Σε νέα φάση εισέρχονται οι προετοιμασίες για την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών του Great Sea Interconnector (GSI), καθώς το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo» απέπλευσε από τη Νάπολη με προορισμό την Κρήτη. Η άφιξή του στο Ηράκλειο αναμένεται την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, η έκδοση της NAVTEX που θα επιτρέψει την έναρξη των ερευνών τοποθετείται πλέον στις αρχές Νοεμβρίου.
Η εξέλιξη καταγράφεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς παραμένουν ανοιχτά ζητήματα χρηματοδότησης, γεωπολιτικών κινδύνων και χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό κατευθύνεται στην Κρήτη
Σύμφωνα με πληροφορίες του διπλωματικού συντάκτη της ΕΡΤ, Νίκου Μελέτη, το υπό γαλλική σημαία «Abeille Marengo» αναχώρησε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου από το λιμάνι της Νάπολης.
Το πλοίο αναμένεται να φτάσει στο Ηράκλειο την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, όπου θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες προετοιμασίες για την επανέναρξη των υποθαλάσσιων ερευνών.
Η γαλλική Nexans, ανάδοχος του έργου, έχει ήδη υποβάλει αιτήματα αδειοδότησης για τη διεξαγωγή ωκεανογραφικών και βυθομετρικών ερευνών μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.
Πρόκειται για απαραίτητες τεχνικές εργασίες, οι οποίες προηγούνται της συνέχισης της κατασκευής και της πόντισης του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Στις αρχές Νοεμβρίου η έκδοση NAVTEX
Η επόμενη καθοριστική εξέλιξη αναμένεται από τις ελληνικές αρχές.
Σύμφωνα με το ΕΡΤnews, μετά την άφιξη του πλοίου και την ολοκλήρωση των προετοιμασιών, θα εκδοθεί η σχετική NAVTEX, δηλαδή η ναυτική οδηγία μέσω της οποίας ενημερώνονται οι ναυτιλλόμενοι για τις προγραμματισμένες εργασίες.
Οι τελευταίες πληροφορίες τοποθετούν την έκδοσή της στις αρχές Νοεμβρίου.
Αυτό σημαίνει ότι το χρονοδιάγραμμα μετατοπίζεται σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις, οι οποίες τοποθετούσαν την έκδοση της NAVTEX πριν από το τέλος Οκτωβρίου.
Πάντως, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης των ερευνών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» Κύπρου, οι εργασίες αναμένεται να συνεχιστούν από την περιοχή όπου είχαν διακοπεί, κοντά στα όρια των ελληνικών χωρικών υδάτων ανοιχτά της Κάσου.
Τα €25 εκατομμύρια που αναμένει το έργο από την Κύπρο
Η έκδοση της NAVTEX συνδέεται και με την οικονομική συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο Υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, είχε δηλώσει στις 19 Οκτωβρίου ότι η έναρξη της διαδικασίας καταβολής των 25 εκατομμυρίων ευρώ για τον GSI συνδέεται με την έκδοση της σχετικής ναυτικής οδηγίας από την Ελλάδα.
Όπως είχε εξηγήσει, πρόθεση της κυπριακής κυβέρνησης είναι να τηρήσει τις οικονομικές δεσμεύσεις που έχουν συμφωνηθεί, υπό την προϋπόθεση ότι το έργο θα προχωρά.
Η μετάθεση της αναμενόμενης NAVTEX στις αρχές Νοεμβρίου δημιουργεί πλέον νέα δεδομένα ως προς τον χρονισμό της συγκεκριμένης διαδικασίας.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επιβεβαίωση ότι το ποσό έχει καταβληθεί.
Δεύτερο ερευνητικό πλοίο στην Ανατολική Μεσόγειο
Την ίδια ώρα, μια δεύτερη ερευνητική δραστηριότητα βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή.
Το πλοίο «KOBI RUEGG» αναχώρησε την Παρασκευή από το Ηράκλειο για να πραγματοποιήσει έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη αποστολή δεν αφορά τον Great Sea Interconnector.
Συνδέεται με το διαφορετικό έργο East to Med Data Corridor (EMC), το οποίο προβλέπει τηλεπικοινωνιακή διασύνδεση της Σαουδικής Αραβίας με την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Για τις συγκεκριμένες έρευνες έχει εκδοθεί ελληνική NAVTEX, με ισχύ από τις 23 μέχρι τις 30 Οκτωβρίου.
Νέες τουρκικές αμφισβητήσεις για τις θαλάσσιες έρευνες
Η δραστηριότητα του «KOBI RUEGG» έχει προκαλέσει νέο κύκλο διαφωνιών για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στις 23 Οκτωβρίου, η Τουρκία εξέδωσε νέα ναυτική οδηγία σχετικά με τις έρευνες για το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο EMC.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι εργασίες διεξάγονται σε περιοχή που θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα και αμφισβητεί την αρμοδιότητα ελληνικών σταθμών να εκδίδουν σχετικές NAVTEX.
Οι θέσεις αυτές εντάσσονται στις ευρύτερες τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες αμφισβητούνται από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Αν και οι δύο αποστολές αφορούν διαφορετικά καλωδιακά έργα, οι εξελίξεις καταδεικνύουν το περίπλοκο περιβάλλον στο οποίο πραγματοποιούνται οι υποθαλάσσιες έρευνες.
Πώς συνδέεται η εξέλιξη με τις δηλώσεις της Nexans για το 2028
Η κινητοποίηση του γαλλικού ερευνητικού έρχεται λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της Nexans, Ζυλιέν Ιμπέρ, για το μέλλον του Great Sea Interconnector.
Κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρείας στις 22 Οκτωβρίου, ο Ιμπέρ αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο επανεκκίνησης του έργου το 2028, επισημαίνοντας ότι προηγούνται πολύμηνες έρευνες βυθού, τεχνικός σχεδιασμός και διαδικασίες χρηματοδότησης.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι σχετικές διαβουλεύσεις παραμένουν σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.
Οι νέες πληροφορίες για το «Abeille Marengo» δεν αναιρούν τις δηλώσεις του επικεφαλής της Nexans.
Η πιθανή επανέναρξη των προκαταρκτικών ερευνών τις επόμενες εβδομάδες αποτελεί διαφορετικό στάδιο από την πλήρη επανεκκίνηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας του έργου.
Παράλληλα, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου έχει ενημερώσει τη Βουλή ότι η εκτιμώμενη ολοκλήρωση της διασύνδεσης μετατίθεται πλέον στην 1η Ιανουαρίου 2031.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα
Η αναχώρηση του «Abeille Marengo» αποτελεί απτή ένδειξη κινητοποίησης για την επανέναρξη των ερευνών, ύστερα από μια παρατεταμένη περίοδο καθυστερήσεων.
Ωστόσο, το καθοριστικό βήμα δεν είναι μόνο η άφιξη του πλοίου στην Κρήτη, αλλά η έκδοση της ελληνικής NAVTEX και η πραγματική έναρξη των εργασιών.
Η εξέλιξη αυτή θα αποτελέσει το επόμενο τεστ για την πορεία του Great Sea Interconnector, ενός έργου που έχει σχεδιαστεί για να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, μέσω της σύνδεσής της με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας.
Μέχρι τότε, οι προετοιμασίες προχωρούν, αλλά οι τεχνικές, οικονομικές και γεωπολιτικές εκκρεμότητες παραμένουν ανοιχτές.
