Σημαντικό βήμα προς την εμπορική αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, με την υπογραφή συμβάσεων για την κατασκευή των υποδομών ανάπτυξης του κοιτάσματος «Κρόνος». Οι συμφωνίες, συνολικής εκτιμώμενης αξίας από 1,3 έως 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια, αφορούν την εγκατάσταση υποθαλάσσιων συστημάτων παραγωγής και αγωγών που θα μεταφέρουν το κυπριακό φυσικό αέριο στην Αίγυπτο, με στόχο την έναρξη παραγωγής το 2028.
Η τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί στο Προεδρικό Μέγαρο, παρουσία εκπροσώπων των εταιρειών Eni και TotalEnergies, του Υπουργού Ενέργειας Μιχάλη Δαμιανού και των πρέσβεων της Αιγύπτου και της Ιταλίας.
Στις 12:00 το μεσημέρι, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης θα δεχθεί τον Γενικό Διευθυντή Επιχειρήσεων της Eni, Γκουίντο Μπρούσκο (Guido Brusco), και αντιπροσωπεία της ιταλικής εταιρείας.
Θα ακολουθήσει η υπογραφή των συμβάσεων με τους εργολάβους που θα αναλάβουν την υλοποίηση των έργων.
Τι περιλαμβάνουν οι συμφωνίες των $1,8 δισ.
Οι συμβάσεις αφορούν τον σχεδιασμό, την προμήθεια εξοπλισμού, την κατασκευή και την εγκατάσταση των απαραίτητων υποδομών για την ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Πρόκειται για συμβάσεις τύπου EPCI, οι οποίες καλύπτουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό στάδιο υλοποίησης μεγάλων υπεράκτιων ενεργειακών έργων.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αμερικανικής εφημερίδας Wall Street Journal, τις οποίες μετέδωσε το Reuters, η συνολική αξία των συμφωνιών αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 1,3 και 1,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η εκτίμηση για το κόστος επιβεβαιώθηκε και από αρμόδιες πηγές στη Λευκωσία, σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Οι εργασίες θα περιλαμβάνουν υποθαλάσσιες εγκαταστάσεις παραγωγής, εξοπλισμό για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων και αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου.
Η σημερινή τελετή αφορά τις κατασκευαστικές συμβάσεις του έργου και δεν σημαίνει ότι αρχίζει άμεσα η εξόρυξη φυσικού αερίου.
Πού βρίσκεται το κοίτασμα και τι ποσότητες διαθέτει
Το κοίτασμα «Κρόνος» βρίσκεται στο τεμάχιο 6 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, περίπου 185 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των ακτών της Κύπρου.
Ανακαλύφθηκε το 2022, ενώ το 2024 ολοκληρώθηκαν επιτυχώς εργασίες αξιολόγησης των γεωλογικών δεδομένων.
Σύμφωνα με την Eni, οι αρχικές ποσότητες φυσικού αερίου που βρίσκονται στο κοίτασμα ξεπερνούν τα τρία τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 85 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Πρόκειται για εκτίμηση των ποσοτήτων που βρίσκονται στο υπέδαφος και όχι για πιστοποιημένο σύνολο εμπορικά ανακτήσιμων αποθεμάτων.
Το κοίτασμα αναπτύσσεται από την ιταλική Eni και τη γαλλική TotalEnergies, οι οποίες κατέχουν από 50% των δικαιωμάτων.
Η Eni έχει την ευθύνη διαχείρισης και λειτουργίας του έργου.
Τέσσερις υποθαλάσσιες γεωτρήσεις – Στόχος το 2028
Σύμφωνα με τον επίσημο σχεδιασμό της TotalEnergies, η ανάπτυξη του «Κρόνου» θα πραγματοποιηθεί μέσω τεσσάρων υποθαλάσσιων γεωτρήσεων.
Η παραγωγή προβλέπεται, όταν φτάσει στο σχεδιαζόμενο σταθερό επίπεδο, να ανέλθει στα 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου ημερησίως.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 14 εκατομμύρια κυβικά μέτρα την ημέρα.
Τον Ιούλιο του 2026, οι δύο εταιρείες έλαβαν την τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Η απόφαση αποτέλεσε κρίσιμο βήμα, καθώς σηματοδότησε τη μετάβαση από το στάδιο των ερευνών και της αξιολόγησης στον σχεδιασμό της εμπορικής παραγωγής.
Η πρώτη παραγωγή εξακολουθεί να προγραμματίζεται για το 2028, υπό την προϋπόθεση ότι οι τεχνικές εργασίες θα προχωρήσουν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα.
Πώς θα φτάνει το κυπριακό αέριο στην Ευρώπη
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η αξιοποίηση των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών της Αιγύπτου.
Το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται από το κοίτασμα «Κρόνος» στις εγκαταστάσεις του αιγυπτιακού κοιτάσματος Zohr, όπου θα πραγματοποιείται η επεξεργασία του.
Στη συνέχεια, θα οδηγείται στο εργοστάσιο υγροποίησης φυσικού αερίου στη Νταμιέτα.
Εκεί θα μετατρέπεται σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο θα μπορεί να μεταφέρεται με ειδικά πλοία στις διεθνείς αγορές, κυρίως στην Ευρώπη.
Η συγκεκριμένη λύση επιτρέπει στις εταιρείες να αξιοποιήσουν υποδομές που ήδη υπάρχουν, περιορίζοντας την ανάγκη κατασκευής νέων μεγάλων εγκαταστάσεων υγροποίησης στην Κύπρο.
Σύμφωνα με την Eni, η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στη μείωση του κόστους και στην επιτάχυνση της εμπορικής αξιοποίησης του κοιτάσματος.
Οι εταιρείες που συμμετέχουν στην ανάπτυξη
Στην υλοποίηση του έργου συμμετέχουν μεγάλες διεθνείς εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών.
Τον Σεπτέμβριο, η αμερικανική Halliburton ανακοίνωσε ότι εξασφάλισε σύμβαση από την Eni για εργασίες κατασκευής και ολοκλήρωσης γεωτρήσεων στο κοίτασμα «Κρόνος».
Η συμφωνία περιλαμβάνει εξειδικευμένες υπηρεσίες γεώτρησης, αυτοματισμών και τεχνικής υποστήριξης.
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, μεταξύ των εταιρειών που έχουν επιλεγεί για την ανάπτυξη των υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων βρίσκεται και η McDermott, με το σχετικό κατασκευαστικό αντικείμενο να αποτιμάται μεταξύ 500 και 750 εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι τελικές λεπτομέρειες των νέων συμβάσεων αναμένεται να αποσαφηνιστούν με τις σημερινές υπογραφές.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για την Κύπρο
Η ανάπτυξη του «Κρόνου» αποτελεί σημαντικό βήμα για τη μετάβαση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τη φάση ανακάλυψης κοιτασμάτων στην εμπορική παραγωγή φυσικού αερίου.
Εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, το 2028 θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη εξαγωγών κυπριακού φυσικού αερίου προς τις διεθνείς αγορές.
Παράλληλα, η αξιοποίηση των αιγυπτιακών εγκαταστάσεων ενισχύει την ενεργειακή συνεργασία Κύπρου και Αιγύπτου και δημιουργεί προοπτικές ενίσχυσης της παρουσίας της Ανατολικής Μεσογείου στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου.
Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο σημερινός σχεδιασμός αφορά πρωτίστως την εξαγωγή του αερίου μέσω Αιγύπτου.
Η έναρξη παραγωγής από τον «Κρόνο» δεν συνεπάγεται αυτομάτως την τροφοδοσία των κυπριακών ηλεκτροπαραγωγών μονάδων με φυσικό αέριο, ούτε εγγυάται άμεση μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές.
Τα οικονομικά οφέλη για την Κυπριακή Δημοκρατία θα εξαρτηθούν από τους όρους εμπορικής εκμετάλλευσης, την πραγματική παραγωγή, τις διεθνείς τιμές και τις σχετικές συμφωνίες.
Το επόμενο βήμα μετά τις υπογραφές
Μετά την υπογραφή των συμβάσεων, το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στην εφαρμογή του κατασκευαστικού προγράμματος, στις γεωτρήσεις και στην εγκατάσταση των υποθαλάσσιων συστημάτων.
Η εξέλιξη θα αποτελέσει σημαντική δοκιμασία για την υλοποίηση του φιλόδοξου χρονοδιαγράμματος που έχουν θέσει οι δύο εταιρείες.
Το κοίτασμα «Κρόνος» θεωρείται το πρώτο κυπριακό έργο ανάπτυξης φυσικού αερίου που έχει εισέλθει στο στάδιο της τελικής επενδυτικής απόφασης.
Η σημερινή τελετή στο Προεδρικό αποτελεί ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα προς την υλοποίησή του, με το 2028 να παραμένει ο βασικός στόχος για την πρώτη εμπορική παραγωγή.
