Επίσημη επιστολή Ερντογάν για την υποψηφιότητα του πρώην υπουργού Εξωτερικών και σημερινού Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ – Αντιδρά η κυπριακή κυβέρνηση, ενώ συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για τη διαδοχή Γκουτέρες.
Στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών εισήλθε επισήμως η Τουρκία, προτείνοντας τον έμπειρο διπλωμάτη και πρώην υπουργό Εξωτερικών Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η υποψηφιότητα κατατέθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, με επιστολή του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την οποία διαβίβασε στα Ηνωμένα Έθνη ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, Αχμέτ Γιλντίζ.
Η κίνηση της Άγκυρας πραγματοποιείται σε μια περίοδο εντατικών παρασκηνιακών διαβουλεύσεων στο Συμβούλιο Ασφαλείας, καθώς η δεύτερη θητεία του σημερινού Γενικού Γραμματέα ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η αντίδραση της κυπριακής κυβέρνησης
Η επίσημη υποψηφιότητα προκάλεσε αντίδραση από τη Λευκωσία.
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, σε δηλώσεις του στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, χαρακτήρισε την τουρκική υποψηφιότητα «πολιτικό οξύμωρο και βαθιά θεσμική αντίφαση».
Ο κ. Λετυμπιώτης συνέδεσε την κυβερνητική θέση με τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη μη συμμόρφωση της Άγκυρας με ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Σύμφωνα με τη Λευκωσία, η διεκδίκηση της ηγεσίας των Ηνωμένων Εθνών από την Τουρκία εγείρει ζήτημα πολιτικής συνέπειας σε σχέση με τις αρχές της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του διεθνούς δικαίου.
Νωρίτερα, ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Βίκτωρας Παπαδόπουλος, είχε δηλώσει ότι κάθε κράτος-μέλος του ΟΗΕ έχει δικαίωμα να υποβάλει υποψηφιότητα, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση ότι ο Τούρκος διπλωμάτης δεν θα επιλεγεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ποιος είναι ο Φεριντούν Σινιρλίογλου
Ο Φεριντούν Σινιρλίογλου διαθέτει πολυετή εμπειρία στην τουρκική εξωτερική πολιτική και στους διεθνείς οργανισμούς.
Από τον Δεκέμβριο του 2024 υπηρετεί ως Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).
Προηγουμένως είχε διατελέσει μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη από το 2016 έως το 2023 και υπουργός Εξωτερικών της χώρας του για σύντομο χρονικό διάστημα το 2015.
Είχε επίσης υπηρετήσει ως γενικός γραμματέας του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Το 2023 ο Αντόνιο Γκουτέρες τον είχε ορίσει ειδικό συντονιστή για ανεξάρτητη αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε κατόπιν απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η Άγκυρα προβάλλει τη διπλωματική εμπειρία και την παρουσία του σε διεθνείς οργανισμούς ως βασικά στοιχεία της υποψηφιότητάς του.
Γιατί η Τουρκία κατέθεσε τώρα την υποψηφιότητα
Η επίσημη ανακοίνωση έγινε μετά την έβδομη άτυπη ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η οποία δεν οδήγησε σε συμφωνία για την επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα.
Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, η Άγκυρα αποφάσισε να προχωρήσει στην υποβολή της υποψηφιότητας λόγω της αδυναμίας διαμόρφωσης συναίνεσης γύρω από τα ήδη προταθέντα πρόσωπα.
Η τουρκική πλευρά αναφέρει ότι είχε προηγουμένως αναμείνει, λαμβάνοντας υπόψη την άτυπη γεωγραφική προτίμηση για την ανάδειξη υποψηφίου από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Η υποψηφιότητα Σινιρλίογλου κατατέθηκε μετά την ολοκλήρωση της τελευταίας άτυπης ψηφοφορίας και συνεπώς δεν περιλαμβάνεται στα αποτελέσματά της.
Οι τελευταίες ψηφοφορίες στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Στην έβδομη άτυπη ψηφοφορία, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα συγκέντρωσε 11 ψήφους ενθάρρυνσης και τέσσερις αποθάρρυνσης.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι από την Αργεντινή έλαβε εννέα θετικές ψήφους, ενώ η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπιρκέτ από τη Γουιάνα συγκέντρωσε οκτώ.
Η Λάνα Νουσεϊμπέ από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την υποψηφιότητα της οποίας στηρίζει η Κυπριακή Δημοκρατία, έλαβε επτά θετικές, έξι αρνητικές και δύο ουδέτερες ψήφους.
Τα αποτελέσματα προέρχονται από πληροφορίες σχετικά με τις κεκλεισμένων των θυρών διαβουλεύσεις και δεν αποτελούν επίσημη τελική επιλογή.
Επιπλέον, δεν έχει δημοσιοποιηθεί χωριστή κατανομή των ψήφων των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Πώς θα επιλεγεί ο διάδοχος Γκουτέρες
Η επιλογή του νέου Γενικού Γραμματέα απαιτεί σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας προς τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.
Για να εγκριθεί η σχετική απόφαση απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι από τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, χωρίς αρνητική ψήφο από οποιοδήποτε από τα πέντε μόνιμα μέλη: τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία, την Κίνα, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στη συνέχει
