Την επανεκκίνηση των οδικών έργων στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακάμα προωθεί το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, ανακοινώνοντας την έγκριση τροποποιημένων κατασκευαστικών σχεδίων και την επικείμενη προκήρυξη νέου διαγωνισμού. Ωστόσο, η σημερινή συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου επανέφερε στο προσκήνιο σοβαρές περιβαλλοντικές παραβάσεις, ελλείψεις στην κρατική εποπτεία και αναπάντητα ερωτήματα για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος. Στο επίκεντρο βρίσκεται και ο οικονομικός διακανονισμός μεταξύ του κράτους και της εταιρείας Cyfield, μετά τον τερματισμό της προηγούμενης σύμβασης.
Σενέκης: Εγκρίθηκαν τα νέα σχέδια – Έρχεται διαγωνισμός
Μιλώντας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, ο Υπουργός Γεωργίας, Χρίστος Σενέκης, ανέφερε ότι έχουν εγκριθεί τα τροποποιημένα κατασκευαστικά σχέδια της πρώτης φάσης του οδικού δικτύου του Ακάμα.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, ο αναθεωρημένος σχεδιασμός προβλέπει μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών όρων και συνεχή επίβλεψη από περιβαλλοντικό επιθεωρητή.
Παράλληλα, ο αριθμός των προτεινόμενων κόμβων εξυπηρέτησης επισκεπτών έχει μειωθεί από 14 σε οκτώ, ενώ οι νέες υποδομές έχουν περιοριστεί κατά περίπου 700 τετραγωνικά μέτρα.
Ο κ. Σενέκης υποστήριξε ότι η ολοκλήρωση του οδικού δικτύου είναι απαραίτητη για την ασφαλή διακίνηση των επισκεπτών και την προστασία της περιοχής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πυρκαγιών.
Πρόσθεσε ότι η παρατεταμένη αναστολή των εργασιών έχει δημιουργήσει προβλήματα συντήρησης, αποστράγγισης και ασφάλειας στο ημιτελές δίκτυο.
Η έκθεση της Ελεγκτικής που επανέφερε το ζήτημα
Η κυβερνητική προσπάθεια επανεκκίνησης των έργων πραγματοποιείται στον απόηχο της ειδικής έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, που δημοσιοποιήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2026.
Η έκθεση κατέγραψε σοβαρές αδυναμίες στην περιβαλλοντική αξιολόγηση, στον σχεδιασμό, στην κατασκευή και στην εποπτεία των έργων.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το εύρημα ότι, κατά τον χρόνο του ελέγχου, 17 από τους 19 συμπληρωματικούς ή τροποποιημένους περιβαλλοντικούς όρους που είχαν επιβληθεί μετά την έναρξη των εργασιών δεν είχαν εκπληρωθεί πλήρως.
Για τους άλλους δύο όρους, οι οποίοι αφορούσαν υπερεκσκαφές, η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι η περιβαλλοντική επιβάρυνση που είχε προκληθεί δεν μπορούσε πλέον να αναστραφεί.
Στην έκθεση καταγράφονται επίσης αποκλίσεις στο πλάτος δρόμων, προβληματικές κατασκευές σε υδατορέματα και ελλείψεις στην προστασία οικοτόπων και ειδών.
Ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, επανέλαβε σήμερα ότι βασικό πρόβλημα αποτέλεσε η ανεπαρκής εποπτεία στα διάφορα στάδια υλοποίησης του έργου.
Από το 2023 οι προειδοποιήσεις των περιβαλλοντικών οργανώσεων
Οι σημερινές εξελίξεις αποτελούν συνέχεια μιας αντιπαράθεσης που διαρκεί εδώ και χρόνια.
Τον Οκτώβριο του 2023, περιβαλλοντικές οργανώσεις είχαν καταγγείλει σοβαρές παραβιάσεις κατά την εκτέλεση της πρώτης φάσης των έργων, με αποτέλεσμα το ζήτημα να λάβει μεγάλες διαστάσεις.
Ακολούθησε αναστολή των εργασιών τον Δεκέμβριο του 2023, ενώ το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε αποφάσεις για επαναξιολόγηση του σχεδιασμού και περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Το BirdLife Cyprus, το Terra Cypria και η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου επανήλθαν τον Μάρτιο του 2026, καταγγέλλοντας καθυστερήσεις στην εφαρμογή των αποφάσεων και στην αποκατάσταση των ζημιών.
Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η προστασία της περιοχής Natura 2000 απαιτεί την εφαρμογή των περιβαλλοντικών όρων πριν από οποιαδήποτε επανέναρξη των εργασιών.
Η παρέμβαση των Οικολόγων και το ζήτημα των ευθυνών
Το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, με ανακοίνωσή του στις 7 Οκτωβρίου, υποστήριξε ότι τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα των προβλημάτων που είχαν καταγγελθεί διαχρονικά.
Το Κίνημα ζήτησε πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύπτουν, επισημαίνοντας την ανάγκη επιστημονικής τεκμηρίωσης και ουσιαστικής συμμόρφωσης με τη νομοθεσία.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία έχει ζητήσει από τη Νομική Υπηρεσία να εξετάσει κατά πόσον τα ευρήματα δικαιολογούν διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών αδικημάτων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη διαπιστωθεί ποινικές ευθύνες συγκεκριμένων προσώπων.
Διακανονισμός με τη Cyfield – Άγνωστοι οι οικονομικοί όροι
Νέο πεδίο προβληματισμού αποτελεί ο φιλικός διακανονισμός μεταξύ του κράτους και της αναδόχου εταιρείας Cyfield, μετά τον τερματισμό της σύμβασης για την πρώτη φάση των οδικών έργων.
Ο Υπουργός Γεωργίας ανέφερε ότι η διαδικασία πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή της Νομικής Υπηρεσίας και την έγκριση του Υπουργείου Οικονομικών, ενώ οι εκατέρωθεν οικονομικές απαιτήσεις έχουν αποσυρθεί.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι οικονομικοί όροι του διακανονισμού δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Με ανακοίνωσή του στις 4 Νοεμβρίου, το Κίνημα Οικολόγων εξέφρασε έντονο προβληματισμό, ζητώντας να γίνουν γνωστές οι οικονομικές συνέπειες της συμφωνίας για το Δημόσιο.
Παράλληλα, επανέφερε το ζήτημα της πειθαρχικής έρευνας για τις παραβιάσεις των περιβαλλοντικών όρων, η οποία, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Η επίτευξη φιλικού διακανονισμού δεν συνιστά από μόνη της ένδειξη παρανομίας. Ωστόσο, η μη δημοσιοποίηση των οικονομικών του όρων αφήνει αναπάντητα ερωτήματα για το τελικό κόστος της υπόθεσης.
Έργο €6,3 εκατομμυρίων με σοβαρές καθυστερήσεις
Σύμφωνα με την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η αρχική συμβατική αξία της πρώτης φάσης των οδικών έργων ανερχόταν στα 6,295 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς ΦΠΑ.
Μέχρι την αναστολή των εργασιών, στις 11 Δεκεμβρίου 2023, είχε υλοποιηθεί μόλις το 17,67% του έργου, παρότι είχε ήδη παρέλθει το 94% του συμβατικού χρόνου.
Η έκθεση κατέγραψε ακόμη περιπτώσεις εργασιών που χρειάστηκε να επανεξεταστούν ή να αφαιρεθούν, δημιουργώντας πρόσθετες δαπάνες και περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Αντιπαράθεση στη Βουλή για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις
Η σημερινή συνεδρίαση δεν περιορίστηκε στις τεχνικές και οικονομικές πτυχές της υπόθεσης.
Ο δήμαρχος Πόλης Χρυσοχούς, Γιώτης Παπαχριστοφή, άσκησε έντονη κριτική στις περιβαλλοντικές οργανώσεις, υποστηρίζοντας ότι οι συνεχείς αντιδράσεις έχουν συμβάλει στις καθυστερήσεις των έργων και στις επιπτώσεις που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινότητες.
Εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων απέρριψαν την κριτική, τονίζοντας ότι οι παρεμβάσεις τους είχαν στόχο την ανάδειξη παραβιάσεων της νομοθεσίας και την προστασία της περιοχής.
Παράλληλα, καταγράφηκε έντονη λεκτική αντιπαράθεση μεταξύ του Γενικού Ελεγκτή και του Επιτρόπου Περιβάλλοντος, Ηλία Μυριάνθους, σχετικά με την εγκατάσταση εξέδρας υπαίθριων εκδηλώσεων σε προστατευόμενη περιοχή του Αγίου Γεωργίου Πέγειας.
Το ζητούμενο της επόμενης ημέρας
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο νέος σχεδιασμός θα επιτρέψει τη συνέχιση των έργων με περιορισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και αποτελεσματικότερη εποπτεία.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, από την πλευρά τους, ζητούν να προηγηθεί η πλήρης συμμόρφωση με τη νομοθεσία, η αποκατάσταση των ζημιών όπου αυτό είναι εφικτό και η διερεύνηση των ευθυνών.
Παράλληλα, οι τοπικές κοινότητες επισημαίνουν την ανάγκη ολοκλήρωσης των έργων και αντιμετώπισης των προβλημάτων που προκαλεί η πολυετής εκκρεμότητα.
Το επόμενο βήμα θα είναι η προκήρυξη του νέου διαγωνισμού. Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει κατά πόσον ο αναθεωρημένος σχεδιασμός θα εξασφαλίσει στην πράξη την προστασία του Ακάμα, χωρίς να επαναληφθούν τα προβλήματα που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
