Πολιτικός σεισμός στην Παραγουάη, όπου ο Πρόεδρος της χώρας, Σαντιάγο Πένια, καθαιρέθηκε από το αξίωμά του και τέθηκε υπό κατ’ οίκον κράτηση, μετά την κατάρρευση μεγάλης τράπεζας που άφησε σχεδόν τρία εκατομμύρια πολίτες χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους.
Η πρωτοφανής πολιτική και οικονομική κρίση κορυφώθηκε την Παρασκευή, 6 Νοεμβρίου, όταν η Γερουσία της χώρας ψήφισε ομόφωνα υπέρ της απομάκρυνσης του Προέδρου, με 44 ψήφους από τους 44 παρόντες γερουσιαστές.
Λίγα λεπτά αργότερα, οι εισαγγελικές αρχές διέταξαν τη σύλληψη του Πένια, ο οποίος τέθηκε υπό περιορισμό στην κατοικία του στην πρωτεύουσα Ασουνσιόν.
Το σκάνδαλο που συγκλόνισε τη χώρα
Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατάρρευση της ψηφιακής τράπεζας Ueno Bank, η οποία εξυπηρετούσε περίπου 2,9 εκατομμύρια πελάτες.
Η Κεντρική Τράπεζα της Παραγουάης παρενέβη στις αρχές της εβδομάδας, διαπιστώνοντας σοβαρά προβλήματα φερεγγυότητας.
Η εξέλιξη προκάλεσε οικονομικό χάος, καθώς εκατομμύρια καταθέτες δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν αναλήψεις, μεταφορές χρημάτων ή ακόμη και καθημερινές αγορές με τις τραπεζικές τους κάρτες.
Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους, απαιτώντας την επιστροφή των καταθέσεών τους και την απόδοση ευθυνών.
Οι κατηγορίες κατά του Προέδρου
Ο Σαντιάγο Πένια ερευνάται για κατάχρηση εμπιστοσύνης, αθέμιτη άσκηση επιρροής και αξιοποίηση του δημόσιου αξιώματός του για προσωπικό όφελος.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο της διαδικασίας καθαίρεσης, ο πρώην Πρόεδρος φέρεται να αξιοποίησε την πολιτική του επιρροή ώστε να διοχετευθούν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια δημόσιων πόρων στην τράπεζα, με την οποία διατηρούσε προηγούμενους επιχειρηματικούς δεσμούς.
Συνολικά, περισσότερα από 800 εκατομμύρια δολάρια δημόσιων και συνταξιοδοτικών κεφαλαίων είχαν τοποθετηθεί στην Ueno.
Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια, ενώ οι ποινικές έρευνες παραμένουν σε εξέλιξη.
Εντάλματα σύλληψης έχουν εκδοθεί και για άλλους εμπλεκόμενους, μεταξύ των οποίων ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Κάρλος Καρβάγιο.
Παραιτήθηκε, αλλά η Γερουσία προχώρησε στην καθαίρεση
Ο Πένια είχε υποβάλει την παραίτησή του την Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου, επικαλούμενος την ανάγκη διατήρησης της πολιτικής σταθερότητας.
Ωστόσο, η παραίτηση δεν έγινε αποδεκτή και το Κογκρέσο προχώρησε στη διαδικασία καθαίρεσης.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη νομική σημασία, καθώς η καθαίρεση στερεί από τον πρώην Πρόεδρο το προνόμιο της ισόβιας συμμετοχής στη Γερουσία και τις σχετικές ασυλίες που θα μπορούσε να διατηρήσει μετά από απλή παραίτηση.
Νέος Πρόεδρος υπόσχεται επιστροφή των χρημάτων
Την προεδρία ανέλαβε ο μέχρι πρότινος αντιπρόεδρος, Πέδρο Αγιιάνα, ο οποίος ορκίστηκε την Παρασκευή και αναμένεται να ολοκληρώσει την προεδρική θητεία μέχρι τον Αύγουστο του 2028.
Στην πρώτη του ομιλία δεσμεύτηκε ότι οι καταθέτες που επλήγησαν από την τραπεζική κρίση θα αποζημιωθούν πλήρως.
Η Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι έχει ήδη αρχίσει η επιστροφή χρημάτων σε ορισμένους μικροκαταθέτες, ενώ το σύστημα εγγύησης καταθέσεων καλύπτει πλήρως, σύμφωνα με τις αρχές, περίπου το 97% των πελατών της Ueno.
Πάντως, η πολιτική κρίση δεν έχει τελειώσει, καθώς ακόμη και ο νέος Πρόεδρος βρίσκεται υπό διερεύνηση για ενδεχόμενη εμπλοκή στην υπόθεση.
Η Παραγουάη εισέρχεται πλέον σε μια περίοδο έντονης πολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας, με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο τραπεζικό σύστημα να αποτελεί την πιο επείγουσα πρόκληση για τη νέα κυβέρνηση.