Νέα συνάντηση των δύο ηγετών στην Κύπρο ορίστηκε για την Τρίτη, 13 Οκτωβρίου, στις 15:30, στην ουδέτερη ζώνη υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Πρόκειται για τη δεύτερη συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν, μετά την πρώτη τους συνάντηση στις 17 Σεπτεμβρίου, η οποία είχε διαρκέσει περίπου δύο ώρες.
Το κλίμα της πρώτης συνάντησης
Κατά την πρώτη συνάντηση, οι δύο ηγέτες είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις σε θέματα όπως τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η μεθοδολογία και η ουσία του Κυπριακού. Μετά το πέρας εκείνης της συνάντησης, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης είχε δηλώσει ότι τα δύο μέρη βρίσκονταν ακόμη στο στάδιο της ανταλλαγής απόψεων επί των ουσιαστικών θεμάτων, χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Η νέα συνάντηση αναμένεται να δείξει αν υπάρχει πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση.
«Αν υπάρχει πολιτική βούληση, μπορούμε να γράψουμε ιστορία»
Προσερχόμενος στη νέα διαδικασία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι «αν υπάρχει πολιτική βούληση, μπορούμε να γράψουμε ιστορία», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι εισέρχεται στη διαδικασία με αυτή τη βεβαιότητα. Κληθείς να σχολιάσει δηλώσεις του κ. Ερχιουρμάν, ο οποίος είχε αμφισβητήσει κατά πόσον είναι εφικτή η από κοινού «συγγραφή ιστορίας» λόγω των συμμαχιών της Λευκωσίας, ο Πρόεδρος επανέλαβε ότι «αν υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση, πιστεύω ότι μπορούμε να γράψουμε ιστορία». Παράλληλα, σημείωσε ότι όσο συνεχίζεται η παράνομη κατάσταση στην Κύπρο, τέτοιες εξελίξεις θα είναι φυσικές, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι βρίσκεται εκεί για να αλλάξει αυτή την κατάσταση και να επανενώσει τη χώρα.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: «Χωρίς λύση του Κυπριακού δεν υπάρχει βιώσιμη αποκλιμάκωση»
Την ίδια ώρα, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος είναι και ειδικός απεσταλμένος της Επιτροπής για το Κυπριακό, τόνισε ότι χωρίς συνολική διευθέτηση του Κυπριακού δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Επανέλαβε τη «πλήρη αλληλεγγύη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, υπογραμμίζοντας ότι η αποκλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αποτελεί βασικό στοιχείο για την περιφερειακή σταθερότητα και την πρόοδο στις σχέσεις της Ένωσης με την Τουρκία.
Στη συζήτηση παρενέβησαν αρκετοί ευρωβουλευτές. Ο Λουκάς Φουρλάς αναφέρθηκε στις εκατοντάδες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσον η Ελλάδα και η Κύπρος αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως άλλα κράτη-μέλη σε θέματα ασφάλειας. Ο Μιχάλης Χατζηπαντέλας τόνισε ότι οι ενέργειες της Τουρκίας δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και την ίδια την κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ενέργεια: Αναμένεται NAVTEX για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου
Στο ενεργειακό μέτωπο, αναμένεται εντός των επόμενων ημερών η έκδοση NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών βυθού στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, γνωστής ως Great Sea Interconnector. Η εξέλιξη παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Τουρκία έχει στο παρελθόν αμφισβητήσει την πορεία του καλωδίου, υποστηρίζοντας ότι διέρχεται από τη δική της Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Παράλληλα, η Τουρκία διεξάγει δικές της έρευνες μεταξύ της επικράτειάς της και της Κύπρου για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου.
Συνάντηση Χριστοδουλίδη – φον ντερ Λάιεν στο περιθώριο της MED9
Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των χωρών του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (MED9) στο Σπλιτ της Κροατίας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε συνάντηση με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, στη συνάντηση συζητήθηκαν το Κυπριακό και τα επόμενα βήματα για την ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν. Η Πρόεδρος της Επιτροπής χαρακτήρισε τη συζήτηση θετική και αναφέρθηκε στην επικείμενη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την οποία χαρακτήρισε κρίσιμη, με έμφαση στη μείωση των τιμών ενέργειας και του κόστους ζωής.
Το πλαίσιο
Οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται σε μια περίοδο αυξημένης κινητικότητας γύρω από το Κυπριακό, με τη νέα συνάντηση των δύο ηγετών στις 13 Οκτωβρίου να αποτελεί το επόμενο κρίσιμο ορόσημο. Παράλληλα, οι συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι εξελίξεις στην ενεργειακή διασύνδεση αναδεικνύουν τη στενή σύνδεση μεταξύ του Κυπριακού και της ευρύτερης γεωπολιτικής κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
