Σε μια κρίσιμη εβδομάδα εισέρχεται το Κυπριακό, με διαδοχικές συναντήσεις σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας, διαπραγματευτών και Ηνωμένων Εθνών. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, συναντάται σήμερα με τον επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, Χασίμ Ντιάν, ενώ αύριο Τρίτη θα έχει νέο τετ α τετ με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν. Οι επαφές πραγματοποιούνται ενόψει της άφιξης της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, η οποία εκφράζει προβληματισμό για την απουσία ουσιαστικής προόδου στη διαδικασία.
Οι συναντήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι δύο πλευρές καλούνται να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, με τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τη συμφωνία επί της μεθοδολογίας να παραμένουν βασικά ζητούμενα.
Στο Προεδρικό ο επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ
Σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει προγραμματισμένη συνάντηση στις 09:00, στο Προεδρικό Μέγαρο, με τον Ειδικό Αντιπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο και επικεφαλής της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ, Χασίμ Ντιάν.
Η συνάντηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο των προετοιμασιών για τις επόμενες διπλωματικές επαφές και την επίσκεψη της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.
Ο ρόλος των Ηνωμένων Εθνών παραμένει καθοριστικός, καθώς ο διεθνής οργανισμός διευκολύνει τις επαφές μεταξύ των δύο πλευρών και επιδιώκει τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών.
Συνάντηση Μενελάου–Ντανά πριν από το τετ α τετ των ηγετών
Εντός της ημέρας αναμένεται επίσης να πραγματοποιηθεί προπαρασκευαστική συνάντηση μεταξύ του διαπραγματευτή της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαου Μενελάου, και του εκπροσώπου του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Μεχμέτ Ντανά.
Οι επαφές των δύο εκπροσώπων έχουν στόχο την προετοιμασία της αυριανής συνάντησης του Προέδρου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν.
Το νέο τετ α τετ έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, στις 09:00 το πρωί.
Θα είναι η τρίτη συνάντηση των δύο ηγετών μέσα στον Οκτώβριο, μετά τις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στις 13 και 20 του μήνα.
Οι προηγούμενες συζητήσεις επικεντρώθηκαν στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στη μεθοδολογία και στην ουσία του Κυπριακού.
Στο προσκήνιο οι Τεχνικές Επιτροπές και η κοινωνία των πολιτών
Μετά την αυριανή συνάντησή τους, οι δύο ηγέτες αναμένεται να έχουν κοινές επαφές με την Τεχνική Επιτροπή για τη Νεολαία, την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά και τη Συντονιστική Επιτροπή του Συμβουλευτικού Σώματος της Κοινωνίας των Πολιτών.
Πρόκειται για μια προσπάθεια ενίσχυσης των δικοινοτικών συνεργασιών σε τομείς που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Κατά τη συνάντηση της 20ής Οκτωβρίου, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να προωθήσουν πρωτοβουλίες που αφορούν το περιβάλλον και την ανταλλαγή πολιτιστικών αντικειμένων.
Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τα οποία τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν σημαντικά για τη βελτίωση του κλίματος μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
Ωστόσο, δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.
Ολγκίν: Ανεπαρκής η πολιτική βούληση για τα δύσκολα ζητήματα
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν οι δηλώσεις της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.
Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα «Αλήθεια», η Κολομβιανή διπλωμάτης επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές γνωρίζουν τα συμφέροντά τους και αντιλαμβάνονται πώς θα μπορούσαν να βρεθούν κοινά σημεία.
Ωστόσο, εκφράζει την εκτίμηση ότι αυτή τη στιγμή δεν διαπιστώνεται επαρκής πολιτική βούληση για ουσιαστική αντιμετώπιση των δυσκολότερων ζητημάτων.
Σύμφωνα με την Ολγκίν, οι μέχρι τώρα συναντήσεις των ηγετών δεν φαίνεται να έχουν οδηγήσει σε πρόοδο σχετικά με τη διάνοιξη νέων σημείων διέλευσης ή την προώθηση άλλων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Παράλληλα, σημειώνει ότι δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία επί της μεθοδολογίας που θα μπορούσε να επιτρέψει την επανέναρξη μιας ουσιαστικής διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Οι επισημάνσεις της αποτυπώνουν τον προβληματισμό των Ηνωμένων Εθνών για το κατά πόσο οι επαφές μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Οι επτά προτάσεις Έρχιουρμαν και οι 19 του Χριστοδουλίδη
Αναφερόμενη στις προτάσεις που έχουν υποβληθεί από τις δύο πλευρές, η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι ο αριθμός τους.
Ο Τουφάν Έρχιουρμαν έχει παρουσιάσει επτά προτάσεις, ενώ ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει υποβάλει 19.
Σύμφωνα με την Ολγκίν, εκείνο που θα κρίνει την πορεία της διαδικασίας είναι η δυνατότητα των δύο ηγετών να καταλήξουν σε συμφωνίες και, κυρίως, να προχωρήσουν στην εφαρμογή τους.
Η τοποθέτηση αναδεικνύει τη σημασία της πρακτικής υλοποίησης των μέτρων και όχι μόνο της κατάθεσης πρωτοβουλιών.
Η ελληνοκυπριακή θέση για το διαπραγματευτικό κεκτημένο
Από την πλευρά του, ο ελληνοκύπριος διαπραγματευτής, Μενέλαος Μενελάου, επανέφερε το ζήτημα της συνολικής επαναβεβαίωσης του διαπραγματευτικού κεκτημένου.
Σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή», που δημοσιεύθηκε την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, υπογράμμισε ότι η επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών πρέπει να στηριχθεί στις συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί μέχρι και τη διάσκεψη του Κραν Μοντανά το 2017.
Όπως εξήγησε, η επαναβεβαίωση θα πρέπει να καλύπτει όλες τις πτυχές του Κυπριακού, ώστε οι νέες διαπραγματεύσεις να επικεντρωθούν στα ζητήματα που παραμένουν ανοικτά.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί ότι η διατήρηση του προηγούμενου διαπραγματευτικού κεκτημένου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της προσπάθειας από το σημείο στο οποίο είχε διακοπεί.
Η συμφωνία επί της μεθοδολογίας παραμένει, πάντως, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι δύο ηγέτες.
Στις 29 Οκτωβρίου στην Κύπρο η Ολγκίν
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν αναμένεται να φτάσει στην Κύπρο την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, για νέο κύκλο διπλωματικών επαφών.
Στο πρόγραμμά της περιλαμβάνονται χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Έρχιουρμαν.
Το επόμενο σημαντικό ορόσημο είναι η τριμερής συνάντηση της 9ης Νοεμβρίου, η οποία έχει ήδη συμφωνηθεί υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Σε ό,τι αφορά την παρουσία της στην Κύπρο, η Ολγκίν διευκρίνισε ότι ο ρόλος της είναι να διευκολύνει τη συνεννόηση μεταξύ των πλευρών και όχι να αποτελεί μέρος του απευθείας διαλόγου τους.
Για τον λόγο αυτό, όπως εξήγησε, δεν θεωρεί αναγκαία τη μόνιμη εγκατάστασή της στο νησί.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Οι διαδοχικές συναντήσεις δημιουργούν μια νέα περίοδο έντονης διπλωματικής δραστηριότητας, χωρίς ωστόσο να σηματοδοτούν από μόνες τους επανέναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων.
Το ζητούμενο για τις δύο πλευρές παραμένει η επίτευξη συγκεκριμένων συγκλίσεων στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η αντιμετώπιση των διαφωνιών στη μεθοδολογία και η δημιουργία προϋποθέσεων για ουσιαστικές συνομιλίες.
Η επίσκεψη της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν και η τριμερής της 9ης Νοεμβρίου αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικούς σταθμούς στην προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών.
Το εάν η κινητικότητα των επόμενων ημερών θα οδηγήσει σε συγκεκριμένη πρόοδο παραμένει ανοικτό, με τις δηλώσεις της προσωπικής απεσταλμένης να υπογραμμίζουν ότι το καθοριστικό στοιχείο είναι η πολιτική βούληση και η εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
