Μήνυμα της Κομισιόν στην Άγκυρα: Η λύση του Κυπριακού ανοίγει δρόμο για τις ευρωτουρκικές σχέσεις

7 Min Read

Τη σημασία της προόδου στο Κυπριακό για τη βελτίωση των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης–Τουρκίας ανέδειξε η συνάντηση του ειδικού εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στην Άγκυρα. Η Κομισιόν χαρακτήρισε εποικοδομητικές τις συνομιλίες, υπογραμμίζοντας ότι μια συνολική διευθέτηση του Κυπριακού θα δημιουργούσε ευνοϊκότερο περιβάλλον για την ανάπτυξη των ευρωτουρκικών σχέσεων.

Η συνάντηση διήρκεσε περίπου μία ώρα και πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο ανανεωμένης διπλωματικής κινητικότητας, καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν από τις Βρυξέλλες και επιβεβαιώθηκαν από εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι δύο αξιωματούχοι συζήτησαν τόσο το Κυπριακό όσο και τις προοπτικές συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.

Το μήνυμα των Βρυξελλών προς την Άγκυρα

Κατά τις συνομιλίες, ο Ραφαέλε Φίτο υπογράμμισε τη σημασία επίτευξης συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.

Όπως επισημαίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια τέτοια εξέλιξη θα είχε οφέλη όχι μόνο για την Κύπρο και την Τουρκία, αλλά και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της προόδου στο Κυπριακό με τη δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης των ευρωτουρκικών σχέσεων.

Η Κομισιόν διαμήνυσε ουσιαστικά ότι η πρόοδος προς την επίλυση του Κυπριακού θα μπορούσε να δημιουργήσει θετικότερες συνθήκες για την ενίσχυση της συνεργασίας με την Άγκυρα σε διάφορους τομείς.

Εποικοδομητικός διάλογος, χωρίς ανακοινώσεις για συγκεκριμένη συμφωνία

Η ανταλλαγή απόψεων για τις σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας χαρακτηρίστηκε εποικοδομητική, με τις δύο πλευρές να δίνουν έμφαση στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και στην ενίσχυση της συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Ωστόσο, από τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν μετά τη συνάντηση δεν προκύπτει συγκεκριμένη συμφωνία ή νέα δέσμευση της Άγκυρας για τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Δεν υπήρξε επίσης επίσημη επιβεβαίωση ότι κατατέθηκε συγκεκριμένη πρόταση για την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, ζήτημα που είχε βρεθεί στο επίκεντρο των διπλωματικών συζητήσεων πριν από την επίσκεψη.

Η τελωνειακή ένωση και οι προϋποθέσεις της Λευκωσίας

Η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης αποτελεί διαχρονική επιδίωξη της Τουρκίας, η οποία επιδιώκει ευρύτερη οικονομική και εμπορική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πριν από τη συνάντηση Φίτο–Φιντάν, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης είχε καταστήσει σαφές ότι η Λευκωσία θα μπορούσε να συναινέσει στην έναρξη σχετικών συζητήσεων, εφόσον υπάρξει παράλληλη επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό από το σημείο όπου διακόπηκαν το 2017, στο Κραν Μοντανά.

Η θέση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια αξιοποίησης των ευρωτουρκικών σχέσεων ως παράγοντα που θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόοδο της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Πάντως, η έναρξη διαπραγματεύσεων για τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης απαιτεί τις προβλεπόμενες αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από μια διμερή συνάντηση.

Η τουρκική θέση παραμένει εμπόδιο

Παρά το θετικό κλίμα που περιγράφεται από ευρωπαϊκής πλευράς, οι δημόσιες τοποθετήσεις της Άγκυρας εξακολουθούν να αναδεικνύουν ουσιαστικές διαφορές ως προς τη βάση λύσης του Κυπριακού.

Μόλις μία ημέρα πριν από τη συνάντηση, ο Χακάν Φιντάν επανέλαβε ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής στην Τουρκία τη θέση της κυβέρνησής του περί ύπαρξης δύο χωριστών κρατών στην Κύπρο.

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί οποιαδήποτε διαφοροποίηση της συγκεκριμένης τουρκικής θέσης ως αποτέλεσμα της συνάντησης με τον Ευρωπαίο αξιωματούχο.

Στις 24 Νοεμβρίου το επόμενο ραντεβού Χριστοδουλίδη–Έρχιουρμαν

Η συνάντηση στην Άγκυρα πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από τη νέα επαφή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν.

Οι δύο ηγέτες θα συναντηθούν την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, στις 15:00, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Στην ατζέντα βρίσκονται ζητήματα ουσίας και μεθοδολογίας των συνομιλιών, καθώς και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Παράλληλα, αναμένεται ο καθορισμός ημερομηνίας για κοινή συνάντηση των δύο ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Ο Ραφαέλε Φίτο είχε προηγουμένως επικοινωνήσει τόσο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη όσο και με τον Τουφάν Έρχιουρμαν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας των επαφών του στην Άγκυρα.

Το επόμενο διπλωματικό βήμα

Η συνάντηση Φίτο–Φιντάν επιβεβαιώνει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διαδραματίσει ενεργότερο υποστηρικτικό ρόλο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, σε συντονισμό με τη διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών.

Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει κατά πόσο η Άγκυρα θα ανταποκριθεί στο ευρωπαϊκό μήνυμα με συγκεκριμένες κινήσεις που θα διευκολύνουν την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Η πρόοδος στο Κυπριακό και η προοπτική ενίσχυσης των ευρωτουρκικών σχέσεων βρίσκονται πλέον στην ίδια διπλωματική συζήτηση. Το εάν αυτή η σύνδεση θα οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα παραμένει ανοιχτό.

Share This Article