Σε νέα φάση περνά η αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου, με το κοίτασμα «Κρόνος» να αναμένεται να τεθεί σε παραγωγή το πρώτο εξάμηνο του 2028. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, υποστηρίζει ότι το έργο θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και την αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσφέροντας μια πρόσθετη πηγή φυσικού αερίου σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και ενεργειακών προκλήσεων.
Χριστοδουλίδης: Η Κύπρος μέρος της ενεργειακής εξίσωσης
Σε δηλώσεις του στο διεθνές πρακτορείο Associated Press, την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης σημαντική ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως εξήγησε, η ανάπτυξη του «Κρόνου» επιτρέπει στην Ευρώπη να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργειακού εφοδιασμού της, αξιοποιώντας φυσικό αέριο που προέρχεται από κοίτασμα κράτους μέλους της Ένωσης, σε συνεργασία με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι η Κύπρος αποκτά πλέον ουσιαστικό ρόλο στην ενεργειακή εξίσωση της περιοχής, με την προοπτική να καταστεί για πρώτη φορά παραγωγός και εξαγωγέας φυσικού αερίου.
Παραγωγή το πρώτο εξάμηνο του 2028
Το κοίτασμα «Κρόνος» βρίσκεται στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, περίπου 185 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κύπρου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εταιρειών που συμμετέχουν στο έργο, περιέχει περισσότερα από τρία τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου.
Η παραγωγή προγραμματίζεται να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2028, ενώ, όταν το κοίτασμα φτάσει στη μέγιστη παραγωγική του δυναμικότητα, αναμένεται να αποδίδει έως και 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου ημερησίως.
Πρόκειται για σχεδιαζόμενη παραγωγική δυναμικότητα και όχι για ποσότητα που εξορύσσεται ήδη, καθώς το έργο βρίσκεται ακόμη στη φάση ανάπτυξης.
Συμβάσεις μέχρι 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια
Σημαντικό βήμα πραγματοποιήθηκε στις 26 Οκτωβρίου, όταν υπογράφηκαν οι κύριες συμβάσεις ανάπτυξης του κοιτάσματος.
Σύμφωνα με την Προεδρία της Δημοκρατίας, η αξία των συμβάσεων μπορεί να φτάσει τα 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι συμφωνίες καλύπτουν κρίσιμες υποδομές, όπως υποθαλάσσια συστήματα παραγωγής, αγωγούς μεταφοράς, μονάδα ελέγχου και υπηρεσίες γεώτρησης.
Την ανάπτυξη του έργου έχει αναλάβει η ιταλική Eni, η οποία διαχειρίζεται το τεμάχιο 6 με ποσοστό συμμετοχής 50%, σε συνεργασία με τη γαλλική TotalEnergies, που κατέχει το υπόλοιπο 50%.
Η τελική επενδυτική απόφαση είχε προηγηθεί τον Ιούλιο του 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση του έργου.
Μέσω Αιγύπτου οι εξαγωγές προς την Ευρώπη
Καθοριστικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η αξιοποίηση των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών της Αιγύπτου.
Το φυσικό αέριο από τον «Κρόνο» θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στην Αίγυπτο, όπου θα γίνεται επεξεργασία με τη χρήση εγκαταστάσεων που συνδέονται με το κοίτασμα Zohr.
Στη συνέχεια, θα οδηγείται στον τερματικό σταθμό της Νταμιέτας για υγροποίηση και εξαγωγή, κυρίως προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η συγκεκριμένη επιλογή επιτρέπει την αξιοποίηση ήδη υφιστάμενων εγκαταστάσεων, περιορίζοντας την ανάγκη κατασκευής νέων, μεγάλης κλίμακας υποδομών.
Παράλληλα, ενισχύει τη συνεργασία Κύπρου, Αιγύπτου και ευρωπαϊκών ενεργειακών εταιρειών.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
Η αξιοποίηση του κοιτάσματος πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από συγκεκριμένους προμηθευτές ενέργειας.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις διαδοχικές ενεργειακές κρίσεις, η διαφοροποίηση των πηγών φυσικού αερίου παραμένει βασική προτεραιότητα.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εκτιμά ότι η Κύπρος μπορεί να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια, λειτουργώντας ως πρόσθετη πηγή προμήθειας και ενισχύοντας την ενεργειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η πραγματική συμβολή του κοιτάσματος στην ευρωπαϊκή αγορά θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των υποδομών, την έναρξη της παραγωγής και τις ποσότητες που τελικά θα διατεθούν.
Οι επόμενες ενεργειακές προοπτικές
Πέρα από τον «Κρόνο», στην κυπριακή ΑΟΖ έχουν εντοπιστεί και άλλα κοιτάσματα φυσικού αερίου, τα οποία βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια αξιολόγησης και σχεδιασμού.
Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος», για τα οποία η ExxonMobil έχει αναφερθεί σε πιθανή έναρξη παραγωγής έως το 2033.
Η προοπτική αξιοποίησής τους ενισχύει τον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμη οριστικά χρονοδιαγράμματα παραγωγής για το σύνολο των ανακαλύψεων.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης διετίας
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, ο «Κρόνος» αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η έναρξη παραγωγής το 2028 θα σηματοδοτήσει την πρώτη εμπορική αξιοποίηση κυπριακού φυσικού αερίου.
Το κατά πόσον το έργο θα ολοκληρωθεί εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, καθώς και τα πραγματικά οικονομικά οφέλη για τη χώρα, θα κριθούν από την πορεία των επενδύσεων και τις συμφωνίες εμπορικής αξιοποίησης.
Παράλληλα, η εξαγωγή φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου δεν συνεπάγεται αυτομάτως και μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους Κύπριους καταναλωτές, καθώς πρόκειται για διαφορετικό ζήτημα ενεργειακής υποδομής και εφοδιασμού.
