Νέος κύκλος διπλωματικών επαφών για το Κυπριακό αρχίζει σήμερα, Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, με την άφιξη στην Κύπρο της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο εντατικών διαβουλεύσεων μεταξύ Νίκου Χριστοδουλίδη και Τουφάν Έρχιουρμαν, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να στέλνει, μόλις χθες, μήνυμα αποφασιστικότητας για θετικές εξελίξεις, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι σε θέματα κυριαρχίας και αξιοπρέπειας δεν χωρούν εκπτώσεις.
Η επιστροφή της Κολομβιανής διπλωμάτη σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου επαφών, διάρκειας περίπου 12 ημερών, με αποκορύφωμα την προγραμματισμένη τριμερή συνάντηση της 9ης Νοεμβρίου.
Η Ολγκίν αναμένεται να πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, επιχειρώντας να διαπιστώσει κατά πόσο υπάρχει περιθώριο συγκεκριμένων συγκλίσεων.
Το μήνυμα Χριστοδουλίδη από την παρέλαση
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι δηλώσεις που έκανε χθες, Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά τη μαθητική παρέλαση στη Λευκωσία για την εθνική επέτειο του 1940.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επισήμανε ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι σημαντικές για τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, αναφερόμενος στο θετικό κλίμα της πρόσφατης συνάντησής του με τον Τουφάν Έρχιουρμαν.
Υπογράμμισε ότι, παρά τις δυσκολίες και τις προκλήσεις, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εγκαταλείπει τον στόχο της απελευθέρωσης, του τερματισμού της κατοχής και της επανένωσης της χώρας.
Παράλληλα, συνέδεσε το μήνυμα της επετείου με την ανάγκη προάσπισης της κυριαρχίας και της αξιοπρέπειας, επισημαίνοντας ότι στα συγκεκριμένα ζητήματα δεν μπορούν να υπάρξουν συμβιβασμοί ή εκπτώσεις.
Ο Πρόεδρος εξέφρασε την εκτίμηση ότι η επιμονή, η υπομονή και ο συγκεκριμένος σχεδιασμός μπορούν να οδηγήσουν σε αποτελέσματα.
Δεσμεύτηκε, επίσης, ότι θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να υπάρξουν θετικές εξελίξεις στο Κυπριακό.
Η συνάντηση Χριστοδουλίδη – Έρχιουρμαν και η απουσία ανακοινωθέντος
Η άφιξη της Ολγκίν ακολουθεί τη συνάντηση που είχαν οι δύο ηγέτες την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε τη συνάντηση πολύ καλή και εποικοδομητική, διευκρινίζοντας ότι η συζήτηση θα συνεχιστεί κατά την παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης στην Κύπρο.
Αναφερόμενος στη μη έκδοση κοινού ανακοινωθέντος, εξήγησε ότι επρόκειτο για κοινή απόφαση των δύο πλευρών, καθώς συμφωνήθηκε να μην υπάρξουν περαιτέρω δημόσιες τοποθετήσεις για τα επιμέρους ζητήματα πριν από τη συνέχεια των επαφών.
Η διευκρίνιση αυτή έχει σημασία, καθώς η απουσία κοινής ανακοίνωσης δεν παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο ως ένδειξη αδιεξόδου.
Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη νέα συμφωνία στα ουσιαστικά θέματα που συζητούνται.
Οδοφράγματα, Αμμόχωστος και μεθοδολογία στο επίκεντρο
Στην ατζέντα των διαβουλεύσεων παραμένουν τρεις βασικοί άξονες: τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, η μεθοδολογία των συνομιλιών και ζητήματα που αφορούν την ουσία του Κυπριακού.
Στο ζήτημα των οδοφραγμάτων, η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει καταθέσει νέες εναλλακτικές εισηγήσεις, επιδιώκοντας να ξεπεραστούν οι διαφωνίες που εμποδίζουν τη συμφωνία για πρόσθετα σημεία διέλευσης.
Ο Πρόεδρος έχει αναφέρει ότι υποβλήθηκε ακόμη και συμβιβαστική πρόταση από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ για το Πυρόι – Αθηένου και τη Μια Μηλιά, την οποία, σύμφωνα με τη Λευκωσία, αποδέχθηκε η ελληνοκυπριακή πλευρά, όχι όμως η τουρκοκυπριακή.
Στο τραπέζι παραμένει και η πρόταση για την περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα απευθείας εμπορίου μέσω του λιμανιού υπό ευρωπαϊκή εποπτεία.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει χαρακτηρίσει την Αμμόχωστο ιδιαίτερα σημαντικό μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, εκτιμώντας ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να συμβάλει στην ευρύτερη προσπάθεια επίλυσης.
Η τουρκοκυπριακή πλευρά έχει εκφράσει επιφυλάξεις και αντιρρήσεις για συγκεκριμένες εισηγήσεις, γεγονός που καθιστά αβέβαιη την επίτευξη συμφωνίας.
Τι θα επιχειρήσει η Ολγκίν
Σύμφωνα με όσα ανέφερε χθες στο ΡΙΚ ο αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Γιάννης Αντωνίου, η Ολγκίν θα επιχειρήσει κατά τις επαφές της να διαπιστώσει εάν υπάρχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα που μπορούν να προκύψουν από τη διαδικασία.
Η Λευκωσία εκτιμά ότι, υπό προϋποθέσεις, υπάρχει δυνατότητα προόδου στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία και στην ουσία του Κυπριακού.
Η προσωπική απεσταλμένη αναμένεται να αρχίσει την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου τις χωριστές συναντήσεις με τους ηγέτες, με στόχο να καταγράψει τις προσεγγίσεις των δύο πλευρών πριν από την τριμερή της 9ης Νοεμβρίου.
Ο Γιάννης Αντωνίου αναγνώρισε, πάντως, ότι υπάρχουν ορισμένες προσεγγίσεις της Ολγκίν με τις οποίες η κυβέρνηση διαφωνεί.
Διευκρίνισε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν επιδιώκει αντιπαράθεση με τα Ηνωμένα Έθνη, αλλά θεωρεί αναγκαίο οι προσπάθειες να παραμένουν εντός του πλαισίου των καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα.
Το Κυπριακό και στη συνάντηση Γεραπετρίτη – Γκουτέρες
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις στο Κυπριακό βρέθηκαν στο επίκεντρο και της συνάντησης που είχε στη Νέα Υόρκη ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης, με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες.
Μετά τη συνάντηση, ο Έλληνας υπουργός τόνισε ότι δεν πρέπει να χαθεί η διπλωματική δυναμική που έχει δημιουργηθεί και ότι οι συνθήκες επιβάλλουν την έναρξη πιο επίσημων συζητήσεων για την ουσία του Κυπριακού.
Επανέλαβε επίσης τη σημασία του σεβασμού των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και της προσπάθειας επανένωσης της Κύπρου.
Η παρέμβαση της Αθήνας προσθέτει μία ακόμη διπλωματική διάσταση στις επαφές που αρχίζουν στη Λευκωσία.
Το κρίσιμο ορόσημο της 9ης Νοεμβρίου
Η τριμερής συνάντηση Χριστοδουλίδη – Έρχιουρμαν – Ολγκίν, που έχει προγραμματιστεί για τις 9 Νοεμβρίου, αποτελεί το επόμενο επίσημο ορόσημο της διαδικασίας.
Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο οι χωριστές και κοινές επαφές θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για συγκεκριμένες συμφωνίες ή τουλάχιστον για μια κοινά αποδεκτή πορεία προς την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Παρά το θετικό κλίμα που περιγράφει η Λευκωσία, οι διαφωνίες στα βασικά ζητήματα παραμένουν.
Η επιστροφή της Ολγκίν δεν σηματοδοτεί από μόνη της επανέναρξη συνομιλιών, αλλά μια νέα προσπάθεια διερεύνησης των περιθωρίων προόδου.
Η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν οι επόμενες ημέρες αποδώσουν απτά αποτελέσματα, πέρα από τη συνέχιση του διαλόγου.
