Σε κατάσταση αυξημένης στρατιωτικής ετοιμότητας βρίσκονται οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, με το Πεντάγωνο να έχει καταρτίσει σχέδια για νέα, μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του CNN, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πλέον επαρκείς δυνάμεις στην περιοχή ώστε να εξαπολύσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός 96 ωρών από τη στιγμή που θα λάβουν σχετική εντολή από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Παρά τις προχωρημένες προετοιμασίες, η τελική απόφαση δεν έχει ληφθεί, ενώ η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να σταθμίζει τις στρατιωτικές, διπλωματικές και πολιτικές συνέπειες μιας νέας κλιμάκωσης.
Το δημοσίευμα του αμερικανικού δικτύου, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, αναφέρει ότι οι επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ έχουν ενισχυθεί σημαντικά, επιτρέποντας την πραγματοποίηση επιθέσεων πολύ μεγαλύτερης έκτασης από τα περιορισμένα πλήγματα που πραγματοποιήθηκαν τους προηγούμενους μήνες.
Στο στόχαστρο πυρηνικές, στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) και το Πεντάγωνο έχουν επεξεργαστεί εκτεταμένο κατάλογο πιθανών στόχων στο Ιράν.
Σε αυτόν περιλαμβάνονται πυρηνικές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές υποδομές και ενεργειακές εγκαταστάσεις, με τον σχεδιασμό να αποσκοπεί σε ουσιαστικότερη αποδυνάμωση των ιρανικών δυνατοτήτων.
Σε αντίθεση με προηγούμενες επιχειρήσεις, οι οποίες επικεντρώνονταν κυρίως σε συστήματα ραντάρ, εκτοξευτές πυραύλων και άλλον εξοπλισμό που μπορούσε να αποκατασταθεί σχετικά γρήγορα, οι νέες επιλογές που εξετάζονται προβλέπουν ευρύτερα και ενδεχομένως παρατεταμένα πλήγματα.
Αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε στο CNN τον σχεδιασμό ως ιδιαίτερα μεγάλης κλίμακας επιχείρηση.
Ωστόσο, οι στρατιωτικοί επιτελείς αναγνωρίζουν ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν πλέον μεγαλύτερη εξοικείωση με τις αμερικανικές τακτικές, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει την αποτελεσματικότητα μιας νέας επιχείρησης.
Ο Τραμπ δεν έχει δώσει ακόμη το πράσινο φως
Παρά την επιχειρησιακή ετοιμότητα, το ενδεχόμενο νέας επίθεσης παραμένει συνδεδεμένο με τις αποφάσεις του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με νυν και πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων πριν από το τέλος του 2026, με πιθανότερο χρονικό σημείο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στις 8 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε δηλώσει δημόσια ότι δεν θα πραγματοποιηθούν νέα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν πριν από τις εκλογές, επικαλούμενος παράλληλα την ύπαρξη διπλωματικών επαφών με την Τεχεράνη.
Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων, απέκλεισε το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος εκείνη την ημέρα, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει μια μελλοντική επιχείρηση.
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει τις νέες πληροφορίες, ενώ ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου περιορίστηκε να επισημάνει ότι αποστολή του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας είναι να καταρτίζει στρατιωτικές επιλογές και να εκτελεί τις αποφάσεις του Προέδρου.
Πιέσεις από το Ισραήλ και διάψευση Νετανιάχου
Το ρεπορτάζ του CNN αναδεικνύει επίσης τις διαβουλεύσεις ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ σχετικά με το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων.
Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και ισραηλινή πηγή ασφαλείας, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδίωξε τη διεξαγωγή κοινής στρατιωτικής επιχείρησης πριν από τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να μην έδωσε τη συγκατάθεσή του, ζητώντας να καθυστερήσουν ενδεχόμενες επιχειρήσεις μέχρι να υπάρξει μεγαλύτερη επιχειρησιακή ετοιμότητα και συντονισμός.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ, είχε εκφράσει ανησυχίες ότι μια επίθεση λίγο πριν από τις εκλογές θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση ιρανική απάντηση και να επηρεάσει τη διεξαγωγή τους.
Πάντως, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού διέψευσε τις συγκεκριμένες πληροφορίες, χαρακτηρίζοντας το δημοσίευμα περί πιέσεων για κοινή επίθεση ως «fake news».
Παράλληλα, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ίσραελ Κατς, απέρριψε δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για σχεδιασμό επίθεσης πριν από τις εκλογές.
Φόβοι για άμεσα αντίποινα από το Ιράν
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Ουάσιγκτον το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, τόσο το Ιράν όσο και οι Χούθι στην Υεμένη αντιμετωπίζουν σοβαρά το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών ή ισραηλινών επιθέσεων.
Σε περίπτωση πραγματοποίησης νέας στρατιωτικής επιχείρησης, οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν άμεσα αντίποινα εναντίον αμερικανικού προσωπικού και εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή, ενδεχομένως και εκτός της περιοχής.
Παράλληλα, οι ίδιες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι, στην παρούσα φάση, η Τεχεράνη και οι Χούθι δεν θεωρείται πιθανό να προχωρήσουν πρώτοι σε μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική κλιμάκωση.
Οι φόβοι αυτοί έχουν ήδη επηρεάσει τα μέτρα ασφαλείας αμερικανικών διπλωματικών αποστολών, με τις ΗΠΑ να εξετάζουν περαιτέρω περιορισμό προσωπικού σε πρεσβείες της περιοχής.
Στο επίκεντρο και τα Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Την Κυριακή, ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επισκέφθηκε την περιοχή, επιθεωρώντας τις επιχειρήσεις των αμερικανικών δυνάμεων για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας.
Η αμερικανική πλευρά διατηρεί αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τη διέλευση εμπορικών πλοίων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.
Η συνεχιζόμενη ένταση επηρεάζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τον κίνδυνο νέων επιθέσεων να ενισχύει την αβεβαιότητα για την ομαλή μεταφορά ενεργειακών φορτίων.
Ενδεχόμενη κλιμάκωση που θα επηρέαζε περαιτέρω τη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να προκαλέσει νέες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία.
Η διπλωματία παραμένει στο τραπέζι
Παρά την αυξανόμενη στρατιωτική κινητικότητα, συνεχίζονται οι προσπάθειες για διπλωματική διευθέτηση της κρίσης.
Η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει ότι εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον μέσω διαμεσολαβητών, αν και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν αντιμέτωπες με σοβαρές διαφωνίες.
Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκαν επίσης επαφές στην ιρανική πρωτεύουσα με αντιπροσωπείες από χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν, στο πλαίσιο των προσπαθειών αποτροπής νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η διπλωματική κινητικότητα καταδεικνύει ότι, παρά τις στρατιωτικές προετοιμασίες, εξακολουθεί να αναζητείται διέξοδος μέσω διαπραγματεύσεων.
Κρίσιμες οι επόμενες εβδομάδες
Οι πληροφορίες για την ετοιμότητα των αμερικανικών δυνάμεων επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας νέας, ευρείας στρατιωτικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η ύπαρξη επιχειρησιακών σχεδίων δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί οριστική πολιτική απόφαση για την εφαρμογή τους.
Οι επόμενες εβδομάδες, και ιδιαίτερα η περίοδος μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, θεωρούνται κρίσιμες για τις επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ.
Μια νέα αμερικανική επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, με συνέπειες που θα ξεπερνούσαν τα σύνορα των δύο χωρών και θα επηρέαζαν την ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.
