Ο ΕΟΑ Λευκωσίας έχει χαρακτηρίσει το κτηριακό συγκρότημα επικίνδυνο έπειτα από οπτικό έλεγχο. Αυτό που δεν έχει απαντηθεί οριστικά είναι αν για την άρση της επικινδυνότητας απαιτείται ολική κατεδάφιση ή αν είναι τεχνικά εφικτή η αποκατάστασή του. Οι αντικρουόμενες τεχνικές προσεγγίσεις, η πολυϊδιοκτησία και οι διαφορετικές αρμοδιότητες Δήμου και ΕΟΑ βρίσκονται πίσω από ένα αδιέξοδο που επιχειρεί πλέον να λύσει η Βουλή.
Σε ανεξάρτητη τεχνική αξιολόγηση φαίνεται να αναζητείται πλέον η διέξοδος για την πολύχρονη υπόθεση του πρώην κινηματογράφου «Οθέλλος» στην Έγκωμη, μετά και τη συζήτηση της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου.
Κατά τη συνεδρίαση, βουλευτές από διαφορετικά κόμματα ζήτησαν ο Επαρχιακός Οργανισμός Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας να αναθέσει σε ανεξάρτητο μελετητή την αξιολόγηση του συγκροτήματος, ώστε να υπάρξει ένα κοινά αποδεκτό τεχνικό συμπέρασμα για την πραγματική κατάσταση της οικοδομής και για τα μέτρα που απαιτούνται. Αντίστοιχη εισήγηση διατύπωσε και ο Δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου Ζαχαρίας Κουλίας ζήτησε από τον ΕΟΑ να προχωρήσει σε μελέτη και να καταλήξει σε συγκεκριμένη απόφαση.
Το αίτημα για ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα δεν προκύπτει επειδή δεν υπάρχει οποιαδήποτε τεχνική αξιολόγηση του «Οθέλλου». Προκύπτει επειδή υπάρχουν διαφορετικές τεχνικές προσεγγίσεις και διαφορετικά συμφέροντα μεταξύ των συνιδιοκτητών, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει παρουσιαστεί δημόσια μία ολοκληρωμένη και ανεξάρτητη στατική αξιολόγηση του συνόλου του συγκροτήματος που να απαντά οριστικά στο κρίσιμο ερώτημα: επισκευή ή κατεδάφιση.
Τι έχει διαπιστώσει επίσημα ο ΕΟΑ
Το πρώτο δεδομένο που δεν αμφισβητείται είναι ότι ο «Οθέλλος» έχει χαρακτηριστεί επικίνδυνη οικοδομή από τον ΕΟΑ Λευκωσίας.
Σύμφωνα με απάντηση του Οργανισμού, στις 29 Σεπτεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε οπτικός έλεγχος από ιδιώτη πολιτικό μηχανικό, συνεργάτη του ΕΟΑ, έπειτα από παράπονο για την κατάσταση του κτηρίου. Στην έκθεση του ελέγχου καταγράφηκε ότι η οικοδομή βρισκόταν σε κατάσταση που δημιουργούσε κίνδυνο για όσους βρίσκονται σε αυτή αλλά και για διερχομένους, με έντονα ρηγματωμένα και αποσαθρωμένα στοιχεία σκυροδέματος.
Οι ιδιοκτήτες ενημερώθηκαν αρχικά τον Οκτώβριο του 2025 και εκ νέου τον Μάρτιο του 2026 ότι έπρεπε να προχωρήσουν σε μελέτες και μέτρα για άρση της επικινδυνότητας. Τον Απρίλιο του 2026 ο ΕΟΑ προχώρησε σε περίφραξη μέρους της οικοδομής, στην πίσω πλευρά και στον χώρο στάθμευσης, για να εμποδίσει την πρόσβαση σε επικίνδυνο τμήμα.
Υπάρχει όμως μία σημαντική διάκριση. Ο ίδιος ο ΕΟΑ διευκρίνισε στις 26 Αυγούστου ότι ο χαρακτηρισμός προέκυψε κατόπιν οπτικού ελέγχου και ότι ο Οργανισμός ουδέποτε ανακοίνωσε ότι επίκειται «κατάρρευση της οικοδομής». Παράλληλα ανέφερε ότι ορισμένοι συνιδιοκτήτες είχαν ήδη αναθέσει μελέτη για την άρση της επικινδυνότητας, χωρίς όμως να έχουν εφαρμοστεί τα απαιτούμενα μέτρα.
Άρα, το ότι ο «Οθέλλος» είναι επισήμως επικίνδυνη οικοδομή αποτελεί τεκμηριωμένο γεγονός. Δεν προκύπτει όμως από τον οπτικό έλεγχο και μόνο ότι η μοναδική τεχνικά αποδεκτή λύση είναι η ολική κατεδάφιση.
Οι δύο διαφορετικές τεχνικές προσεγγίσεις
Τον Απρίλιο του 2026 δημοσιοποιήθηκε αναφορά σε τεχνική μελέτη, σύμφωνα με την οποία είχαν εντοπιστεί εκτεταμένες βλάβες και χαμηλές αντοχές σκυροδέματος και προτεινόταν κατεδάφιση και ανέγερση νέας κατασκευής.
Ωστόσο, υπάρχει ουσιώδης περιορισμός στην ανεξάρτητη αξιολόγηση αυτού του ισχυρισμού: η πλήρης συγκεκριμένη μελέτη δεν είναι διαθέσιμη στο δημόσια προσβάσιμο υλικό που εντοπίσαμε. Σε μεταγενέστερη δημοσιογραφική εξέταση του φακέλου από τον ΑΝΤ1, σημειώνεται επίσης ότι η μελέτη που φέρεται να εισηγείται κατεδάφιση δεν περιλαμβανόταν στα έγγραφα που τέθηκαν υπόψη του Μέσου.
Από την άλλη πλευρά, ιδιοκτήτες καταστημάτων που αντιτίθενται στην ολική κατεδάφιση επικαλούνται τεχνικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία είναι δυνατή η αποκατάσταση του συγκροτήματος.
Μεταξύ των εγγράφων βρίσκεται έκθεση της GeoMat, ημερομηνίας 26 Μαΐου 2026. Η εταιρεία εξέτασε 14 πυρήνες σκυροδέματος από κολόνες, δοκούς και τοίχους σε διάφορα σημεία του συγκροτήματος. Στα εργαστηριακά αποτελέσματα εμφανίζονται διαφοροποιήσεις στις αντοχές του σκυροδέματος και βάθος ενανθράκωσης από 17 έως 97 χιλιοστά.
Η συγκεκριμένη έκθεση, όμως, δεν είναι ολοκληρωμένη μελέτη στατικής επάρκειας. Καταγράφει εργαστηριακά δεδομένα για το σκυρόδεμα, αλλά δεν καταλήγει ότι το σύνολο της οικοδομής είναι ασφαλές ούτε ότι μπορεί να αποκατασταθεί χωρίς ευρύτερες παρεμβάσεις. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέρος μιας πλήρους στατικής αξιολόγησης, όχι όμως ως τελική απάντηση στο δίλημμα επισκευής ή κατεδάφισης.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο τεχνικό δεδομένο της υπόθεσης: με βάση όσα είναι σήμερα δημόσια διαθέσιμα, δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικά τεκμηριωμένη ούτε η θέση ότι απαιτείται ολική κατεδάφιση ούτε η αντίθετη θέση ότι αρκούν περιορισμένες επισκευές.
Παράλληλο ζήτημα δημόσιας υγείας
Η στατική κατάσταση δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα στον «Οθέλλο».
Σε στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί τον Απρίλιο από επιστολή του Δήμου Λευκωσίας καταγράφονταν στο εγκαταλελειμμένο εσωτερικό σωροί σκυβάλων και άχρηστων αντικειμένων, εύφλεκτα υλικά, νεκρά ζώα, ανθρώπινα και ζωικά κόπρανα, υπολείμματα τροφών, στάσιμα νερά και παρουσία ψύλλων. Καταγραφόταν επίσης κατάρρευση της οροφής στο μικρό δωμάτιο προβολών στον πρώτο όροφο.
Τον Σεπτέμβριο ο Δήμος Λευκωσίας διευκρίνισε ότι στην υπόθεση υπάρχουν δύο διαφορετικά ζητήματα αρμοδιότητας. Η στατική επάρκεια και η επικινδυνότητα ανήκουν στον ΕΟΑ, ενώ ο Δήμος είναι αρμόδιος για την οχληρία και τις ανθυγιεινές συνθήκες. Ο Δήμος ανακοίνωσε στις 9 Σεπτεμβρίου ότι, μετά από ελέγχους και ειδοποιήσεις χωρίς την απαιτούμενη συμμόρφωση, έδωσε οδηγίες για προσφυγή στη Δικαιοσύνη με στόχο την εξασφάλιση διαταγμάτων για άρση της οχληρίας.
Ο ΕΟΑ είχε από την πλευρά του ανακοινώσει ότι, λόγω μη εφαρμογής των απαιτούμενων μέτρων για την επικίνδυνη οικοδομή, θα προχωρούσε σε διοικητικό πρόστιμο, το οποίο βάσει της νομοθεσίας που επικαλέστηκε μπορεί να φθάσει τις €20.000, μαζί με μέχρι €200 για κάθε ημέρα συνέχισης της παράβασης.
Γιατί η υπόθεση παραμένει σε αδιέξοδο
Στην απάντησή του τον Σεπτέμβριο, ο ΕΟΑ ανέφερε ότι διαφορετικοί ιδιοκτήτες είχαν διορίσει διαφορετικούς πολιτικούς μηχανικούς και είχαν υποβάλει περισσότερες από μία μελέτες για την άρση της επικινδυνότητας. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η εφαρμογή λύσης προσέκρουε και στην αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των συνιδιοκτητών.
Αυτό ακριβώς το πρόβλημα επανήλθε στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Ελέγχου. Καταστηματάρχες και ενοικιαστές ζητούν να μη ληφθεί απόφαση για ολική κατεδάφιση χωρίς ολοκληρωμένη ανεξάρτητη μελέτη. Από την πλευρά της κύριας ιδιοκτησίας αναφέρθηκε στην Επιτροπή ότι υπάρχουν σημεία του συγκροτήματος τα οποία παραμένουν ιδιαίτερα επικίνδυνα και ότι έχουν παρουσιαστεί τεχνικές επιλογές που περιλαμβάνουν τόσο επιδιόρθωση όσο και κατεδάφιση.
Οι βουλευτές Γιώργος Παμπορίδης, Οδυσσέας Μιχαηλίδης και άλλοι συμμετέχοντες στη συζήτηση τάχθηκαν υπέρ της ανάθεσης από τον ΕΟΑ σε ανεξάρτητο μελετητή, ενώ ο Δήμαρχος Λευκωσίας εισηγήθηκε επίσης ανεξάρτητη μελέτη επικινδυνότητας, ώστε να δημιουργηθεί ένα κοινό τεχνικό σημείο αναφοράς.
Το πραγματικό ερώτημα
Συνεπώς, το ζήτημα που καλείται να απαντήσει ένας ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας δεν είναι εάν υπάρχει πρόβλημα στον «Οθέλλο». Η ύπαρξη επικινδυνότητας έχει ήδη διαπιστωθεί επισήμως από τον ΕΟΑ και η ανάγκη παρέμβασης δεν αμφισβητείται ουσιαστικά από καμία πλευρά.
Το ανοικτό τεχνικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Ποια είναι η πραγματική έκταση των στατικών προβλημάτων στο σύνολο του συγκροτήματος και ποιες παρεμβάσεις απαιτούνται για να αρθεί με ασφάλεια η επικινδυνότητα;
Μόνο μία ολοκληρωμένη αξιολόγηση από ανεξάρτητο πολιτικό μηχανικό ή ομάδα εμπειρογνωμόνων, με πρόσβαση σε ολόκληρη την οικοδομή, στις προηγούμενες μελέτες, στα εργαστηριακά αποτελέσματα και στα κατασκευαστικά δεδομένα, μπορεί να δώσει τεχνικά τεκμηριωμένη απάντηση στο κατά πόσο η λύση είναι ενίσχυση και αποκατάσταση, μερική κατεδάφιση ή ολική κατεδάφιση.
Μέχρι τότε, οποιαδήποτε κατηγορηματική διατύπωση ότι ο «Οθέλλος» πρέπει οπωσδήποτε να κατεδαφιστεί ή, αντιστρόφως, ότι μπορεί αποδεδειγμένα να σωθεί με περιορισμένες επισκευές, υπερβαίνει τα στοιχεία που είναι σήμερα δημόσια διαθέσιμα.
