Για βαθύ ρήγμα μεταξύ Φρουρών της Επανάστασης και Ιρανών διαπραγματευτών, που δυσκολεύει τη συνεννόηση, μιλούν στην Ουάσινγκτον – Η δολοφονία του Λαριτζανί δυσκόλεψε περισσότερο την κατάσταση – Κοντά σε απόφαση για μεγάλη επίθεση βρισκόταν την Τρίτη ο Τραμπ
Για βαθύ ρήγμα μεταξύ στρατιωτικής ηγεσίας και διαπραγματευτών της Τεχεράνης κάνουν λόγο Αμερικανοί αξιωματούχοι της τελευταίες ώρες, το οποίο δυσκολεύει τη συνεννόηση μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών, ενώ η Ουάσιγκτον αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε διατεθειμένος να παρατείνει για λίγες ακόμη ημέρες την εκεχειρία με το Ιράν, προκειμένου η Τεχεράνη να καταλήξει σε ενιαία θέση για μια πιθανή συμφωνία που θα οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου και στη ρύθμιση του πυρηνικού της προγράμματος, διαφορετικά η εκεχειρία που παρατάθηκε την Τρίτη θα λήξει οριστικά, σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios.
«Ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να δώσει άλλες τρεις έως πέντε ημέρες εκεχειρίας για να μπορέσουν οι Ιρανοί να βάλουν τάξη», ανέφερε αμερικανική πηγή που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες, τονίζοντας ότι η παράταση «δεν θα είναι αορίστου διάρκειας».
Οι διαπραγματευτές του Αμερικανού προέδρου εκτιμούν ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου και στη διευθέτηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Ωστόσο, εκφράζουν ανησυχία για το αν υπάρχει στην Τεχεράνη πολιτική ηγεσία με την εξουσία να εγκρίνει μια τέτοια συμφωνία.
Άφαντος ο Μοτζτάμπα, ανοικτή διαφωνία των Φρουρών με τους διαπραγματευτές
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ φέρεται να έχει περιορισμένη επικοινωνία, ενώ οι στρατηγοί των Φρουρών της Επανάστασης που έχουν πλέον τον έλεγχο της χώρας βρίσκονται σε ανοικτή διαφωνία με τους πολιτικούς διαπραγματευτές για τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί.
«Διαπιστώσαμε ότι υπάρχει απόλυτο ρήγμα στο εσωτερικό του Ιράν μεταξύ διαπραγματευτών και στρατιωτικών, με καμία από τις δύο πλευρές να μην έχει πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη, ο οποίος δεν ανταποκρίνεται», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εντόπισαν τις πρώτες ενδείξεις των εσωτερικών διαφωνιών μετά τον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, όταν έγινε σαφές ότι ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγός Αχμάντ Βαχιντί, και οι συνεργάτες του απέρριψαν μεγάλο μέρος όσων είχαν συζητήσει οι ίδιοι οι Ιρανοί διαπραγματευτές.
Το ρήγμα έγινε δημόσια εμφανές την περασμένη Παρασκευή, όταν ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης αρνήθηκαν να εφαρμόσουν την απόφαση και εξαπέλυσαν δημόσια επίθεση εναντίον του.
Τις επόμενες ημέρες, το Ιράν δεν έδωσε ουσιαστική απάντηση στην τελευταία αμερικανική πρόταση και αρνήθηκε να δεσμευθεί σε δεύτερο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν.
Η κατάσταση χειροτέρεψε μετά την δολοφονία Λαριτζανί
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η εσωτερική διάσπαση ενισχύθηκε μετά τη δολοφονία του Άλι Λαριτζανί τον Μάρτιο από το Ισραήλ. Ο πρώην γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν θεωρούνταν πρόσωπο με το πολιτικό βάρος να διατηρεί συνοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ο διάδοχός του, Μοχάμαντ Μπαγέρ Ζολγαντρ, ο οποίος έχει αναλάβει τον συντονισμό μεταξύ των Φρουρών της Επανάστασης, της πολιτικής ηγεσίας και του ανώτατου ηγέτη, εκτιμάται από Αμερικανούς αξιωματούχους ότι δεν έχει την ίδια αποτελεσματικότητα.
Τα μπρος πίσω των Ιρανών και η αναμονή του Βανς
Οι τελευταίες 48 ώρες χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα δύσκολες για τον Λευκό Οίκο, ιδίως για τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε προετοιμαστεί να ταξιδέψει στο Ισλαμαμπάντ για να ηγηθεί δεύτερου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών. Αντί αυτού, παρέμεινε σε αναμονή μέχρι οι στρατηγοί των Φρουρών της Επανάστασης να επιτρέψουν στον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και στον Αμπάς Αραγτσί να μεταβούν στο Πακιστάν.
Το βράδυ της Δευτέρας, το Ιράν φέρεται να έδωσε το πράσινο φως στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές για τη διεξαγωγή συνομιλιών, ωστόσο μέχρι το πρωί της Τρίτης το σήμα αυτό είχε αποσυρθεί, αντικαθιστάμενο από αίτημα για άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Το προεδρικό αεροσκάφος Air Force Two παρέμεινε για ώρες στον διάδρομο της Joint Base Andrews έτοιμο για απογείωση, μέχρι να γίνει σαφές ότι το ταξίδι δεν θα πραγματοποιηθεί. Οι απεσταλμένοι του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι επρόκειτο να ταξιδέψουν από το Μαϊάμι στο Ισλαμαμπάντ, επέστρεψαν τελικά στην Ουάσιγκτον με κυβερνητικό αεροσκάφος.
Επιλέχθηκε η διπλωματία αντί για μια μεγάλη επίθεση σε ενεργειακή υποδομή του Ιράν
Το απόγευμα της Τρίτης, ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με την ομάδα εθνικής ασφάλειας, μεταξύ των οποίων ο Τζέι Ντι Βανς, ο Στιβ Γουίτκοφ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγός Νταν Κέιν.
Σύμφωνα με πηγές, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέταζε το ενδεχόμενο μεγάλης στρατιωτικής επίθεσης κατά της ενεργειακής υποδομής του Ιράν ή την παροχή περισσότερου χρόνου στη διπλωματία, επιλέγοντας τελικά τη δεύτερη επιλογή.
Αμερικανοί αξιωματούχοι και συνεργάτες του προέδρου εκτιμούν ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως έχει πετύχει τους βασικούς στρατιωτικούς στόχους της και επιδιώκει την έξοδο από έναν πόλεμο που γίνεται ολοένα και λιγότερο δημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
«Φαίνεται ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί πλέον τη χρήση στρατιωτικής ισχύος και έχει λάβει απόφαση για τον τερματισμό του πολέμου», ανέφερε πηγή κοντά στον Αμερικανό πρόεδρο.
Ωστόσο, εάν οι Πακιστανοί διαμεσολαβητές δεν καταφέρουν να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του Ιράν στις συνομιλίες εντός του χρονικού πλαισίου που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ, το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης παραμένει στο τραπέζι.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η παράταση της εκεχειρίας μείωσε εν μέρει την πίεση προς την Τεχεράνη, ωστόσο ο ναυτικός αποκλεισμός που διατηρεί η Ουάσιγκτον θεωρείται βασικό διαπραγματευτικό εργαλείο, καθώς – σύμφωνα με τον ίδιο τον πρόεδρο – το Ιράν αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη ρευστότητας.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social το βράδυ της Τρίτης, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι ο αποκλεισμός αποτελεί καθοριστικό μοχλό πίεσης. «Το Ιράν δεν θέλει κλειστό το Στενό του Ορμούζ, θέλει να είναι ανοικτό ώστε να εισπράττει 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δηλώνει πως επιθυμεί το κλείσιμό του «μόνο για να διατηρήσει το κύρος της». «Άνθρωποι με προσέγγισαν πριν από τέσσερις ημέρες λέγοντας: “Κύριε, το Ιράν θέλει να ανοίξει το Στενό άμεσα”», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας χωρίς περαιτέρω στρατιωτική πίεση.
