Στην τελική ευθεία βρίσκεται η επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo» να αναμένεται να αποπλεύσει τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου από το Ηράκλειο της Κρήτης. Την ίδια ώρα, η τουρκική αμφισβήτηση των ελληνικών θαλάσσιων αρμοδιοτήτων δημιουργεί νέα διπλωματικά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το έργο Great Sea Interconnector (GSI), προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, αποσκοπεί στη σύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ελλάδας και Κύπρου μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, με προοπτική επέκτασης προς το Ισραήλ.
Έτοιμο για απόπλου το γαλλικό ερευνητικό
Οι προετοιμασίες στο «Abeille Marengo» βρίσκονται στο τελικό στάδιο, με τον απόπλου του να προγραμματίζεται για τη Δευτέρα και τις έρευνες να επικεντρώνονται στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης, Καρπάθου και Κύπρου.
Στις 6 Νοεμβρίου, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης για τις έρευνες και τις εργασίες πόντισης του καλωδίου, έπειτα από αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans.
Ακολούθησε η έκδοση ελληνικής NAVTEX, με ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Παράλληλα, η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε τη δική της NAVTEX για τις έρευνες εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, με περίοδο ισχύος από τις 19 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027.
Η τουρκική αντι-NAVTEX και η δήλωση Φιντάν
Η Άγκυρα αντέδρασε στην ελληνική NAVTEX εκδίδοντας αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι οι σχετικές δραστηριότητες απαιτούν συντονισμό με τις τουρκικές αρχές.
Ωστόσο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, σε δηλώσεις του στην Καθημερινή το Σάββατο, υποστήριξε ότι το ζήτημα με τις NAVTEX έχει επιλυθεί.
Δεν έδωσε, όμως, περισσότερες διευκρινίσεις για το περιεχόμενο ή τις συνθήκες της φερόμενης διευθέτησης, αφήνοντας ανοιχτά ερωτήματα για την πραγματική έκταση της αποκλιμάκωσης.
Από ελληνικής πλευράς, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου ξεκαθάρισε ότι η αδειοδότηση των ερευνών πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές και ότι δεν υπήρξε συνεννόηση με την Τουρκία για τη χορήγηση της σχετικής άδειας.
Συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε η ΕΡΤ, επικαλούμενη ανώτερη κυπριακή διπλωματική πηγή, Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία και εφαρμόζουν κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό για την επανεκκίνηση των ερευνών.
Ο συντονισμός των δύο κυβερνήσεων αφορά τόσο την πρακτική υλοποίηση του έργου όσο και τη διαχείριση των τουρκικών αμφισβητήσεων.
Σημαντικός παραμένει και ο ρόλος της Γαλλίας, τόσο λόγω της συμμετοχής της Nexans στην κατασκευή του καλωδίου όσο και στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας του Παρισιού με την Αθήνα.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στον προγραμματισμένο απόπλου του γαλλικού ερευνητικού και στην πραγματοποίηση των θαλάσσιων εργασιών.
Η έναρξη και η απρόσκοπτη συνέχιση των ερευνών θα αποτελέσουν ουσιαστική εξέλιξη για ένα έργο που έχει αντιμετωπίσει σημαντικές καθυστερήσεις, με γεωπολιτικές, οικονομικές και τεχνικές προκλήσεις.
Παρά την ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών, η πραγματική πρόοδος του Great Sea Interconnector θα κριθεί από την εξέλιξη των εργασιών στη θάλασσα και τη δυνατότητα συνέχισής τους χωρίς νέες παρεμβολές.
