Την πεποίθηση ότι το άνοιγμα της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικά οφέλη τόσο για τους Ελληνοκύπριους όσο και για τους Τουρκοκύπριους εξέφρασε ο δήμαρχος της κατεχόμενης πόλης, Σίμος Ιωάννου, μετά τη σημερινή συνάντηση του Δημοτικού Συμβουλίου με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.
Παρά την απόρριψη της σχετικής πρότασης από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, η Λευκωσία επιμένει στη συνέχιση των προσπαθειών, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να ζητά τη συμβολή του Δήμου Αμμοχώστου για τον εμπλουτισμό της πρωτοβουλίας.
Στο τραπέζι παραμένει η πρόταση Χριστοδουλίδη
Κατά τη συνάντηση στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ξεκαθάρισε ότι η πρόταση για την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου δεν αποσύρεται, παρά την αρνητική απάντηση της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Η πρωτοβουλία προβλέπει την υπαγωγή της περίκλειστης περιοχής στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών, με προοπτική επιστροφής των νόμιμων κατοίκων της, σε συνδυασμό με τη λειτουργία του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Πρόεδρος διευκρίνισε ότι η πρόταση αξιοποιεί στοιχεία προηγούμενων πρωτοβουλιών, χωρίς να αποτελεί ακριβή επανάληψη της πρότασης του 2005.
Παράλληλα, ζήτησε από τον δήμαρχο και τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου να εξετάσουν εναλλακτικές εισηγήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην υπέρβαση των διαφωνιών.
Μεταβατική περίοδος πριν από την επιστροφή των κατοίκων
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διευκρινίσεις του Σίμου Ιωάννου για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί το άνοιγμα της περίκλειστης περιοχής.
Όπως εξήγησε, ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα σήμαινε άμεση επιστροφή των νόμιμων κατοίκων στις περιουσίες τους.
Αντίθετα, θα μπορούσε να προηγηθεί μια μεταβατική περίοδος, κατά την οποία η περιοχή θα τεθεί υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών, με καθεστώς που ο ίδιος περιέγραψε ως μορφή νεκρής ζώνης.
Στη συνέχεια θα μπορούσαν να ακολουθήσουν τα απαραίτητα βήματα για την επιστροφή των εκτοπισμένων κατοίκων.
Ο δήμαρχος διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτελεί μέρος των εναλλακτικών λύσεων που συζητούνται και όχι οριστικά συμφωνημένη ρύθμιση.
Προσπάθεια προσέγγισης των Τουρκοκυπρίων
Ο Σίμος Ιωάννου υποστήριξε ότι η επιστροφή της περίκλειστης περιοχής υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα και των δύο κοινοτήτων.
Εκτίμησε μάλιστα ότι η πλειονότητα των Τουρκοκυπρίων θα αντιμετώπιζε θετικά μια τέτοια εξέλιξη, ιδιαίτερα εάν συνοδευόταν από οικονομικά οφέλη μέσω του λιμανιού της Αμμοχώστου.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος προτίθεται να αναλάβει πρωτοβουλίες ενημέρωσης και επαφών με Τουρκοκύπριους, ώστε να αναδειχθούν τα πιθανά οφέλη της πρότασης.
Ωστόσο, η θέση αυτή παραμένει εκτίμηση του δημάρχου, καθώς ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έχει ήδη απορρίψει την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την μη ισορροπημένη.
Ο Τουφάν Έρχιουρμαν υποστηρίζει ότι το λιμάνι της Αμμοχώστου ήδη λειτουργεί και ότι το ουσιαστικό πρόβλημα για την τουρκοκυπριακή πλευρά είναι η απουσία δυνατότητας απευθείας εμπορίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό το κανονιστικό πλαίσιο που η ίδια επιδιώκει.
Διαμαρτυρία του Δήμου για την Ολγκίν
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η τοποθέτηση του δημάρχου Αμμοχώστου για τη μη ανταπόκριση της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, στο αίτημα του Δήμου για συνάντηση.
Σύμφωνα με τον Σίμο Ιωάννου, το Δημοτικό Συμβούλιο επιδιώκει εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο να συναντηθεί μαζί της, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει λάβει θετική ή αρνητική απάντηση.
Ο δήμαρχος εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του, επισημαίνοντας ότι η προσωπική απεσταλμένη πραγματοποιεί επαφές με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, ενώ ο Δήμος Αμμοχώστου εκπροσωπεί μεγάλο μέρος του προσφυγικού κόσμου.
Ο Δήμος προτίθεται να αποστείλει νέα επιστολή στην κ. Ολγκίν, ζητώντας συνάντηση για να παρουσιάσει τις θέσεις και τις εισηγήσεις του.
Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και το πολιτικό μήνυμα
Ο Σίμος Ιωάννου υπενθύμισε ότι το ζήτημα της περίκλειστης περιοχής συνδέεται με τα ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Το ψήφισμα 550 του 1984 αποδοκιμάζει οποιαδήποτε προσπάθεια εποικισμού οποιουδήποτε τμήματος των Βαρωσίων από πρόσωπα άλλα από τους νόμιμους κατοίκους τους, ενώ το ψήφισμα 789 του 1992 περιλαμβάνει αναφορά στην επέκταση της περιοχής υπό τον έλεγχο της ΟΥΝΦΙΚΥΠ ώστε να περιληφθούν τα Βαρώσια.
Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι η επιστροφή της περίκλειστης πόλης δεν θα αποτελούσε από μόνη της λύση του Κυπριακού, αλλά θα μπορούσε να δημιουργήσει θετική δυναμική και να αποτελέσει έμπρακτη ένδειξη διάθεσης συνεργασίας.
Κρίσιμη η αυριανή συνάντηση των δύο ηγετών
Οι εξελίξεις σημειώνονται μία ημέρα πριν από τη νέα συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει εκφράσει την ελπίδα ότι θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις στο ζήτημα των νέων σημείων διέλευσης, ενώ επιμένει στην ανάγκη προώθησης ουσιαστικών μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Η νέα κινητικότητα γύρω από την Αμμόχωστο αναδεικνύει την προσπάθεια της ελληνοκυπριακής πλευράς να διατηρήσει ανοικτές τις δυνατότητες συνεννόησης, παρά τις υφιστάμενες διαφωνίες.
Το κατά πόσο η πρόταση θα μπορέσει να προχωρήσει θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα γεφύρωσης των διαφορών και από την ανταπόκριση της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Για τους νόμιμους κατοίκους της Αμμοχώστου, πάντως, η επιστροφή στην περίκλειστη πόλη παραμένει ένα από τα σημαντικότερα και πλέον διαχρονικά αιτήματα του προσφυγικού κόσμου.
