Δύο διαφορετικές υποθέσεις που αγγίζουν τον πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, προκαλούν έντονη πολιτική αντιπαράθεση στη Βουδαπέστη. Από τη μία, νέα δημοσιογραφική έρευνα επαναφέρει τις καταγγελίες για ενδεχόμενη συνεργασία του με τις κομμουνιστικές μυστικές υπηρεσίες στη νεότητά του. Από την άλλη, ο μικρότερος αδελφός του, Άρον Όρμπαν, συνελήφθη στο πλαίσιο έρευνας για παράνομη διακίνηση μεταναστών και εμπορία επιρροής.
Οι εξελίξεις καταγράφονται λίγους μήνες μετά την εκλογική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν, τον Απρίλιο του 2026, και την ανάληψη της εξουσίας από τον Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα τη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς της προηγούμενης δεκαεξαετούς διακυβέρνησης.
Οι τρεις μυστηριώδεις αναφορές του 1990
Το πρώτο σκέλος της υπόθεσης προέκυψε από έρευνα του Ούγγρου δημοσιογράφου Σάμπολτς Πάνι, η οποία δημοσιεύθηκε στην ερευνητική ιστοσελίδα VSquare στις 5 Νοεμβρίου.
Ο δημοσιογράφος παρουσίασε γραπτή μαρτυρία του Μίκλος Νέμεθ, τελευταίου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας κατά την περίοδο του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία, τον Μάρτιο του 1990, λίγο πριν από τις πρώτες ελεύθερες βουλευτικές εκλογές, ο τότε Υπουργός Άμυνας Φέρεντς Κάρπατι φέρεται να παρουσίασε στον Νέμεθ τρεις χειρόγραφες και υπογεγραμμένες αναφορές πληροφοριοδότη, οι οποίες αποδίδονταν στον νεαρό Βίκτορ Όρμπαν.
Τα έγγραφα φέρονται να περιείχαν πληροφορίες για συναδέλφους του κατά τη στρατιωτική θητεία του στην πόλη Ζαλαέγκερσεγκ, το 1981–1982.
Οι αναφορές αφορούσαν, σύμφωνα με τη μαρτυρία, τη συμπεριφορά των στρατιωτών και τις πολιτικές, θρησκευτικές και προσωπικές τους πεποιθήσεις.
Ο Νέμεθ αναγνώρισε, ωστόσο, ότι δεν ήταν σε θέση να πιστοποιήσει την αυθεντικότητα της γραφής και της υπογραφής, παρότι πίστευε ότι τις αναγνώριζε ως εκείνες του Όρμπαν.
Τα έγγραφα που εξαφανίστηκαν
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι επέστρεψε τα τρία έγγραφα στον Υπουργό Άμυνας χωρίς να κρατήσει αντίγραφα.
Σύμφωνα με την έρευνα, τα έγγραφα ενδέχεται να είχαν περιέλθει αργότερα στην κατοχή του Γκέζα Στέφαν, πρώην επικεφαλής της ουγγρικής στρατιωτικής υπηρεσίας ασφαλείας, ο οποίος είχε εκπαιδευτεί στη Μόσχα από την KGB.
Μετά τον θάνατό του, το 2009, μέρος του αρχείου του φέρεται να εξαφανίστηκε από το χρηματοκιβώτιό του.
Δεν έχει εξακριβωθεί αν ανάμεσα στα έγγραφα που χάθηκαν περιλαμβάνονταν οι τρεις αναφορές που αποδίδονται στον Όρμπαν.
Μέχρι σήμερα, τα πρωτότυπα δεν έχουν εντοπιστεί και δεν υπάρχει ανεξάρτητη πιστοποίηση της γνησιότητάς τους.
Η κατηγορηματική διάψευση του Όρμπαν
Ο Βίκτορ Όρμπαν απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί συνεργασίας με τις μυστικές υπηρεσίες του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Στις 3 Νοεμβρίου δημοσιοποίησε έγγραφα από τη δεκαετία του 1980, υποστηρίζοντας ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας είχαν επιχειρήσει να τον στρατολογήσουν ως πληροφοριοδότη κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας του, αλλά ο ίδιος αρνήθηκε.
Όπως ανέφερε, στη συνέχεια τέθηκε υπό παρακολούθηση μαζί με τη σύζυγό του και άλλους αντικαθεστωτικούς.
Ιστορικοί επισημαίνουν ότι η εμφάνιση ενός ονόματος στα αρχεία των υπηρεσιών ασφαλείας δεν αποδεικνύει αυτομάτως ενεργή συνεργασία.
Μάλιστα, τα διαθέσιμα αρχειακά στοιχεία δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι ο Όρμπαν στρατολογήθηκε ή υπέβαλε αναφορές.
Άνοιξαν τα αρχεία δεκάδων χιλιάδων πληροφοριοδοτών
Η αντιπαράθεση ξέσπασε την ίδια περίοδο που η κυβέρνηση του Πέτερ Μαγιάρ άρχισε τη δημοσιοποίηση σημαντικού μέρους των αρχείων της κομμουνιστικής κρατικής ασφάλειας.
Από τις 4 Νοεμβρίου, περίπου 55.000 έως 60.000 ονόματα που καταγράφηκαν από τις τότε υπηρεσίες ασφαλείας είναι διαθέσιμα μέσω ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων.
Η πρωτοβουλία αποτελεί υλοποίηση προεκλογικής δέσμευσης του Μαγιάρ για μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με το κομμουνιστικό παρελθόν της χώρας.
Η δημοσιοποίηση, πάντως, δεν περιλαμβάνει ακόμη το σύνολο των ιστορικών αρχείων, ενώ σημαντικός αριθμός εγγράφων είχε καταστραφεί ή εξαφανιστεί κατά την κατάρρευση του καθεστώτος.
Συνελήφθη ο αδελφός του για υπόθεση παράνομης διακίνησης μεταναστών
Την ίδια ώρα, νέα πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσε η σύλληψη του Άρον Όρμπαν, μικρότερου αδελφού του πρώην πρωθυπουργού.
Ο Άρον συνελήφθη τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο κοινής επιχείρησης του Εθνικού Γραφείου Ερευνών και της ουγγρικής υπηρεσίας ανάκτησης και προστασίας περιουσιακών στοιχείων.
Συνολικά συνελήφθησαν τέσσερα πρόσωπα, ενώ πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε τέσσερις τοποθεσίες στη Βουδαπέστη και στην περιφέρεια Πεστ.
Σύμφωνα με την ουγγρική Εισαγγελία, οι ύποπτοι φέρονται να είχαν οργανώσει, από το 2022, δραστηριότητα παράνομης διακίνησης τουλάχιστον 100 Βιετναμέζων υπηκόων.
Οι αρχές υποστηρίζουν ότι χρησιμοποιούνταν εικονικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη διευκόλυνση της έκδοσης θεωρήσεων εισόδου, με σκοπό τη μετακίνηση των ενδιαφερομένων μέσω Ουγγαρίας προς τη Δυτική Ευρώπη.
Κατά τις έρευνες εξετάζεται επίσης ενδεχόμενη εμπορία επιρροής, μέσω αξιοποίησης πολιτικών διασυνδέσεων.
Ενώπιον της Δικαιοσύνης ο Άρον Όρμπαν
Η ουγγρική Εισαγγελία ζήτησε την προσωρινή κράτηση και των τεσσάρων υπόπτων, επικαλούμενη μεταξύ άλλων τον κίνδυνο παρεμπόδισης της έρευνας.
Το πρωί της Τετάρτης 11 Νοεμβρίου, ο Άρον Όρμπαν οδηγήθηκε ενώπιον δικαστηρίου της Βουδαπέστης, όπου εξετάζεται το αίτημα κράτησης.
Ο συνήγορός του έχει αμφισβητήσει τη νομιμότητα και την αναγκαιότητα των μέτρων που λήφθηκαν, υποστηρίζοντας ότι ο πελάτης του είχε προηγουμένως γνωστοποιήσει στις αρχές τα στοιχεία επικοινωνίας του και τη διαθεσιμότητά του να συνεργαστεί.
Για όλους τους υπόπτους ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας.
Όρμπαν: Πολιτική δίωξη με πραγματικό στόχο τον ίδιο
Ο πρώην πρωθυπουργός αντέδρασε έντονα στη σύλληψη του αδελφού του, καταγγέλλοντας πολιτική εκδικητικότητα από τη νέα κυβέρνηση.
Υποστήριξε ότι πραγματικός στόχος των ενεργειών είναι ο ίδιος, ενώ χαρακτήρισε τον αδελφό του μέσο πίεσης εναντίον του.
Το κόμμα του, Fidesz, συμπεριέλαβε τον Άρον Όρμπαν σε κατάλογο προσώπων που χαρακτηρίζει πολιτικούς κρατουμένους.
Η κυβέρνηση Μαγιάρ, από την πλευρά της, έχει παρουσιάσει τις έρευνες για πιθανές υποθέσεις διαφθοράς ως μέρος της προσπάθειας λογοδοσίας για την προηγούμενη περίοδο διακυβέρνησης.
Μια νέα περίοδος πολιτικής αντιπαράθεσης
Οι δύο υποθέσεις είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους και δεν έχει προκύψει στοιχείο που να αποδεικνύει κάποια σύνδεσή τους.
Η πρώτη αφορά ιστορικούς ισχυρισμούς για γεγονότα της δεκαετίας του 1980, οι οποίοι παραμένουν αναπόδεικτοι.
Η δεύτερη αφορά ενεργή ποινική έρευνα για φερόμενη παράνομη διακίνηση μεταναστών και εμπορία επιρροής.
Και οι δύο, ωστόσο, επαναφέρουν στο επίκεντρο της ουγγρικής πολιτικής ζωής ζητήματα διαφάνειας, λογοδοσίας και λειτουργίας των κρατικών θεσμών, σε μια περίοδο σημαντικών πολιτικών αλλαγών μετά το τέλος της δεκαεξαετούς διακυβέρνησης Όρμπαν.
