Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών εκτιμά ότι υπάρχουν περιθώρια για νέα άτυπη πενταμερή διάσκεψη – Στο επίκεντρο τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και η προετοιμασία της τριμερούς συνάντησης της 9ης Νοεμβρίου.
Αισιοδοξία για τη δυνατότητα σύγκλησης νέας άτυπης πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό πριν από το τέλος του 2026 εξέφρασε η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, μετά τη συνάντησή της με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στο Προεδρικό Μέγαρο.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του νέου κύκλου επαφών που άρχισε η Κολομβιανή διπλωμάτης στην Κύπρο, επιχειρώντας να διαπιστώσει κατά πόσο μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό.
Η αναφορά της σε ενδεχόμενη πενταμερή πριν από την ολοκλήρωση του έτους αποτελεί τη σημαντικότερη εξέλιξη των σημερινών επαφών, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί συμφωνία για τη σύγκληση της διάσκεψης.
Ο χρονικός ορίζοντας της αποστολής Γκουτέρες
Σε δηλώσεις της μετά τη συνάντηση, η Μαρία Άνχελα Ολγκίν ανέφερε ότι η προσπάθεια για πρόοδο στο Κυπριακό συνεχίζεται, υπογραμμίζοντας πως η εντολή που έχει λάβει από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, είναι να αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα περιθώρια μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνει τη δεύτερη θητεία του στις 31 Δεκεμβρίου 2026, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στις διπλωματικές προσπάθειες των επόμενων εβδομάδων.
Η προσωπική απεσταλμένη του επιδιώκει να διαπιστώσει εάν μπορεί να σημειωθεί πρόοδος που θα δικαιολογούσε μια νέα άτυπη συνάντηση με τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων πλευρών.
Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και ουσιαστικά ζητήματα
Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκονται τρεις βασικοί άξονες: η πρόοδος στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, η μεθοδολογία μιας ενδεχόμενης νέας διαπραγματευτικής διαδικασίας και τα ουσιαστικά ζητήματα του Κυπριακού.
Η Ολγκίν υπογράμμισε τη σημασία επίτευξης συγκεκριμένων αποτελεσμάτων, ώστε να ενισχυθεί η προοπτική συνέχισης της διαδικασίας υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών ως προς τις προϋποθέσεις και το πλαίσιο επανέναρξης των επίσημων διαπραγματεύσεων.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στην επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Θετικό μήνυμα για τις απευθείας συναντήσεις των δύο ηγετών
Η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ χαρακτήρισε θετική την πραγματοποίηση απευθείας συναντήσεων μεταξύ του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν.
Όπως ανέφερε, κατά τη σημερινή συνάντηση στο Προεδρικό επιδίωξε να ενημερωθεί για το περιεχόμενο της πρόσφατης επαφής των δύο ηγετών.
Στις 27 Οκτωβρίου, Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμαν είχαν πραγματοποιήσει συνάντηση την οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε εποικοδομητική.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν τότε να αποφύγουν περαιτέρω δημόσιες τοποθετήσεις επί των συγκεκριμένων ζητημάτων που συζητήθηκαν, ενόψει της άφιξης της Ολγκίν, προκειμένου να διατηρηθεί το κλίμα των επαφών.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση καταδεικνύει την προσπάθεια να συνεχιστεί ο διάλογος χωρίς δημόσιες αντιπαραθέσεις που θα μπορούσαν να δυσχεράνουν τη διαδικασία.
Δευτέρα με Έρχιουρμαν – Στις 9 Νοεμβρίου η τριμερής
Επόμενος σταθμός της αποστολής της Ολγκίν είναι η συνάντησή της με τον Τουφάν Έρχιουρμαν, τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου.
Θα ακολουθήσει, στις 9 Νοεμβρίου, η ήδη προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα με τους δύο ηγέτες.
Η τριμερής αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό σημείο αξιολόγησης των προσπαθειών, καθώς θα επιτρέψει να διαπιστωθεί εάν οι χωριστές επαφές έχουν δημιουργήσει κοινό έδαφος για περαιτέρω διπλωματικά βήματα.
Το ενδεχόμενο άτυπης πενταμερούς πριν από το τέλος του έτους παραμένει ανοιχτό, αλλά δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Η προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών
Η νέα διπλωματική κινητικότητα εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι επίσημες διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό παραμένουν σε αδιέξοδο από το 2017.
Η επιδίωξη των Ηνωμένων Εθνών είναι να διατηρηθεί η επικοινωνία μεταξύ των πλευρών και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για ουσιαστική επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Παρά τις θετικές αναφορές της Ολγκίν, η σύγκληση μιας νέας άτυπης πενταμερούς δεν συνεπάγεται αυτομάτως επιστροφή σε επίσημες διαπραγματεύσεις.
Οι επόμενες συναντήσεις αναμένεται να δείξουν κατά πόσο η σημερινή αισιοδοξία μπορεί να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες.
