Στις €100.000 ο συνολικός προϋπολογισμός του νέου Σχεδίου
Το νέο Σχέδιο Στήριξης Κατεχόμενων Κοινοτήτων «ΝΟΣΤΟΣ» παρουσίασε την Τρίτη, 1η Σεπτεμβρίου 2026, η Υφυπουργός Πολιτισμού κα Κλέα Παπαέλληνα, σε συνέντευξη Τύπου στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, μαζί με τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου κ. Γιώργο Παπαγεωργίου και τη Διευθύντρια του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού κ. Ιωάννα Χατζηκωστή, παρουσία των Ενώσεων Κατεχόμενων Κοινοτήτων Κύπρου.
Πιο αναλυτικά, το Σχέδιο «ΝΟΣΤΟΣ» εφαρμόζεται για πρώτη φορά φέτος και αποτελεί πρωτοβουλία του Υφυπουργείου Πολιτισμού, μέσω του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, με στόχο την προστασία της πολιτιστικής ταυτότητας των κατεχόμενων κοινοτήτων της Κύπρου, τη διάσωση, τεκμηρίωση και ανάδειξη της υλικής και άυλης πολιτιστικής τους κληρονομιάς, καθώς και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Όπως ανέφερε η Υφυπουργός Πολιτισμού, το Σχέδιο έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό στην κρατική στήριξη των πολιτιστικών δράσεων που πραγματοποιούνται από τις κατεχόμενες κοινότητες και αποτελεί καρπό διαβουλεύσεων και γόνιμου διαλόγου του Υφυπουργείου Πολιτισμού με την Ένωση Κατεχόμενων Κοινοτήτων Κύπρου.
Δίνοντας το στίγμα της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη, η κα Κλέα Παπαέλληνα υπογράμμισε ιδιαίτερα τη σημασία του «ΝΟΣΤΟΣ» ως εργαλείου ενίσχυσης της συναισθηματικής, κοινωνικής και πολιτιστικής συνέχειας των κατεχόμενων κοινοτήτων. Όπως σημείωσε, 52 χρόνια μετά τη βίαιη απομάκρυνση από τις πατρογονικές εστίες, μετά την τουρκική εισβολή και συνεχιζόμενη κατοχή, η Πολιτεία έχει ηθική υποχρέωση να συμβάλει στη διαφύλαξη των βιωμάτων και της συλλογικής μνήμης, ώστε η πολιτιστική κληρονομιά των κατεχόμενων κοινοτήτων να μεταλαμπαδευθεί στις επόμενες γενιές προσφύγων.
Στήριξη της πολιτιστικής κληρονομιάς
Το «ΝΟΣΤΟΣ» δεν περιορίζεται στη χρηματοδοτική στήριξη, αλλά δημιουργεί ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των Κοινοτικών Συμβουλίων, των προσφυγικών σωματείων, ανθρώπων του πολιτισμού, της επιστημονικής κοινότητας και οργανωμένων πολιτιστικών φορέων.
Στο πλαίσιο του Σχεδίου μπορούν να υποστηριχθούν, μεταξύ άλλων, δράσεις για την καταγραφή προφορικών μαρτυριών, την ιστορική έρευνα, την ψηφιοποίηση αρχειακού υλικού, τη διάσωση εθίμων και παραδόσεων.
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν
Δυνητικοί δικαιούχοι του Σχεδίου είναι οι κατεχόμενες κοινότητες, τα προσφυγικά σωματεία κατεχόμενων Κοινοτήτων, φυσικά πρόσωπα και μη κερδοσκοπικοί πολιτιστικοί φορείς.
Οι προτάσεις μπορούν να αφορούν ένα ευρύ φάσμα τομέων, όπως η Λογοτεχνία, τα Εικαστικά, η Μουσική, ο Σύγχρονος Χορός, το Θέατρο, ο Παραδοσιακός Πολιτισμός, ο Κινηματογράφος και οι Οπτικοακουστικές Τέχνες, καθώς και η Ιστορική Έρευνα.
Στις επιλέξιμες δράσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, εκθέσεις, παραστάσεις, συναυλίες, λογοτεχνικές και εικαστικές δράσεις, βιωματικά και εκπαιδευτικά εργαστήρια, ημερίδες, συνέδρια, εκδόσεις, προγράμματα προφορικής ιστορίας, οπτικοακουστικές παραγωγές, μικρά ντοκιμαντέρ και ψηφιακές αφηγήσεις.
€100.000 για την πρώτη εφαρμογή
Για την πρώτη εφαρμογή του «ΝΟΣΤΟΣ» διατίθεται συνολικός προϋπολογισμός ύψους €100.000, ενώ το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης ανά δράση ανέρχεται σε €5.000 και μπορεί να καλύψει μέχρι και το 100% του συνολικού επιλέξιμου κόστους.
Οι δράσεις που θα επιλεγούν θα υλοποιηθούν από τον Δεκέμβριο του 2026 έως και τον Ιούνιο του 2027, με την πρώτη εφαρμογή του Σχεδίου να φιλοδοξεί να θέσει τις βάσεις για ένα σταθερό και ουσιαστικό πλαίσιο στήριξης των κατεχόμενων κοινοτήτων και της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Υφυπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε τους Προέδρους των Ενώσεων Κατεχόμενων Κοινοτήτων για τη συνεργασία τους και διαβεβαίωσε ότι το Υφυπουργείο Πολιτισμού και η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε προσπάθεια για τη διαφύλαξη του πολιτισμού των κατεχόμενων κοινοτήτων της Κύπρου.
(ΕΚ/ΓΣ/ΕΑθ)
