικής πρότασης του κεντρώου χώρου έχει τοποθετηθεί και ο γενικός γραμματέας του ΔΗΚΟ Γιώργος Σολωμού, με το όνομα του Νικόλα Παπαδόπουλου να βρίσκεται επίσης στη συζήτηση.
Οι διαφορετικές αυτές προσεγγίσεις δεν αποτελούν επίσημες, ανταγωνιστικές αποφάσεις του κόμματος. Καταδεικνύουν, όμως, ότι η τελική επιλογή του ΔΗΚΟ παραμένει ανοιχτή και θα πρέπει να περάσει από τα συλλογικά του όργανα.
Χριστοδουλίδης: Χωρίς ανακοίνωση για δεύτερη θητεία, αλλά στο επίκεντρο των σχεδιασμών
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης εξακολουθεί να αποφεύγει την οριστική τοποθέτηση για το εάν θα διεκδικήσει δεύτερη πενταετία.
Στις 17 Νοεμβρίου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης δήλωσε ότι ο Πρόεδρος δεν έχει αρχίσει προετοιμασία για πρόγραμμα δεύτερης θητείας, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα της κυβέρνησης παραμένει η υλοποίηση των δεσμεύσεών της.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο επαναδιεκδίκησης βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της συζήτησης μεταξύ των κομμάτων που τον στήριξαν το 2023, αλλά και πολιτικών δυνάμεων που εξετάζουν τη μελλοντική τους στάση.
Το ΔΗΚΟ διατηρεί τη συνεργασία του με την κυβέρνηση, χωρίς να έχει δεσμευτεί επισήμως για τις εκλογές του 2028. Αντίστοιχα, η ΔΗΠΑ και η ΕΔΕΚ δεν έχουν οριστικοποιήσει τις επιλογές τους.
Σημαντικό ερώτημα αποτελεί επίσης η στάση ψηφοφόρων που προέρχονται από τον Δημοκρατικό Συναγερμό και είχαν στηρίξει τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2023.
ΕΛΑΜ: Ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης, αλλά με όρους
Μία από τις σημαντικότερες μεταβλητές των επόμενων προεδρικών εκλογών είναι η στάση του ΕΛΑΜ.
Ο πρόεδρός του, Χρίστος Χρίστου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης του Νίκου Χριστοδουλίδη, χαρακτηρίζοντάς το πιθανή επιλογή.
Παράλληλα, το ΕΛΑΜ εξετάζει τόσο την αυτόνομη κάθοδο όσο και τη συμμετοχή σε έναν ευρύτερο κυβερνητικό σχηματισμό, στη βάση συμφωνημένου πολιτικού πλαισίου.
Το ενδεχόμενο αυτό δημιουργεί ερωτήματα για τις ισορροπίες με το ΔΗΚΟ, στελέχη του οποίου έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για συνεργασία με το ΕΛΑΜ.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ Πανίκος Λεωνίδου έχει αποκλείσει επίσημη συμφωνία μεταξύ των δύο κομμάτων, χωρίς όμως να αποκλείει την περίπτωση να στηρίξουν τελικά το ίδιο πρόσωπο.
Το σημαντικότερο πολιτικό εμπόδιο αφορά το Κυπριακό. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης υποστηρίζει λύση στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, ενώ το ΕΛΑΜ απορρίπτει τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία και δηλώνει ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει από τις θέσεις του.
Πρόκειται για ουσιαστική προγραμματική διαφορά, η οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί εφόσον προχωρήσει η συζήτηση για οποιαδήποτε κοινή εκλογική πορεία.
ΔΗΣΥ: Η πρώτη μεγάλη κάλπη στις 28 Νοεμβρίου
Την ώρα που άλλες πολιτικές δυνάμεις διερευνούν συνεργασίες, ο Δημοκρατικός Συναγερμός έχει ήδη προγραμματίσει την εσωκομματική διαδικασία ανάδειξης του υποψηφίου του.
Στις 28 Νοεμβρίου τα μέλη του κόμματος καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στον τέως πρόεδρο του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου και τον πρώην υπουργό Υγείας Γιώργο Παμπορίδη.
Η πρόεδρος του κόμματος Αννίτα Δημητρίου έχει αποσυρθεί από τη συγκεκριμένη αναμέτρηση.
Η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η επιλογή υποψηφίου θα αποτελέσει σημείο εκκίνησης για τις επόμενες πολιτικές κινήσεις του ΔΗΣΥ και τις πιθανές επαφές του με άλλους σχηματισμούς.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Πολίτη», ο Αβέρωφ Νεοφύτου έχει αναφερθεί σε επαφές και πιθανές συνεννοήσεις με άλλες πολιτικές δυνάμεις, ισχυρισμούς που ο Γιώργος Παμπορίδης έχει αμφισβητήσει.
Από την άλλη, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας του ΑΛΜΑ με τον Αβέρωφ Νεοφύτου.
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις αναδεικνύουν τη διαφορά ανάμεσα στις διερευνητικές κινήσεις, στις δημόσιες πολιτικές προθέσεις και στις πραγματικές συμφωνίες, που μέχρι στιγμής παραμένουν περιορισμένες.
Ο ρόλος των μικρότερων κομμάτων
Στην εξίσωση των προεδρικών εκλογών εισέρχονται και πολιτικοί σχηματισμοί που έμειναν εκτός Βουλής μετά τις εκλογές του Μαΐου 2026.
Η ΕΔΕΚ, η ΔΗΠΑ, το Volt, το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών και το Κόμμα για τα Ζώα και το περιβάλλον, καθώς και άλλες πολιτικές δυνάμεις, αποτελούν μέρος του ευρύτερου πεδίου πιθανών συνεργασιών.
Η ΕΔΕΚ προετοιμάζεται για το εκλογικό της συνέδριο τον Δεκέμβριο, ενώ η ΔΗΠΑ αναμένεται να αναδείξει νέα ηγεσία τον Φεβρουάριο του 2027.
Το Volt βρίσκεται ήδη σε επαφές με το ΑΛΜΑ και προγραμματίζει εσωτερική διαδικασία στις 5 Δεκεμβρίου για τον καθορισμό της πορείας του.
Στο Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, η εκλογή του Κυριάκου Τσιμίλλη στην προεδρία στις 14 Νοεμβρίου σηματοδοτεί νέα οργανωτική περίοδο. Δεν έχει ληφθεί απόφαση για τις προεδρικές εκλογές.
Η σημασία των μικρότερων σχηματισμών συνδέεται με τη δυνατότητα συμμετοχής τους σε ευρύτερες συνεργασίες, σε ένα πολιτικό σκηνικό όπου τα εκλογικά δεδομένα έχουν μεταβληθεί μετά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Στο παρασκήνιο των διεργασιών βρίσκονται και οι πρώτες μετρήσεις για το 2028.
Η δημοσκόπηση της RAI Consultants για τον Alpha Κύπρου, η οποία παρουσιάστηκε στις 11 Νοεμβρίου, εξέτασε πέντε υποθετικά σενάρια για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης καταγράφει ποσοστά μεταξύ 26% και 30% στα συγκεκριμένα σενάρια, ενώ ο Ανδρέας Μαυρογιάννης μεταξύ 22% και 24%. Οι επιδόσεις των άλλων προσώπων διαφοροποιούνται ανάλογα με τους συνδυασμούς που τέθηκαν στους ερωτηθέντες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 23 έως τις 30 Οκτωβρίου, με 701 τηλεφωνικές συνεντεύξεις και αναφερόμενο περιθώριο στατιστικού σφάλματος 3,7%.
Τα αποτελέσματα αποτελούν αποτύπωση των προτιμήσεων των ερωτηθέντων σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή και υπό υποθετικές συνθήκες. Δεν συνιστούν πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος, ιδιαίτερα καθώς η πλειονότητα των υποψηφιοτήτων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Οι επόμενοι σταθμοί και τα ανοιχτά ερωτήματα
Οι αμέσως επόμενες εβδομάδες περιλαμβάνουν συγκεκριμένους σταθμούς που θα επηρεάσουν τις πολιτικές συζητήσεις.
Πρώτος είναι η εσωκομματική κάλπη του ΔΗΣΥ στις 28 Νοεμβρίου. Θα ακολουθήσει η εσωτερική διαδικασία του Volt στις 5 Δεκεμβρίου και οι νέες επαφές ΑΚΕΛ–ΑΛΜΑ και ΑΛΜΑ–Volt στα μέσα του μήνα.
Τον Δεκέμβριο αναμένονται επίσης οι εσωκομματικές εξελίξεις στην ΕΔΕΚ και οι αποφάσεις του Ανδρέα Μαυρογιάννη για πιθανή νέα διεκδίκηση της Προεδρίας.
Στις αρχές του 2027 αναμένεται να αποκτήσουν πιο συγκεκριμένη μορφή και οι συζητήσεις στο ΔΗΚΟ, καθώς και οι σχεδιασμοί των υπόλοιπων πολιτικών δυνάμεων.
Το κεντρικό ερώτημα παραμένει κατά πόσο οι διερευνητικές επαφές θα οδηγήσουν σε προγραμματικές συμφωνίες και κοινές υποψηφιότητες ή εάν οι διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις θα οδηγήσουν σε περισσότερες αυτόνομες καθόδους.
Μέχρι στιγμής, οι προεδρικές εκλογές του 2028 χαρακτηρίζονται από μια ιδιαιτερότητα: η συζήτηση για τις συνεργασίες έχει προχωρήσει σημαντικά, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ονοματολογίας παραμένει ανοιχτό.
Και αυτό είναι που δίνει στις επόμενες κομματικές αποφάσεις και στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις ιδιαίτερη πολιτική σημασία.