Έντονο προβληματισμό για την αύξηση των οδοντιατρικών σχολών και τη λειτουργία πανεπιστημιακών κλινικών εκφράζουν ιδιώτες οδοντίατροι στην Κύπρο, καταγγέλλοντας συνθήκες άνισου ανταγωνισμού και απώλεια ασθενών. Το ζήτημα τέθηκε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, με την Ορθοδοντική Εταιρεία Κύπρου να ζητά επανεξέταση του σχεδιασμού για τις νέες σχολές και καθορισμό κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων για τους ασθενείς που εξυπηρετούνται από τις πανεπιστημιακές κλινικές. Την ίδια ώρα, ευρωπαϊκά στοιχεία καταδεικνύουν ότι σημαντικό μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες στην πρόσβαση στην οδοντιατρική περίθαλψη.
Οι ανησυχίες διατυπώθηκαν κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Υγείας την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, με εκπροσώπους της Ορθοδοντικής Εταιρείας να υποστηρίζουν ότι η συνεχής αύξηση των πανεπιστημιακών προγραμμάτων οδοντιατρικής δημιουργεί προβλήματα στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και ερωτήματα για την ποιότητα της εκπαίδευσης των μελλοντικών επαγγελματιών.
Οδοντίατροι καταγγέλλουν απώλεια πελατείας
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην Επιτροπή, η Ορθοδοντική Εταιρεία δέχεται τηλεφωνήματα από οδοντιάτρους της Λευκωσίας, οι οποίοι αναφέρουν ότι ασθενείς εγκαταλείπουν τα ιδιωτικά ιατρεία και επιλέγουν πανεπιστημιακές κλινικές.
Οι εκπρόσωποι της Εταιρείας υποστήριξαν ότι η παροχή δωρεάν υπηρεσιών σε ορισμένες πανεπιστημιακές δομές δημιουργεί άνισες συνθήκες ανταγωνισμού, ιδιαίτερα όταν εξυπηρετούνται και πολίτες που διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα να απευθυνθούν σε ιδιώτες οδοντιάτρους.
Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησαν την υιοθέτηση συγκεκριμένων κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων, ώστε να δίνεται προτεραιότητα σε άτομα που δεν μπορούν να καλύψουν το κόστος της θεραπείας τους.
Κατά την Εταιρεία, οι πανεπιστημιακές κλινικές θα πρέπει να διατηρούν τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό τους χαρακτήρα, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τα ιδιωτικά οδοντιατρεία.
Πάντως, οι αναφορές περί απώλειας ασθενών αποτελούν καταγγελίες επαγγελματιών και δεν συνοδεύονται, μέχρι στιγμής, από δημοσιοποιημένα συγκεντρωτικά στοιχεία για τον αριθμό των ασθενών που μετακινήθηκαν προς τις πανεπιστημιακές κλινικές.
Δεν είναι όλες οι πανεπιστημιακές θεραπείες δωρεάν
Από την εξέταση των δημοσιευμένων όρων λειτουργίας της Οδοντιατρικής Κλινικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου προκύπτει ότι η παροχή υπηρεσιών δεν είναι γενικώς δωρεάν.
Στην επίσημη ιστοσελίδα της κλινικής διευκρινίζεται ότι οι ασθενείς ενημερώνονται για το εκτιμώμενο κόστος της θεραπείας τους, καθώς και για τυχόν πρόσθετες εργαστηριακές χρεώσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται η εξόφληση των υπηρεσιών κατά τις επισκέψεις, ενώ ορισμένες θεραπείες ενδέχεται να απαιτούν προκαταβολή.
Το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο υλοποιεί και ειδικά προγράμματα δωρεάν οδοντιατρικής φροντίδας για ευάλωτες ομάδες, όπως πρόσφυγες και αιτητές ασύλου.
Επομένως, οι όροι πρόσβασης και χρέωσης μπορεί να διαφοροποιούνται ανάλογα με την πανεπιστημιακή δομή και το πρόγραμμα θεραπείας.
Η Κύπρος μεταξύ των χωρών με τους περισσότερους οδοντιάτρους
Το ζήτημα του επαγγελματικού ανταγωνισμού αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον υπό το φως των ευρωπαϊκών στατιστικών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024, στην Κύπρο καταγράφονταν περίπου 1.270 εν ενεργεία οδοντίατροι, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 130 επαγγελματίες ανά 100.000 κατοίκους.
Η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μεγαλύτερη αναλογία οδοντιάτρων στον πληθυσμό.
Η Ορθοδοντική Εταιρεία επισημαίνει ότι η δημιουργία νέων σχολών, χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση των αναγκών της αγοράς, ενδέχεται να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την επαγγελματική αποκατάσταση νέων αποφοίτων.
Παράλληλα, εκφράζεται ανησυχία για την επάρκεια των κλινικών περιστατικών που απαιτούνται για την πρακτική εκπαίδευση των φοιτητών.
Όπως υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι της Εταιρείας, η αύξηση του αριθμού των φοιτητών χωρίς αντίστοιχη διαθεσιμότητα ασθενών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην απόκτηση της αναγκαίας κλινικής εμπειρίας.
Πολλοί ασθενείς δεν μπορούν να πληρώσουν τον οδοντίατρο
Η συζήτηση, ωστόσο, αναδεικνύει και μια διαφορετική πλευρά του προβλήματος.
Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κύπρο, που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, το 5,7% των πολιτών που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας δήλωσε το 2025 ότι δεν μπόρεσε να καλύψει ανάγκες οδοντιατρικής περίθαλψης.
Το αντίστοιχο ποσοστό για τους πολίτες πάνω από το όριο της φτώχειας ήταν μόλις 1,3%.
Η ίδια έκθεση επισημαίνει ότι η δημόσια χρηματοδότηση των οδοντιατρικών υπηρεσιών στην Κύπρο καλύπτει λιγότερο από το 15% των συνολικών δαπανών, έναντι περίπου 35% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι η οικονομική δυνατότητα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την πρόσβαση στην οδοντιατρική φροντίδα.
Περιορισμένη η οδοντιατρική κάλυψη από το ΓεΣΥ
Το Γενικό Σύστημα Υγείας καλύπτει συγκεκριμένες υπηρεσίες προληπτικής οδοντιατρικής φροντίδας, όπως τον ετήσιο οδοντιατρικό έλεγχο και καθαρισμό, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες ηλικιακές κατηγορίες.
Δεν καλύπτει, ωστόσο, το σύνολο των οδοντιατρικών θεραπειών.
Μάλιστα, σε ανακοίνωσή του στις 15 Οκτωβρίου 2026, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας υπενθύμισε ότι πράξεις πέραν των καθορισμένων προληπτικών υπηρεσιών δεν αποζημιώνονται από το ΓεΣΥ, ακόμη και όταν πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια ενδονοσοκομειακής νοσηλείας.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αρκετοί πολίτες να χρειάζεται να καταβάλλουν οι ίδιοι το κόστος θεραπειών.
Η περιορισμένη δημόσια κάλυψη αποτελεί, επομένως, σημαντική παράμετρο στη συζήτηση για τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι πανεπιστημιακές οδοντιατρικές κλινικές.
Το ζητούμενο για τη Βουλή και τις αρμόδιες αρχές
Η Ορθοδοντική Εταιρεία Κύπρου καλεί τις αρμόδιες αρχές να επανεξετάσουν την πολιτική ίδρυσης νέων οδοντιατρικών σχολών, αξιολογώντας τις πραγματικές ανάγκες της χώρας, την επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων και την επάρκεια των κλινικών υποδομών.
Παραμένει, ωστόσο, ανοικτό το ερώτημα πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί ένα σύστημα που να προστατεύει την ποιότητα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, να διασφαλίζει συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού και παράλληλα να μην περιορίζει την πρόσβαση των πολιτών σε οικονομικά προσιτές θεραπείες.
Για την πληρέστερη αξιολόγηση του ζητήματος απαιτούνται στοιχεία για τον αριθμό των ασθενών που εξυπηρετούνται από τις πανεπιστημιακές κλινικές, τις χρεώσεις που εφαρμόζονται και τις ανάγκες πρακτικής εκπαίδευσης των φοιτητών.
Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί, με το ουσιαστικό ερώτημα να αφορά όχι μόνο το μέλλον του οδοντιατρικού επαγγέλματος, αλλά και τη δυνατότητα των πολιτών να έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες στοματικής υγείας.
