Στο Κυπριακό, στην οικονομία του τόπου, και άλλα θέματα επικαιρότητας αναφέρθηκε σήμερα Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2026, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, στο πλαίσιο της Ενημέρωσης των ΜΜΕ, στο Προεδρικό Μέγαρο.
Ερωτηθείς αν η αναταραχή στις κατεχόμενες περιοχές, λόγω του ναυαγίου, έχει επιπτώσεις και στο Κυπριακό, αφού υπήρξε και αναβολή της συνάντησης των ηγετών των δύο κοινοτήτων, ο Εκπρόσωπος κατ’ αρχάς εξέφρασε βαθιά θλίψη για τον άδικο χαμό αρκετών προσώπων σε ένα πολύνεκρο ναυάγιο. Συνεχίζοντας ο κ. Λετυμπιώτης είπε: «Η ανταπόκρισή μας ήταν άμεση από την πρώτη στιγμή, καθώς και η πρόθεσή μας, για να συνδράμουμε με όποιον τρόπο ήταν δυνατόν. Ασφαλώς άμεση ήταν και η ανταπόκριση στο αίτημα του ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας όπως αναβληθεί η προγραμματισμένη συνάντηση για την ερχόμενη εβδομάδα, στις 9 Σεπτεμβρίου, και την ερχόμενη Δευτέρα θα είναι η επίσης αναβληθείσα συνάντηση των δύο διαπραγματευτών.
Δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ότι διαφοροποιείται ο προγραμματισμός. Το ορόσημο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ) παραμένει, το ορόσημο της λήξης των όρων εντολής του Γενικού Γραμματέα (ΓΓ) των ΗΕ τον ερχόμενο Δεκέμβριο παραμένει. Η δική μας αποφασιστικότητα είναι βεβαίως αμείωτη. Ο συντονισμός, αλλά και η πολύ σημαντική απόφαση για τις τακτικές επαφές σε επίπεδο ηγετών, την οποία όχι μόνο χαιρετίζουμε, αλλά επιδιώκουμε να διατηρηθεί, θα συνεχιστεί. Ως εκ τούτου, την επόμενη εβδομάδα θα είναι η συνάντηση στις 9 Σεπτεμβρίου. Αναμένεται και το αμέσως επόμενο διάστημα, μετά το πρώτο δεκαήμερο Σεπτεμβρίου, η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ να έρθει στην Κύπρο προς την προετοιμασία του επόμενου διαστήματος και βεβαίως μετά τη συνάντηση που θα έχει η ίδια με τον ΓΓ των ΗΕ για περαιτέρω συντονισμό ως προς τις προσπάθειες για σύγκληση της επόμενης διευρυμένης διάσκεψης.»
Σε ερώτηση αν θα τεθεί ενώπιον του κ. Erhürman το ζήτημα των εντάλματος σύλληψης των υπαίτιων για τις δολοφονίες των Ισαάκ και Σολωμού ο Εκπρόσωπος είπε: «Τα ζητήματα των διεθνών ενταλμάτων σύλληψης, τα οποία έχουν εκδοθεί και τα οποία εκκρεμούν δεν είναι ζητήματα, τα οποία αφορούν στον διάλογο μεταξύ των δύο ηγετών. Είναι ζητήματα, τα οποία η Κυπριακή Δημοκρατία, ως ένα πλήρες κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), ως ένα κράτος μέλος των ΗΕ, μέσα από τις νενομισμένες διαδικασίες έχει προχωρήσει και μέσα από τις νενομισμένες διαδικασίες λαμβάνει όλα εκείνα τα απαραίτητα και θεσμικά μέτρα που μπορούν να ληφθούν.»
Σε ερώτηση αν με δεδομένη την καλή πορεία της οικονομίας και τα δημοσιονομικά περιθώρια που δημιουργούνται μπορούν οι πολίτες να αναμένουν νέα, πιο στοχευμένα μέτρα στήριξης της οικονομίας, όπως, για παράδειγμα, παράταση του μέτρου για τα καύσιμα, ο Εκπρόσωπος είπε: «Στην επόμενη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου αναμένεται να αποφασιστεί η παράταση του μέτρου επιδότησης για τα καύσιμα μέχρι τέλος Νοεμβρίου. Αυτή είναι η πρόθεση του Υπουργείου Οικονομικών, αλλά και η συνεννόηση, λαμβάνοντας υπόψη τις τιμές της ενέργειας διεθνώς.
Να μου επιτρέψετε, όμως, να σημειώσω κάποια στοιχεία και κάποια δεδομένα όσον αφορά στα μέτρα που λαμβάνει, που βρίσκονται σε ισχύ, αλλά και που έλαβε η παρούσα διακυβέρνηση από τον Μάρτιο του 2023.
Συνοπτικά να πω ότι η ακρίβεια είναι κάτι το οποίο γνωρίζουμε ότι αντιμετωπίζουν τα κυπριακά νοικοκυριά και οφείλεται σχεδόν εξολοκλήρου σε διεθνείς εξωγενείς πιέσεις. Παρόλα αυτά είναι κάτι, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να υποβαθμίσουμε και είναι για αυτό τον λόγο που έχουν ληφθεί μέτρα από την πρώτη στιγμή, τα οποία κυμαίνονται σε τρεις άξονες.
Το πρώτο να είναι μέτρα, τα οποία άμεσα θα μπορούν να ανακουφίσουν τα κυπριακά νοικοκυριά. Το δεύτερο να είναι μέτρα, τα οποία θα μπορέσουν να ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Και ο τρίτος άξονας είναι ασφαλώς τα μέτρα, τα οποία θα μπορέσουν να επιλύσουν, στον βαθμό που αυτό είναι δυνατό, μόνιμα, κάποια ζητήματα, που ορισμένα εξ αυτών χρονίζουν.
Συνολικά, από την αρχή της ανάληψης της διακυβέρνησης, από τον Μάρτη του 2023 μέχρι και σήμερα, το συνολικό ύψος των μέτρων που έχει λάβει η Κυβέρνηση σε αυτούς τους τρεις άξονες που έχω αναφέρει, υπερβαίνει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Σε αυτόν ακριβώς τον άξονα συμπεριλαμβάνεται η επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος –συνεχίζεται η επιδότηση στοχευμένα για ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις– η διεύρυνση των δικαιούχων στην ειδική διατίμηση 08 της ΑΗΚ, η μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα από 19% σε 9% και μέχρι τον Μάρτιο του 2027 στο 5%. Αυτό αφορά 420.000 κατοικίες για τους οικιακούς καταναλωτές.
Μειώσαμε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και βεβαίως θα επεκταθεί μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. Λήφθηκε πολιτική απόφαση να μην επιβληθεί η πράσινη φορολογία στα καύσιμα, αποτρέποντας επιβάρυνση περίπου 9 σεντ το λίτρο, με πρόσθετο κόστος για το Κράτος, το οποίο βεβαίως θα αναληφθεί. Εφαρμόστηκε και συνεχίζεται να βρίσκεται σε ισχύ ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ σε βασικά αγαθά.
Έχουν ληφθεί και μέτρα για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, όπως είναι η φορολογική μεταρρύθμιση. Ήδη για το 2026 περισσότεροι από 200.000 φορολογούμενοι θα δουν αύξηση στο καθαρό τους εισόδημα, ενώ περίπου 30.000 συμπολίτες μας πλέον δεν θα εμπίπτουν στη φορολογητέα μερίδα λόγω της αύξησης του αφορολόγητου εισοδήματος. Άρα, περισσότερα από 6 στα 10 νοικοκυριά θα δουν αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Είναι, ασφαλώς, η προγραμματισμένη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Έχει αυξηθεί δύο φορές ο κατώτατος μισθός. Από 940 ευρώ που ήταν το 2023, πλέον είναι στα 1088 ευρώ. Έχει αυξηθεί μόνιμα το επίδομα τέκνου. Διευρύνθηκε η στήριξη στις οικογένειες και ιδιαίτερα στις πολύτεκνες οικογένειες. Έχουμε παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική που υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρώ.
Όσον αφορά το ενεργειακό κόστος έχουν παρουσιαστεί σχέδια είτε επιδότησης είτε αυξημένης επιδότησης εγκατάστασης φωτοβολταϊκών. Προχωρούμε στο σχέδιο για την αποθήκευση. Έχει λειτουργήσει η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού. Προχωρούμε και με κεντρικά έργα αποθήκευσης, αναβαθμίζεται το ηλεκτρικό δίκτυο και εργαζόμαστε, ασφαλώς, για την αναβάθμιση του ενεργειακού μας μείγματος, που αυτή θα είναι η οριστική επίλυση της ενεργειακής ακρίβειας με την έλευση φυσικού αερίου. Είναι σχετικές οι ανακοινώσεις που έχουν γίνει από τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), ενώ, προωθούνται, σε συνεργασία πάντοτε μαζί με την Ελλάδα και τη Γαλλία και όχι μόνο, και άλλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Αυτά τα λέω γιατί σε καμία περίπτωση δεν υποβαθμίζεται από την Κυβέρνηση –κάθε άλλο– το ζήτημα που ενδεχομένως να αντιμετωπίζουν λόγω αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων τα κυπριακά νοικοκυριά.
Είναι ενδεικτικά τα μέτρα που έχουν ληφθεί και ασφαλώς αξιολογούνται διαρκώς.
Να κάνω και μια τελευταία επισήμανση. Υπάρχει πραγματική αύξηση του πληθωρισμού, αυτό δεν το αμφισβητεί κανείς. Τα στοιχεία, όμως, καμιά φορά που βλέπουν το φως της δημοσιότητας θα πρέπει να αξιολογούνται και να βλέπουμε ολόκληρη την εικόνα. Ο συνολικός ρυθμός του δείκτη αύξησης του πληθωρισμού δεν είναι 5,2%, γιατί θα πρέπει να δούμε τις πληθωριστικές πιέσεις και πού εντοπίζονται. Αυτό που φαίνεται είναι ότι είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένες σε δύο τομείς, στις υπηρεσίες και στην ενέργεια. Μόνο οι υπηρεσίες και μόνο η ενέργεια προσθέτουν συνολικά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες στον συνολικό πληθωρισμό του 5,2%.
Στα τρόφιμα, αντίθετα, η επίδραση στον πληθωρισμό μειώθηκε. Συγκεκριμένα, μειώθηκε από 0,78 σε 0,65 ποσοστιαίες μονάδες. Σε αυτό θα πρέπει να προστεθεί και η σταθερή θερινή εποχικότητα που παρατηρείται στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ανατρέχοντας μόνο στα τελευταία 10 έτη στα στατιστικά που έχουμε, θα δείτε ότι λόγω των αυξημένων, ευτυχώς, τουριστικών ροών στη χώρα μας –άρα, εκ των πραγμάτων την αύξηση του πληθυσμού που διαμένει και προσωρινά στην Κύπρο– ότι από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο οι πληθωριστικές πιέσεις διαχρονικά είναι υψηλότερες και αυτό είναι που καταδεικνύει ο εναρμονισμένος δείκτης. Αν κάποιος δει τον εθνικό δείκτη των τιμών του καταναλωτή, δηλαδή αυτόν που αποτυπώνει το πρότυπο των νοικοκυριών στην Κύπρο και μόνο –είναι η πιο αντικειμενική η αποτίμηση της καθημερινότητας των νοικοκυριών– θα δούμε ότι ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης τον Ιούλιο του 2026 ήταν 4,4%, ο εθνικός δείκτης είναι 2,9%.
Αυτό το λέω όχι για να υπάρξει αμφισβήτηση –εκ των πραγμάτων έχω αναφέρει ότι τα μέτρα αξιολογούνται και θα συνεχιστούν– απλά, για να υπάρχει η αντικειμενική αποτίμηση των πραγματικών δεδομένων. Και είναι με βάση αυτά τα στοιχεία που η Κυβέρνηση αξιολογεί, αποτιμά διαρκώς τα μέτρα, καθώς και ποια από αυτά μπορούν να παραταθούν ή αν μπορούν να προστεθούν περισσότερο και να ενισχυθούν. Ευτυχώς βρισκόμαστε στη θέση να έχουμε τη δημοσιονομική δυνατότητα να λαμβάνουμε μέτρα αυτού του ύψους, που αν λάβει κάποιος υπόψη το μέγεθος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το ένα δισεκατομμύριο ευρώ συγκαταλέγεται ανάμεσα στα υψηλότερα πακέτα-δέσμες, ένα συνεκτικό πλέγμα μέτρων ανάμεσα στην ΕΕ.»
Σε ερώτηση αν η απόφαση για το υδατικό που λήφθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο χθες μπορεί να λύσει το πρόβλημα, ο Εκπρόσωπος είπε: «Η χθεσινή δεν ήταν μια καινούργια απόφαση. Ήταν στο πλαίσιο της στενής, διαρκούς παρακολούθησης ενός ζητήματος που ταλανίζει τη χώρα μας για πάρα πολλές δεκαετίες. Είμαι βέβαιος ότι εάν ανατρέξετε στο αρχείο των εφημερίδων της χώρας μας, θα δείτε το υδατικό να εμφανίζεται από δεκαετίες ακόμη και πριν από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ως εκ τούτου, έχει καταρτιστεί ένα πολύ συγκεκριμένο πλάνο, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων ενεργειών που θα γίνουν από πλευράς της Κυβέρνησης. Αρκετές εξ αυτών ήδη βρίσκονται σε σχεδιασμό, σε υλοποίηση και κάποιες έχουν ήδη υλοποιηθεί. Το αρμόδιο Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος παρουσίασε χθες πού βρίσκεται ο προγραμματισμός σε σχέση με το αρχικό πλάνο και τις διαφοροποιήσεις που έγιναν, μέσα από ένα δυναμικό σχεδιασμό για την εγκατάσταση κινητών μονάδων αφαλάτωσης, αλλά και μόνιμων μονάδων αφαλάτωσης, με ορίζοντα ασφαλώς να μπορέσει να αντιμετωπιστεί μόνιμα πλέον το ζήτημα του υδατικού στη χώρα μας. Οι κλιματικές συνθήκες διαφοροποιούνται δυσμενώς, δυστυχώς, έτος με έτος. Αυτά αξιολογούνται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες σε σχέση με το πλάνο, αλλά και τις δυνατότητες που έχουμε για να μπορέσουμε να ενισχύσουμε αυτό το πλάνο όσο περισσότερο γίνεται.»
