Αλλαγές στον τρόπο χορήγησης της άδειας ανάπαυσης των δημοσίων υπαλλήλων προωθεί το Υπουργείο Οικονομικών, με τροποποιητικούς κανονισμούς που βρίσκονται ενώπιον της Βουλής. Η νέα ρύθμιση αφορά κυρίως όσους εργάζονται με μειωμένο ωράριο, όπως γονείς ανήλικων παιδιών, φροντιστές και υπαλλήλους με αναπηρία ή σοβαρά προβλήματα υγείας, και προβλέπει τη δυνατότητα λήψης μισής ημέρας άδειας, υπολογισμένης αναλογικά με τον πραγματικό ημερήσιο χρόνο εργασίας τους.
Οι προτεινόμενες αλλαγές αποτελούν συνέχεια της μεταρρύθμισης που εφαρμόζεται στη δημόσια υπηρεσία από την 1η Φεβρουαρίου 2026, με την καθιέρωση νέων μορφών ευέλικτης και μειωμένης απασχόλησης.
Οι κανονισμοί έχουν ήδη εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, στις 16 Σεπτεμβρίου, και έχουν υποβληθεί στη Βουλή για την προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης.
Τι αλλάζει στη μισή ημέρα άδειας
Μέχρι σήμερα, οι κανονισμοί για τη χορήγηση αδειών προέβλεπαν τη δυνατότητα λήψης μισής εργάσιμης ημέρας, στη βάση του πλήρους ωραρίου απασχόλησης.
Ωστόσο, μετά την εισαγωγή της μειωμένης απασχόλησης για συγκεκριμένες κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων, προέκυψε ανάγκη να αποσαφηνιστεί πώς υπολογίζεται η μισή ημέρα άδειας για όσους εργάζονται λιγότερες ώρες.
Η τροποποίηση προβλέπει ότι η μισή ημέρα άδειας ανάπαυσης θα αντιστοιχεί στο ήμισυ του μειωμένου ημερήσιου χρόνου εργασίας του κάθε υπαλλήλου.
Αυτό σημαίνει ότι ο υπολογισμός θα διαφοροποιείται ανάλογα με τις ώρες που εργάζεται το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Δεν πρόκειται, συνεπώς, για παραχώρηση επιπλέον άδειας, αλλά για ρύθμιση του τρόπου αξιοποίησης της υφιστάμενης άδειας ανάπαυσης.
Πώς υπολογίζεται η μισή ημέρα – Πρακτικά παραδείγματα
Σύμφωνα με το κείμενο των κανονισμών, για υπαλλήλους πλήρους απασχόλησης που εργάζονται πενθήμερο, η μισή ημέρα αντιστοιχεί σε 3 ώρες και 45 λεπτά.
Στην περίπτωση εξαήμερης εβδομάδας εργασίας, αντιστοιχεί σε 3 ώρες και 7,5 λεπτά.
Για όσους έχουν εγκριμένο μειωμένο ωράριο, ο χρόνος θα υπολογίζεται αναλογικά.
Για παράδειγμα, δημόσιος υπάλληλος που εργάζεται πεντέμισι ώρες την ημέρα, αντί επτάμισι, θα μπορεί να χρησιμοποιεί μισή ημέρα άδειας διάρκειας δύο ωρών και 45 λεπτών.
Αντίστοιχα, εργαζόμενος με ημερήσιο ωράριο έξι ωρών θα μπορεί να λαμβάνει μισή ημέρα άδειας διάρκειας τριών ωρών.
Με αυτόν τον τρόπο, η ρύθμιση προσαρμόζει τη χορήγηση της άδειας στον πραγματικό χρόνο εργασίας κάθε υπαλλήλου.
Ποιοι δικαιούνται μειωμένο ωράριο
Από την 1η Φεβρουαρίου 2026, η δημόσια υπηρεσία παρέχει τη δυνατότητα μειωμένης απασχόλησης έως και δύο ώρες ημερησίως σε συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων.
Το μέτρο αφορά γονείς παιδιών ηλικίας μέχρι 15 ετών και εργαζομένους που έχουν υποχρεώσεις φροντίδας, σύμφωνα με τις σχετικές νομοθετικές προϋποθέσεις.
Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν επίσης δημόσιοι υπάλληλοι με αναπηρία ή σοβαρά προβλήματα υγείας, εφόσον τεκμηριώνεται με ιατρικό πιστοποιητικό η αδυναμία απασχόλησής τους σε πλήρες ωράριο.
Η μειωμένη απασχόληση μπορεί να εφαρμοστεί με περιορισμό του ημερήσιου χρόνου εργασίας κατά μία, μιάμιση ή δύο ώρες.
Η διευθέτηση συνοδεύεται από αναλογική μείωση των απολαβών, συμπεριλαμβανομένης της αντίστοιχης προσαρμογής του 13ου μισθού.
Οι εργαζόμενοι που επιθυμούν να αξιοποιήσουν το μέτρο υποβάλλουν σχετική αίτηση, σύμφωνα με τις διαδικασίες του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού.
Τι προβλέπεται για προσωπικές υποθέσεις
Οι νέοι κανονισμοί περιλαμβάνουν επίσης πρόνοιες για την απουσία δημοσίων υπαλλήλων από την εργασία τους για προσωπικούς λόγους.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η απουσία για ιδιωτικούς σκοπούς μπορεί να επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και κατόπιν έγκρισης του προϊσταμένου του αρμόδιου τμήματος.
Η διάρκεια της απουσίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δύο ώρες, εκτός εάν συντρέχουν αποδεδειγμένοι ιατρικοί λόγοι.
Η πρόνοια δεν συνιστά γενικό δικαίωμα καθημερινής απουσίας δύο ωρών, αλλά δυνατότητα που υπόκειται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις και προηγούμενη έγκριση.
Τι ισχύει για την παρουσία σε δικαστήριο
Ιδιαίτερη ρύθμιση περιλαμβάνεται για υπαλλήλους που χρειάζεται να απουσιάσουν από τα καθήκοντά τους λόγω δικαστικής υπόθεσης.
Στην περίπτωση που ο υπάλληλος είναι διάδικος σε υπόθεση ενώπιον δικαστηρίου και η απουσία του ξεπερνά τις δύο ώρες, ο χρόνος αυτός θα υπολογίζεται έναντι της άδειας ανάπαυσής του.
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται όταν δημόσιος υπάλληλος καλείται να δώσει μαρτυρία.
Σε αυτή την περίπτωση, η απουσία δεν αφαιρείται από την άδεια ανάπαυσής του, ενώ εφαρμόζεται ειδική πρόνοια για την αμοιβή που αφορά την ημέρα της μαρτυρίας.
Ευέλικτη προσέλευση από τις 7:00 έως τις 9:00
Οι αλλαγές στις άδειες εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού του χρόνου εργασίας στη δημόσια υπηρεσία.
Από τον Φεβρουάριο, το περιθώριο ευέλικτης προσέλευσης έχει επεκταθεί στις δύο ώρες.
Έτσι, στις υπηρεσίες όπου εφαρμόζεται το συγκεκριμένο σύστημα, οι εργαζόμενοι μπορούν να προσέρχονται μεταξύ 7:00 και 9:00 το πρωί, με αντίστοιχη προσαρμογή της ώρας αποχώρησης, από τις 14:30 μέχρι τις 16:30.
Το ευέλικτο ωράριο είναι διαφορετικό από τη μειωμένη απασχόληση: στην πρώτη περίπτωση διαφοροποιείται η ώρα προσέλευσης και αποχώρησης, ενώ στη δεύτερη περιορίζονται οι συνολικές ώρες εργασίας και προσαρμόζονται αναλογικά οι απολαβές.
Παράλληλα, στους κανονισμούς προβλέπεται η εγκατάσταση και χρήση ηλεκτρονικών συστημάτων καταγραφής της ώρας προσέλευσης και αποχώρησης των εργαζομένων.
Αναδρομική εφαρμογή από τον Φεβρουάριο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόνοια για αναδρομική ισχύ των τροποποιητικών κανονισμών.
Το κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή προβλέπει ως ημερομηνία έναρξης ισχύος την 1η Φεβρουαρίου 2026, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν σε εφαρμογή οι νέες ρυθμίσεις μειωμένης απασχόλησης.
Η επιλογή αυτή αποσκοπεί στο να καλυφθεί το διάστημα που μεσολάβησε από τη θεσμοθέτηση του μειωμένου ωραρίου μέχρι τη συμπλήρωση του κανονιστικού πλαισίου για τις άδειες.
Ωστόσο, η αναδρομική εφαρμογή αποτελεί πρόνοια της υπό εξέταση ρύθμισης και προϋποθέτει την ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισής της.
Το επόμενο βήμα στη Βουλή
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών, οι τροποποιητικοί κανονισμοί έχουν ήδη τύχει νομοτεχνικού ελέγχου από τη Νομική Υπηρεσία και εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 16 Σεπτεμβρίου 2026.
Το επόμενο στάδιο αφορά την κοινοβουλευτική εξέταση και έγκρισή τους.
Η ρύθμιση εντάσσεται στη σταδιακή προσαρμογή της δημόσιας υπηρεσίας σε πιο ευέλικτες μορφές απασχόλησης, με στόχο να διευκολύνεται ο συνδυασμός επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, καθώς και η απασχόληση προσώπων που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένους περιορισμούς.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι οι νέες μορφές εργασίας συνοδεύονται από σαφείς κανόνες για τις άδειες, τις απολαβές και την παρακολούθηση του χρόνου απασχόλησης, χωρίς να δημιουργούνται ασάφειες ή διαφορετικές πρακτικές μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών.
