Σε συμφωνία για νέο τρόπο υπολογισμού της ετήσιας κρατικής χορηγίας προς τους Δήμους κατέληξαν Κυβέρνηση και Ένωση Δήμων Κύπρου. Το υφιστάμενο σταθερό ποσό των €117 εκατ. προβλέπεται να αντικατασταθεί από ποσοστό 1,52% επί των ανώτατων οροφών των καθαρών πρωτογενών δαπανών του κράτους, με στόχο η χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να προσαρμόζεται στα δημοσιονομικά δεδομένα κάθε έτους.
Σε νέα βάση επιχειρείται να περάσει η κρατική χρηματοδότηση των Δήμων, μετά από μήνες διαβουλεύσεων μεταξύ της Κυβέρνησης και της Ένωσης Δήμων Κύπρου.
Σύμφωνα με την Ένωση Δήμων, στο τροποποιητικό νομοσχέδιο που ετοίμασε το Υπουργείο Εσωτερικών περιλαμβάνονται βασικές θέσεις που είχε καταθέσει η ίδια στις διαβουλεύσεις. Κεντρική αλλαγή είναι η εγκατάλειψη του σταθερού ποσού των €117 εκατ. και η αντικατάστασή του με σταθερό ποσοστό 1,52% επί των ανώτατων οροφών των καθαρών πρωτογενών δαπανών της Δημοκρατίας, όπως αυτές θα περιλαμβάνονται κάθε χρόνο στον Κρατικό Προϋπολογισμό.
Τι σημαίνει πρακτικά το 1,52%
Η νέα φόρμουλα σημαίνει ότι η κρατική χορηγία δεν θα παραμένει δεσμευμένη σε ένα συγκεκριμένο ονομαστικό ποσό, αλλά θα υπολογίζεται με βάση τα δημοσιονομικά μεγέθη του εκάστοτε έτους.
Μιλώντας στο «Πρωινό Δρομολόγιο» του ΡΙΚ, ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Ανδρέας Βύρας ανέφερε ότι με τον νέο τρόπο υπολογισμού η χορηγία θα προσαρμόζεται ανάλογα με την πορεία της οικονομίας.
Τι θεωρείται «καθαρή πρωτογενής δαπάνη»
Το νομοσχέδιο δίνει συγκεκριμένο ορισμό στις «καθαρές πρωτογενείς δαπάνες».
Από τον υπολογισμό εξαιρούνται οι αποπληρωμές δανείων, οι τόκοι, οι επενδύσεις, οι δαπάνες αμυντικής θωράκισης και η συνεισφορά της Κυπριακής Δημοκρατίας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα παραχώρησης πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης προς Δήμους όταν υπάρχουν σοβαροί και δεόντως αιτιολογημένοι λόγοι.
Από πού ξεκίνησε η συζήτηση
Το ποσό των €117 εκατ. είχε ενσωματωθεί στον περί Δήμων Νόμο του 2022 ως η ετήσια κρατική χορηγία προς τους Δήμους. Το ίδιο το Υπουργείο Εσωτερικών είχε αναγνωρίσει το καλοκαίρι ότι το ποσό δεν μπορούσε να παραμένει διαχρονικά σταθερό και ότι έπρεπε να δημιουργηθεί μηχανισμός αναπροσαρμογής που να λαμβάνει υπόψη τα οικονομικά και δημοσιονομικά δεδομένα.
Το ζήτημα είχε προκαλέσει έντονη διαφωνία μεταξύ Κυβέρνησης και Δήμων κατά τους προηγούμενους μήνες, με την Ένωση Δήμων να ζητά ένα σταθερό και θεσμοθετημένο σύστημα χρηματοδότησης που να μην εξαρτάται από ένα «παγωμένο» ποσό.
Η Ένωση Δήμων χαρακτηρίζει τη νέα συμφωνία θετική εξέλιξη και υποστηρίζει ότι ανταποκρίνεται στο αίτημά της για πιο προβλέψιμο πλαίσιο χρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αυστηρότεροι μηχανισμοί ελέγχου
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο ΡΙΚ ο Ανδρέας Βύρας, στη νέα νομοθεσία προβλέπονται επίσης αυστηρά επίπεδα εσωτερικού ελέγχου και ποινές σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται παρανομίες.
Το στοιχείο αυτό αποτελεί μέρος της ευρύτερης συζήτησης για το νέο μοντέλο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μετά τη μεταρρύθμιση και την ενίσχυση της οικονομικής αυτονομίας των Δήμων.
Δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ
Η νέα φόρμουλα δεν αποτελεί ακόμη ισχύον δίκαιο.
Όπως αναφέρει η Ένωση Δήμων, το τροποποιητικό νομοσχέδιο αναμένεται να ολοκληρώσει τον νομοτεχνικό έλεγχο και στη συνέχεια να κατατεθεί ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων για συζήτηση και ψήφιση.
Μέχρι τότε, η συμφωνία Κυβέρνησης και Ένωσης Δήμων αποτελεί το νέο πλαίσιο πάνω στο οποίο θα επιχειρηθεί να θεσμοθετηθεί ο τρόπος χρηματοδότησης των Δήμων τα επόμενα χρόνια.
