Σε νέα φάση εισέρχεται ο σχεδιασμός αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου «Γλαύκος» και «Πήγασος» στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, με την ExxonMobil να επιβεβαιώνει την επιστροφή γεωτρύπανου τον Δεκέμβριο του 2026. Οι εργασίες αναμένεται να διαρκέσουν αρκετούς μήνες, ενώ το 2027 προγραμματίζεται η υποβολή σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η πραγματική έναρξη παραγωγής τοποθετείται, με τα σημερινά δεδομένα, γύρω στο 2033.
Τις επόμενες κινήσεις της αμερικανικής ενεργειακής εταιρείας παρουσίασε την Τρίτη 10 Νοεμβρίου ο Αντιπρόεδρος και επικεφαλής Παγκόσμιων Ερευνών της ExxonMobil, Τζον Άρντελ (John Ardill), κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, στο Προεδρικό Μέγαρο.
Η συνάντηση επικεντρώθηκε στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί εντός του 2026, στο πρόγραμμα των επερχόμενων γεωτρήσεων και στα επόμενα βήματα εμπορικής αξιοποίησης των ανακαλύψεων στο Τεμάχιο 10.
Γεωτρύπανο τον Δεκέμβριο – Οι εργασίες θα συνεχιστούν το 2027
Ο Τζον Άρντελ επιβεβαίωσε ότι οι προετοιμασίες για την επιστροφή γεωτρύπανου στην κυπριακή ΑΟΖ βρίσκονται εντός χρονοδιαγράμματος.
Το γεωτρητικό πρόγραμμα προβλέπεται να αρχίσει τον Δεκέμβριο, με βασικό αντικείμενο την περαιτέρω αξιολόγηση του κοιτάσματος «Πήγασος».
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, οι προγραμματισμένες εργασίες περιλαμβάνουν νέα γεώτρηση, επανείσοδο σε υφιστάμενη γεώτρηση και εξειδικευμένες δοκιμές για τη συλλογή πρόσθετων γεωλογικών και τεχνικών δεδομένων.
Η διαδικασία δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του Δεκεμβρίου, αλλά θα συνεχιστεί για αρκετούς μήνες.
Σε δημοσίευμά της στις 6 Νοεμβρίου, η εξειδικευμένη ενεργειακή επιθεώρηση Middle East Economic Survey (MEES) ανέφερε ότι η ExxonMobil και η QatarEnergy προετοιμάζουν δύο εργασίες γεωτρητικής αξιολόγησης στον «Πήγασο», με τη χρήση του πλωτού γεωτρύπανου Stena IceMAX.
Η τελική ακολουθία των εργασιών θα εξαρτηθεί από τον επιχειρησιακό προγραμματισμό και τις τεχνικές απαιτήσεις.
Γιατί χρειάζονται νέες γεωτρήσεις μετά τις μεγάλες ανακαλύψεις
Η επιστροφή γεωτρύπανου δεν σημαίνει ότι η ExxonMobil αναζητά από την αρχή φυσικό αέριο.
Η κοινοπραξία έχει ήδη εντοπίσει σημαντικές ποσότητες στα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος».
Ωστόσο, πριν από την κατασκευή των αναγκαίων υποδομών, πρέπει να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια η έκταση, τα χαρακτηριστικά και η παραγωγική δυνατότητα των ταμιευτήρων.
Τα αποτελέσματα των νέων γεωτρήσεων θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των διαφορετικών τεχνικών επιλογών και για τη διαμόρφωση του αναπτυξιακού σχεδίου.
Η συγκεκριμένη φάση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα μεγάλα έργα φυσικού αερίου απαιτούν επενδύσεις δισεκατομμυρίων και μακροχρόνιο σχεδιασμό.
Το 2027 η υποβολή του σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής
Σύμφωνα με τον Τζον Άρντελ, η ExxonMobil προγραμματίζει να υποβάλει στην κυπριακή κυβέρνηση το σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής των κοιτασμάτων μέσα στο 2027.
Ο σχεδιασμός αυτός επιβεβαιώνει το χρονοδιάγραμμα που έχει παρουσιάσει επανειλημμένα ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός.
Το σχέδιο θα καθορίζει τις βασικές παραμέτρους για την ανάπτυξη των δύο ανακαλύψεων, την απαιτούμενη υποδομή και τον τρόπο μεταφοράς και διάθεσης του φυσικού αερίου.
Η υποβολή του δεν ταυτίζεται με την έναρξη παραγωγής ούτε αποτελεί από μόνη της τελική επενδυτική απόφαση.
Με βάση τις προηγούμενες δημόσιες δηλώσεις της ExxonMobil, η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται περί το 2029, με στόχο την έναρξη παραγωγής γύρω στο 2033, εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς οι ενδιάμεσες διαδικασίες.
Από το 2019 μέχρι σήμερα – Το ιστορικό των ανακαλύψεων
Η παρουσία της ExxonMobil στο Τεμάχιο 10 έχει ήδη αποδώσει δύο σημαντικές ανακαλύψεις.
Η πρώτη ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 2019, όταν η γεώτρηση «Γλαύκος-1» εντόπισε φυσικό αέριο.
Τον Μάρτιο του 2022 ολοκληρώθηκε η γεώτρηση αξιολόγησης «Γλαύκος-2», η οποία επιβεβαίωσε την παρουσία ποιοτικού ταμιευτήρα φυσικού αερίου.
Η δεύτερη σημαντική ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε το 2025, με τη γεώτρηση «Πήγασος-1».
Στις 7 Ιουλίου 2025, η Κυπριακή Δημοκρατία ανακοίνωσε ότι η γεώτρηση είχε εντοπίσει περίπου 350 μέτρα γεωλογικού σχηματισμού που περιείχε φυσικό αέριο, σε θαλάσσια περιοχή περίπου 190 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κύπρου.
Οι εργασίες είχαν πραγματοποιηθεί με το γεωτρύπανο Valaris DS-9, σε βάθος νερού 1.921 μέτρων.
Η ανακάλυψη ενίσχυσε σημαντικά τις προοπτικές του Τεμαχίου 10 και δημιούργησε τη δυνατότητα συνδυασμένης αξιοποίησης των δύο κοιτασμάτων.
Η εμπορευσιμότητα των δύο κοιτασμάτων
Στις 30 Μαρτίου 2026, η κοινοπραξία ExxonMobil και QatarEnergy υπέβαλε δήλωση εμπορευσιμότητας για τις ανακαλύψεις «Γλαύκος» και «Πήγασος».
Ακολούθησε, στις 30 Ιουνίου, η επίσημη υπογραφή της σχετικής δήλωσης με την Κυπριακή Δημοκρατία, σε τελετή στο Προεδρικό Μέγαρο.
Η εξέλιξη αποτέλεσε σημαντικό βήμα, καθώς οι δύο ανακαλύψεις πέρασαν από τη φάση της γεωλογικής διερεύνησης στη διαδικασία σχεδιασμού της εμπορικής αξιοποίησής τους.
Σύμφωνα με προηγούμενες δημόσιες εκτιμήσεις της κυπριακής κυβέρνησης και στελεχών της εταιρείας, οι συνολικές ποσότητες φυσικού αερίου στα δύο κοιτάσματα ενδέχεται να κυμαίνονται περίπου μεταξύ 6 και 9 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών.
Οι ποσότητες παραμένουν εκτιμήσεις που χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση και δεν πρέπει να συγχέονται με οριστικά πιστοποιημένα, εμπορικά ανακτήσιμα αποθέματα.
Το σενάριο μεταφοράς του φυσικού αερίου στην Αίγυπτο
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που εξετάζει η ExxonMobil είναι ο τρόπος μεταφοράς και εξαγωγής του φυσικού αερίου.
Στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικά σενάρια, μεταξύ των οποίων η αξιοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αίγυπτο.
Η επιλογή αυτή θεωρείται από την εταιρεία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς θα μπορούσε να περιορίσει την ανάγκη κατασκευής νέων και ιδιαίτερα δαπανηρών υποδομών.
Τον Μάιο του 2026, η ExxonMobil, η QatarEnergy και οι αιγυπτιακές αρχές υπέγραψαν προκαταρκτική συμφωνία για τη μελέτη της δυνατότητας ανάπτυξης και εμπορικής αξιοποίησης κυπριακού φυσικού αερίου μέσω αιγυπτιακών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με προηγούμενες δηλώσεις του Τζον Άρντελ, η σύνδεση με τις υπάρχουσες υποδομές της Αιγύπτου αποτελεί σήμερα ένα από τα επικρατέστερα σενάρια.
Εξετάζονται επίσης εναλλακτικές λύσεις, περιλαμβανομένης της ανάπτυξης υποδομών στην Κύπρο και της αξιοποίησης πλωτής μονάδας υγροποίησης.
Δεν έχει ανακοινωθεί τελική απόφαση για την επιλογή της υποδομής.
Ενδιαφέρον της ExxonMobil για τα Τεμάχια 4 και 10Α
Παράλληλα με την αξιοποίηση των υφιστάμενων ανακαλύψεων, η ExxonMobil επιδιώκει να επεκτείνει τις ερευνητικές της δραστηριότητες στην κυπριακή ΑΟΖ.
Ο Μιχάλης Δαμιανός ανέφερε μετά τη συνάντηση της 10ης Νοεμβρίου ότι συνεχίζονται οι διαδικασίες για τα Τεμάχια 4 και 10Α.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, οι συζητήσεις βρίσκονται πλέον στο νομικό στάδιο, με στόχο την κατάρτιση και υπογραφή των σχετικών συμβάσεων.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το ενδιαφέρον της κοινοπραξίας για εντοπισμό πρόσθετων κοιτασμάτων και πιθανή αξιοποίησή τους σε συνδυασμό με τις ανακαλύψεις του Τεμαχίου 10.
Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί η ολοκλήρωση των συμφωνιών για τα δύο νέα τεμάχια.
Νέες σεισμικές έρευνες στις αρχές του 2027
Η ExxonMobil σχεδιάζει επίσης νέες σεισμικές έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ κατά τις αρχές του 2027.
Οι έρευνες αποσκοπούν στη συλλογή πρόσθετων γεωφυσικών δεδομένων, τα οποία θα επιτρέψουν στην εταιρεία να αξιολογήσει πιθανές νέες γεωλογικές δομές.
Οι σεισμικές καταγραφές αποτελούν βασικό εργαλείο στη διερεύνηση πιθανών συγκεντρώσεων υδρογονανθράκων, χωρίς ωστόσο να εγγυώνται την ύπαρξη εμπορικά εκμεταλλεύσιμων ποσοτήτων.
Ο σχεδιασμός θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο «Κρόνος» προηγείται – Πρώτη παραγωγή το 2028
Η πρόοδος των κοιτασμάτων της ExxonMobil εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα ανάπτυξης των κυπριακών αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Το έργο που βρίσκεται σήμερα πιο κοντά στην παραγωγή είναι ο «Κρόνος», στο Τεμάχιο 6, το οποίο αναπτύσσεται από την Eni και την TotalEnergies.
Στις 26 Οκτωβρίου 2026 υπογράφηκαν οι συμβάσεις για την έναρξη της φάσης υλοποίησης του έργου, έπειτα από την τελική επενδυτική απόφαση που είχε ληφθεί τον Ιούλιο.
Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση, η έναρξη παραγωγής από τον «Κρόνο» αναμένεται το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Πρόκειται για διαφορετικό έργο από τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος».
Στην εξίσωση βρίσκεται επίσης το κοίτασμα «Αφροδίτη», στο Τεμάχιο 12, για το οποίο οι εταιρείες Chevron, Shell και NewMed Energy προωθούν τον σχεδιασμό ανάπτυξης.
Το επόμενο μεγάλο βήμα για την κυπριακή ΑΟΖ
Η προγραμματισμένη επιστροφή γεωτρύπανου τον Δεκέμβριο επιβεβαιώνει ότι η ExxonMobil προχωρεί στη συλλογή των τεχνικών στοιχείων που χρειάζεται για τη μετάβαση από τις ανακαλύψεις στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο θα είναι η ολοκλήρωση των γεωτρητικών εργασιών και η υποβολή του σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής κατά το 2027.
Θα ακολουθήσουν η τεχνική επεξεργασία, η αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας και η απόφαση για τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται.
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, οι εξελίξεις ενισχύουν την προοπτική εμπορικής αξιοποίησης των υπεράκτιων αποθεμάτων της και διεύρυνσης της ενεργειακής συνεργασίας με την Αίγυπτο και την Ευρώπη.
Παρά τη σημαντική πρόοδο, η έναρξη παραγωγής από τον «Γλαύκο» και τον «Πήγασο» εξακολουθεί να απέχει αρκετά χρόνια.
Το 2027 αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό έτος για τον σχεδιασμό, όχι όμως για την παραγωγή φυσικού αερίου από τα συγκεκριμένα κοιτάσματα.
