Δικλίδα ασφαλείας που αποκλείει τη συμμετοχή της Τουρκίας στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης πέτυχε η Κυπριακή Δημοκρατία. Κατόπιν ενεργειών, υιοθετήθηκε η κυπριακή θέση για το συγκεκριμένο εργαλείο, όπως ανακοίνωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης κατά την άφιξή του στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
«Χαίρομαι γιατί η θέση μας σε σχέση με τη συμμετοχή μη κρατών-μελών στο χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE έχει υιοθετηθεί», δήλωσε ο Πρόεδρος, υπογραμμίζοντας ότι «καμία χώρα, τρίτη χώρα, η οποία κατέχει εδάφη ή και απειλεί την ασφάλεια κρατών-μελών, δεν μπορεί επ’ ουδενί λόγο να συμμετάσχει, να αξιοποιήσει τα όποια χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας».
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε ακόμη στη στρατηγική σημασία της πρώτης Συνόδου Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος, μαζί με την Ελλάδα και άλλα μεσογειακά κράτη, προώθησαν την ανάγκη αυτής της συνεργασίας. Η στρατηγική αυτή σχέση, όπως είπε, πήρε σάρκα και οστά με την επίσκεψη της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Κάιρο το 2024 και ενισχύθηκε με την πρώτη σύνοδο που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα.
Ο Κύπριος Πρόεδρος τόνισε ότι ο Πρόεδρος της Αιγύπτου ζήτησε την ενεργό εμπλοκή της ΕΕ στην εφαρμογή του σχεδίου του Προέδρου των ΗΠΑ για τη Γάζα, ενώ ο ίδιος ενημέρωσε για το σχέδιο της Κυπριακής Δημοκρατίας, «ένα σχέδιο το οποίο έγινε έπειτα από συνεννόηση με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με την Αίγυπτο, με την Ιορδανία, με το Ισραήλ».
Παρουσιάζοντας το πλαίσιο των έξι σημείων του σχεδίου για τη Γάζα ενώπιον του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος ζήτησε από την Ένωση να υιοθετήσει την κυπριακή πρόταση ως ευρωπαϊκό σχέδιο. Όπως είπε, είχε ήδη την ευκαιρία να το παρουσιάσει και στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.
Απαντώντας σε ερώτηση για το σχέδιο, σημείωσε ότι «η ανταπόκριση ήταν πολύ θετική» και πρόσθεσε ότι «κατά τη διάρκεια της τριμερούς συνάντησης της Προέδρου της Επιτροπής, του Προέδρου του Συμβουλίου και του Προέδρου της Αιγύπτου, η Πρόεδρος της Επιτροπής παρουσίασε τις κυπριακές προτάσεις ως ευρωπαϊκές προτάσεις».
«Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα είναι να εργαστούμε έτσι που αυτές να υλοποιηθούν σε συνδυασμό και με άλλες προτάσεις που υπάρχουν, έτσι ώστε το σχέδιο του Αμερικανού Προέδρου να εφαρμοστεί. Γιατί σε περίπτωση που δεν εφαρμοστεί αυτό το σχέδιο και δεν περάσουμε στην επόμενη φάση, αντιλαμβάνεστε τους κινδύνους που υπάρχουν με μια νέα κρίση στην περιοχή και ποιοι στο τέλος της ημέρας θα υποστούν και τις επιπτώσεις», είπε.
Παράλληλα, τόνισε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να αγνοεί τη Μέση Ανατολή, καθώς μεγάλο μέρος των μεταναστευτικών ροών προέρχεται από την περιοχή.
Αναφερόμενος στην επικείμενη κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ο Πρόεδρος υπογράμμισε πως στόχος είναι η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης σε τομείς όπως η άμυνα, η ασφάλεια, οι πρώτες ύλες και η ψηφιακή μετάβαση. Εξέφρασε, επίσης, ικανοποίηση για την επικείμενη πρώτη συζήτηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το ζήτημα της στέγασης, χαρακτηρίζοντάς το «μεγάλη ευρωπαϊκή πρόκληση».
Όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι «το 19ο πακέτο κυρώσεων προς τη Ρωσία έχει υιοθετηθεί», σημειώνοντας ότι «υπάρχουν οι αμερικανικές κυρώσεις που αφορούν κυρίως τον τομέα της ενέργειας» και ότι προωθούνται εναλλακτικές λύσεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης.
Αναφορές στην Κύπρο και στη Μέση Ανατολή από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα
Ικανοποίηση εξέφρασε η πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αννίτα Δημητρίου, για την υιοθέτηση αναφοράς στην Κύπρο στο κοινό έγγραφο της Συνόδου Αρχηγών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στις Βρυξέλλες.
«Μας ικανοποιεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι στο κοινό έγγραφο υιοθετήθηκε η εισήγηση μας για αναφορά στην Κύπρο, επιβεβαιώνοντας πως η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν μπορεί να ολοκληρωθεί όσο ένα κράτος-μέλος βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή», δήλωσε η κ. Δημητρίου, τονίζοντας επίσης την ανάγκη για επανεκκίνηση ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για την επανένωση της Κύπρου.
Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ υπογράμμισε ότι «θέλουμε μια ΕΕ ισχυρότερη, πιο ανταγωνιστική και πιο ανθεκτική», και σημείωσε πως προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας μέχρι το 2030, με στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ και στήριξη στην καινοτομία.
Παράλληλα, τόνισε τη σημασία μείωσης της γραφειοκρατίας και μεγαλύτερης ευελιξίας στα Σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, επισημαίνοντας ότι σχετική αναφορά εντάχθηκε στο κοινό έγγραφο μετά από δική της παρέμβαση.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη Μέση Ανατολή, όπου αναγνωρίστηκε ο ρόλος της Κύπρου ως του εγγύτερου κράτους-μέλους της ΕΕ στην περιοχή και η συμβολή της μέσω της πρωτοβουλίας «Αμάλθεια».
«Η θέση του Δημοκρατικού Συναγερμού είναι αδιαπραγμάτευτη. Είτε πρόκειται για την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή ή την Κύπρο, ο κοινός μας στόχος παραμένει ο ίδιος: να υπερασπιστούμε τη δημοκρατία, να στηρίξουμε το διεθνές δίκαιο και να ενισχύσουμε την ενότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης», επεσήμανε.
Κατόπιν πρωτοβουλίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη διακήρυξη του ΕΛΚ προστέθηκε ειδική ενότητα για τη Μέση Ανατολή. Στο σχετικό κείμενο επισημαίνεται η σημασία της ενεργού συμμετοχής της ΕΕ στην εφαρμογή της συμφωνίας για την ειρήνη, ενώ γίνεται ειδική αναφορά στο ρόλο της Κύπρου και στην παρουσίαση του Πλάνου Έξι Σημείων για την εφαρμογή του σχεδίου του Προέδρου Τραμπ από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.
