Πρόταση ΑΚΕΛ για μεταρρύθμιση με κοινωνικό προσανατολισμό

Αύξηση αφορολόγητου, δίκαιη φορολόγηση πλούτου και υπερκερδών, στήριξη οικογενειών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων – Στόχος ένα απλό, αποτελεσματικό και κοινωνικά δίκαιο φορολογικό σύστημα, το οποίο να στηρίζει τη χαμηλή και μεσαία εισοδηματική τάξη

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Σαφή κοινωνικό προσανατολισμό υπέρ της χαμηλής και μεσαίας εισοδηματικής τάξης έχει το πακέτο προτάσεων που κατέθεσε το ΑΚΕΛ στο Υπουργείο Οικονομικών για τη φορολογική μεταρρύθμιση.

Το κόμμα θέτει διττό στόχο: Ανάπτυξη της οικονομίας και ταυτόχρονη στήριξη της κοινωνίας, μέσα από ένα φορολογικό πλαίσιο που θα μειώνει τις ανισότητες και θα ενισχύει τη συνοχή.

Πέντε βασικοί άξονες

Στην επιστολή του το ΑΚΕΛ καταθέτει πέντε θεμελιώδεις αρχές για μια δίκαιη μεταρρύθμιση:

• Μετατόπιση του φορολογικού βάρους από τις έμμεσες στις άμεσες φορολογίες, ενισχύοντας την κοινωνική δικαιοσύνη.

• Προοδευτικότερη φορολογία εισοδήματος με ουσιαστική ελάφρυνση για χαμηλά και μεσαία στρώματα, καθώς και στήριξη όσων βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο μέσω κοινωνικών πολιτικών και μειώσεων στις έμμεσες φορολογίες.

• Διεύρυνση της φορολογικής βάσης με φορολόγηση πλούτου και μεγάλης αξίας ακίνητης περιουσίας, διασφαλίζοντας πόρους για κοινωνικές πολιτικές.

• Μείωση διοικητικού και φορολογικού βάρους για μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις, με σύνδεση σε βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης.

• Αποτελεσματική πάταξη φοροδιαφυγής, με σύγχρονα εργαλεία και στοχευμένους ελέγχους.

Δίκαιο φορολογικό σύστημα – Ισχυρό κοινωνικό κράτος

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, τονίζει ότι η κοινωνική πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα, το οποίο πρέπει να εξασφαλίζει πόρους για το κράτος και να στηρίζει τα χαμηλομεσαία εισοδήματα.

Το κόμμα προτείνει εμπλουτισμό των μηχανισμών ενίσχυσης εισοδήματος για τα ευάλωτα νοικοκυριά, διεύρυνση κοινωνικών προγραμμάτων και αναπροσαρμογή εισοδηματικών κριτηρίων ώστε να λαμβάνεται υπόψιν ο πληθωρισμός. Ζητά, επίσης, τη δημιουργία μηχανισμού συνεχούς αξιολόγησης της στήριξης, ώστε η βοήθεια να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Οι προτάσεις του ΑΚΕΛ

Το ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων του ΑΚΕΛ καλύπτει όλους τους τομείς της φορολογίας:

• Αύξηση του αφορολόγητου εισοδήματος με βάση τη σωρευτική αύξηση του κόστους ζωής.

• Αναδιάρθρωση των φορολογικών κλιμάκων και εισαγωγή νέας κλίμακας για πολύ υψηλά εισοδήματα.

• Τακτική τιμαριθμική αναπροσαρμογή του αφορολόγητου.

• Επίδομα γέννησης: €5.000 για το πρώτο παιδί, €10.000 για το δεύτερο και €15.000 για το τρίτο και άνω, με εισοδηματικά κριτήρια αντίστοιχα με το επίδομα τέκνου.

• Αύξηση εταιρικού φόρου στο 15% μόνο για κέρδη άνω του €1 εκατ.

• Φόρος υπερκερδών σε τράπεζες και εταιρείες ενέργειας.

• Απλοποίηση διαδικασιών και μείωση διοικητικού κόστους για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

• Φορολόγηση μεγάλης ακίνητης ιδιοκτησίας (άνω του €1 εκατ.).

• Κατάργηση μειωμένου ΦΠΑ 5% στις πωλήσεις κατοικιών σε υπηκόους τρίτων χωρών.

• Τέλος πολυτελείας για είδη υψηλής αξίας.

• Τα έσοδα από αυτούς τους φόρους να κατευθυνθούν σε Ταμείο Κοινωνικής Στέγης, για ενίσχυση κοινωνικής κατοικίας και δημιουργία συνεταιριστικού αποθέματος σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

• Ενιαίο συντελεστή 10% για την Έκτακτη Αμυντική Εισφορά σε μερίσματα, τόκους (πλην εξαιρέσεων) και ενοίκια.

• Μόνιμη μείωση ΦΠΑ από 5% σε 0% για βασικά είδη πρώτης ανάγκης.

• Μείωση ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα από 19% σε 5%.

• Κατάργηση διπλής φορολόγησης στα καύσιμα (ΦΠΑ πάνω στο φόρο κατανάλωσης).

• Μη επιβολή των νέων «πράσινων φόρων» που θα επιβαρύνουν δυσανάλογα τα νοικοκυριά.

• Υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή και εξέταση κεφαλαιουχικών καταστάσεων για ειδικές κατηγορίες φορολογουμένων.

• Δημιουργία ειδικού γραφείου ελέγχου για φυσικά και νομικά πρόσωπα με μεγάλα εισοδήματα.

• Πιστοποιητικό φορολογικής συμμόρφωσης για αγορές ειδών πολυτελείας (π.χ. υπερπολυτελή αυτοκίνητα, γιοτ, τιμαλφή)

Στόχος: Δίκαιο και προοδευτικό σύστημα

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ στην επιστολή του προς τον Υπουργό Οικονομικών τονίζει ότι: «Με τις προτάσεις αυτές θέλουμε να διαμορφώσουμε ένα προοδευτικό και κοινωνικά δίκαιο φορολογικό πλαίσιο, που θα μειώνει τις ανισότητες, θα στηρίζει εργαζομένους και οικογένειες, θα φορολογεί δίκαια τον πλούτο και τα υπερκέρδη και θα επενδύει σε πολιτικές κοινωνικού οφέλους όπως η στέγαση και η κοινωνική προστασία».

Επιπλέον, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, υπογραμμίζει ότι η μεταρρύθμιση είναι φιλόδοξος στόχος που πρέπει να ολοκληρωθεί με επιτυχία, προς όφελος της κοινωνίας, της οικονομίας και του κράτους, που χρειάζεται πόρους για την ευημερία της χώρας.

Όπως σημειώνει, το φορολογικό σύστημα πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο οικονομικής πολιτικής, προωθώντας βιώσιμη, ισορροπημένη και κοινωνικά προσανατολισμένη ανάπτυξη, αλλά και να στηρίζει έμπρακτα την κοινωνική πολιτική.

«Η κυβερνητική πρόταση ενισχύει τις ανισότητες»

Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, στην επιστολή του προς τον Υπουργό Οικονομικών τονίζει ότι η κυβερνητική πρόταση για τη φορολογική μεταρρύθμι­ση όχι μόνο δεν πετυχαίνει βασικούς στό­χους οικονομικής πολιτικής, αλλά παρα­λείπει κρίσιμες πτυχές που θα έκαναν το φορολογικό σύστημα δικαιότερο και πιο προοδευτικό.

Συγκεκριμένα, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ αναφέ­ρει ότι η πρόταση της κυβέρνησης:

• Αγνοεί τα κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα της μετα-κρίσης περιόδου και τη διευρυνόμενη ανισότητα μισθών-κερ­δών. Σύμφωνα με την Global Wealth Report 2025, η Κύπρος είναι τρίτη στην Ευρώπη και δεύτερη στην ΕΕ σε άνιση κατανομή εισοδήματος, με συντελεστή Gini 0,72 –από τους υψηλότερους στην ήπειρο.

• Ευνοεί τα υψηλά εισοδήματα, δίνο­ντας πρόσθετες ελαφρύνσεις στα μερίσμα­τα, ενώ δεν φορολογεί τον συσσωρευμένο πλούτο και την ακίνητη περιουσία μεγά­λης αξίας. Παράλληλα, απουσιάζουν μέ­τρα στήριξης για όσους βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο.

• Αποφεύγει να αγγίξει τις έμμεσες φορολογίες που επιβαρύνουν τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ενώ η εισαγωγή «πράσινων φόρων» θα αυξήσει περαιτέρω το βάρος για τα πιο αδύναμα στρώματα.

Έλλειμμα διαβούλευσης

Ο Στ. Στεφάνου στηλιτεύει την απουσία ουσιαστικού διαλόγου με τα κόμματα, παρά τα δύο χρόνια που η κυβέρνηση εργάζεται στη μεταρρύθμι­ση. Καλεί την εκτελεστική εξουσία να δώσει επαρκή χρόνο συζήτησης, ώστε να είναι ξεκάθαρες οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις κάθε αλ­λαγής.

«Το φορολογικό σύστημα πρέπει να υπηρετεί την κοινωνική δικαιοσύνη και όχι τα προνόμια των λίγων», τονίζει, υπο­γραμμίζοντας ότι η επιτυχία της μεταρ­ρύθμισης απαιτεί διαφάνεια και ισορρο­πημένες παρεμβάσεις.